AT GÜNLÜKLERİ

Hayat

2012-01-21T06:54:00.000-08:00

İlginçtir, sık sık Göçmen'e bir gidişimizde atları, ahırları, manejleri, ama özellikle burada anlattığım atların fotoğraflarını çekmek ve bloga koymak gelirdi aklıma ama hep unuturdum. Göçmen'e son gidişimizde yanımda makine vardı, ama yine öyle uzun uzun bir fotoğraf seansı fırsatı olmadı, fakat biniş sonrası hızlıca blogda anlatmak istediğim Kibele'yi ve padoktaki bir kaç atla lamayı çekmiştim. Ne tuhaf, veda ediyormuşum meğerse.

Mahir hoca Göçmen'den ayrıldı. Bundan sonra atla ilgili başka bir yerde başka bir şeyler yapar mı yakın veya uzun vadede şuan bilemiyoruz, zaman gösterecek.

Kesin olan tek şey bundan sonra bizim de at hayatımız ciddi biçimde değişecek. Göçmen'deki paketimiz hala devam ediyor, bir kaç veda binişi daha yapacağız şu bir kaç haftaki yoğunluklarımız ardından, haftaya çıkacağımız kısa Yunanistan ziyareti de bittikten sonra. Sonra Mahir hocasız Göçmen'e devam eder miyiz sorusunun cevabı ise şuan olumlu tınlamıyor.

Yani Mahir hoca gidince ordaki binicilik dersleri bitmedi tabi ki, çok değerli ve sevdiğim genç hocaları var hala, ama bu olayı belki kendimiz için de bir değişikliğe çevirmek gerekiyordur diye düşünüyorum. Nihayetinde biz gözümüzü orada açtık, başka bir tesis gezi dışında görmedik. Bu vesileyle başka nereler var, oralarda nasıl yapılıyoru görme girişimlerimiz olabilir. Sonra kürkçü dükkanı gibi döner miyiz bilemiyorum ama, umarım bizim için de daha hayırlı bir değişikliğe vesile olur.

Biz işin spor tarafından ziyade, at hayvanıyla vakit geçirmek, onu öğrenmek, anlamak, ve arazi binişlerinin keyfi için biniyoruz atlara. Dolayısıyla çok sportif yaklaşan "profesyonel" tesisler uzaktan biraz ruhsuz ve soğuk geliyor. Arazi binişleri olan, atları gerçekten seven insanların çalıştığı ve işlettiği mütevazi bir tesis hayali kuruyorum. "Doğal atçılık" anlayışına ne kadar yakın olursa hayallerime de o kadar yakın olur. Ama emin değilim öyle bir yer var mı İstanbul'un Avrupa yakasında. Olsa ne güzel olurdu...

Bize önerebileceğiniz yerler var mı? Öncelikle Avrupa, olamıyorsa Anadolu yakasında?

Göçmen'den

2011-12-17T09:12:00.000-08:00

Tembellikten değil, başka işler güçlerden bir zamandır blogu ihmal ediyorum. Fakat her hafta ata binmek konusunda, daha istikrarlı olmaya çalışıyorum. Hatta bir kaç haftadır Kybele adlı yeni bir ata biniyorum. Umarım daha uzun zaman kendisiyle birlikte oluruz, ve ben hikayesini bir sonraki sefer anlatırım. Şimdilik Göçmen'den bir kaç fotoğraf...

Atlar ve Lamalar! Aşağıdaki iki resim arasındaki 7 farkı bulun :))

İşte bu da, sevgili al domates, stresli Arap kız Kibele :)

At Günlükleri'nin İngilizcesi

2011-11-11T01:42:00.000-08:00

Geçenlerde daha önce hiç aklıma gelmeyen bir şey yaptım ve acaba ingilizcede "at günlükleri" diye bir şey var mı diye ingilizcesini yani "horse diaries"i Google'da aradım. Ve öğrendim ki, İngilizcede "At günlükleri" adında bir çocuk kitabı serisi varmış! Hem de illüstrasyonlu :)

Ruth Sanderson'ın çizdiği bu çocuk kitabının macerası http://horsediaries.blogspot.com/ adresinde mevcut.

Kitapları okumadığım için yorum yapamıyorum, ama illüstrasyonlarından birini blogun adının altına ekledim. İyi yazılan çocuk kitaplarını çok değerli buluyorum. Bir yerde rastlarsam alacağım bakalım neler anlatıyor...

Başka dil bilen ve o dillerde bir "At günlükleri" ile karşılaşanınız olur ve bulduklarınızı benle paylaşırsanız, çok mutlu olurum!

"Buck": Atlara gerçekten fısıldayan adam

2011-10-30T07:12:00.000-07:00

"Atınız ruhunuzun aynasıdır. Bazen gördükleriniz hoşunuza gitmeyebilir... Bazense gidecektir." (Buck Brannaman)

İzlediğim atlı filmleri yazmaya uzun zaman önce başlamıştım ama itiraf ediyorum ki tembellik ettim; hala bir sürü film sırada bekliyor.

Fakat son zamanlarda izlediğim bir film, sırada bekleyenler beklemeye devam ededursun, tembelliğime son vermek zorunda hissettirdi beni. Çünkü "Buck", sadece içinden at geçen bir film değil, gerçek bir at ve atçı filmi, ve daha iyisini bir gün izleyebilecek miyim, emin değilim...

Önce resmi tanıtım videosunu verelim:

Hem çocuk Scarlett Johansson'ın hem de Robert Redford'un harika oyunculuk sergiledikleri "Horse Whisperer" (Atlara Fısıldayan Adam) filminden daha önce bahsetmiştim. Öğreniyoruz ki bu filme ilham veren, ve pek çok aşamasında danışmanlık yapan kişi, Buck Brannaman isimli ve atlara gerçekten fısıldayan bir adammış.

Oldukça travmatik ve zor bir çocukluk, koruyucu melek anneyi erken yaşta kaybediş, müthiş despot bir baba ve sonunda evlatlık olarak başka bir aile tarafından yetiştirilme gibi zorlu deneyimler, sonradan bir atçı olmaya karar veren Buck'ı, atların eğitimi ve onlarla iletişim anlamında ana akımın oldukça dışında, şiddetsiz ve fakat çok daha başarılı yöntemler uygulamaya ve bunları yaygınlaştırmak üzere yılın 9 ayı kocaman tırının içinde Amerika'yı boydan boya dolaşmaya itmiş.

"Atınızla yaptığınız her şey, bir danstır" diyor Buck. Film boyunca kovboyluk yapan dresaj atçıları, dresaj yapan Western binicilerin yanı sıra, katıldığı eğitimlerden kesitler izliyor, problemli atlarını getiren insanların problemlerini nasıl çözdüğüne bir göz atıyoruz. Bir ipucu, diyor ki:

"Ben at problemi olan insanlara değil, insan problemi olan atlara yardım ediyorum."

2011 Sundance Film festivalinden belgesel ödülüyle dönen, ve bence de kesinlikle bunu sonuna hakeden muhteşem bir film Buck. Hakkında ne anlatsam az, ama daha fazlasını dinlemek isteyenler için, Mahir hoca da şu programında hem film hakkında daha fazla detay, hem de oldukça iyi yorumlarını ve izlenimlerini paylaşmıştı.

Fakat kendi izleniminizden değerli bir şey yok, bu harika filmi kaçırmayın, bulun, buldurun, ve mutlaka izleyin!

Diyor ki filmi yorumlayanlardan biri, "Herhalde Tanrı kovboyu yaratırken, aklından Buck geçiyordu"...

Yeryüzü Sâkinleri

2011-10-28T07:46:00.000-07:00

Sadece atlarla değil, tüm canlılar ve toprak ana ile ilgilenenlere;

Yeryüzü Sâkinleri, toprak ana ve hayvan hakları, ekolojik ve şiddetsiz yaşam üzerine, değişen gündemin içinde kaybolmayacak, her daim geçerli konulardaki yazı ve araştırmaların yer aldığı bir portal olmak üzere yola çıktı.

http://yeryuzusakinleri.org web sitesi,

ayrıca Facebook ve Twitter'da.

Arazi Hikayeleri

2011-10-22T23:56:00.000-07:00

Uzun bir zaman sonra geçen Cuma, at macerama başlamama vesile olan ve bana çok şey öğreten sevgili dostum Pınar'la, haftalardır -hatta aylardır- hayalini kurduğumuz arazi binişini gerçekleştirdik ve Mahir hocanın liderliğinde dört kişilik bir ekiple ormana gittik. Ben bu sefer, ilk kez olarak Eyfel'e bindim.

Ormanda ata binmenin getirdiği o kadar o kadar çok hikâye var ki... Eyfel'i gitmeye ikna meselesinden, ormanda dörtnala, asfalt yola çıkıp otomobillerle karşılaşmaktan ve asfaltta adeta gitmekten, Eyfel'le düşüp çamurda yuvarlanmalara, ve bir hipopotamın hikayesine (!) bu seferden 6 küçük öykü paylaşmak istiyorum.

1.hikâye: Ormanda dörtnal (gallop dediklerinden)

Önce düşme hikâyesini merak ediyorsunuz muhtemelen ama en keyiflisini sona saklıyorum :) Elena'nın bana yaşattığı ormanda dörtnal deneyimime dair yazdığım müstehcen izlenimlerimi Mahir hoca hala anlatır :) Aynı deneyimi, bu sefer daha da doya doya yaşamanın ötesinde başka farkındalıklara gark oldum.

Bir kere manejin sınırları belli, sürekli aynı hat içinde döne döne giden minyatür ve kapalı dünyasının yanında, ormanda ata binmek, ucu bucağı gözükmeyen ve sonsuz olasılık barındıran kocaman bir evren! Aslında manejin de öyle olduğu, tartışılabilir tabi... Ama ben bu arazi deneyimlerinden sonra, manej binişlerinin bir "simülasyon" olduğunu hissediyorum ister istemez... Atla kurulan ilişki anlamında değil tabi bu söylediğim, yerdeki orman toprağı, insanın üstünü örten ağaç örtüsü, ve havasıyla bir bütün.

Ve işte bu muhteşem mekanda, son sürat dörtnal Mahir hoca ve Tarabya'nın peşi sıra tırmanırken, bu sefer daha önce hissetmediğim derecede, atın omurgasıyla benim omurgamın içiçe geçip tek bir parça olduğunu hissettim. Arazi koşullarında ve o hızda dörtnal giderken atın omurgasındaki, iskelet ve kas sistemindeki hareketler ve değişimler, çok hızlı ve güçlü oluyor. Ve bu kuvvetli ve sürekli devinim haliyle atın üstünde oturan binicinin, kuyruk sokumundan tüm omurga, oradan iskelet ve kas sistemini titreştiriyor, hem de nasıl! İşte bu devinim boyunca atla bir olmak duygusu, kendini atın omurgasına teslim etmek ve onun yarattığı coşkuyu parmak uçlarına dek duyumsamak, gerçekten tarifi olmayan bir deneyim.

Bir yandan deli gibi koşarken, bir yandan da hayretler içinde "Allahım ne harika birşey bu çığlık atmak istiyorum" diye düşünürken kendinizi buluveriyorsunuz. Böyle bir "esrime", modern zamanlarda çokça mahrum kaldığımız "vecd" duygusu yaşamak herkese nasip olsun, diyor, ve sonraki hikayeye geçiyorum.

2.hikaye: Paralel evrenler

Bu ormanın içinde kaybolma güzelliği, sonsuza dek gitmiyor haliyle. Çünkü ormanlar, insan medeniyetinin şehirleri ve yolları tarafından kuşatılmış durumda. Bir zamanlar gerçekten Belgrad'a kadar aralıksız devam eden Belgrad ormanları da şimdi İstanbul'un ortasında bir vaha. Ve bu orman binişleri sırasında, bir iki noktada, Bahçeköy-Zekeriyaköy arası asfalt yola çıkıp, karşıya geçmek gerekiyor. Bir önceki hikayede anlattığım esrikliği yaşamanın hemen akabinde bir asfalt yola çıkıp, o sırada otomobilleriyle son sürat işlerine gitmekte olan insanlardan yol isteyip karşıya geçmek, çok ilginç oluyor.

Düşününce, az önce, bu asfalt yola belki sadece bir kaç yüz metre ötede, biz atlarla dörtnala koşuyorduk ormanın uçsuz bucaksız görünen içlerinde. Yani bir anlamda iki paralel evren, şehir yaşamı ve yaban, bir biriyle yan yana, çoğu zaman birbirini unutmuş ve habersiz vaziyette, iki ayrı dünya olarak var oluyorlar. Sonra bir an geliyor, atlarının üstünde, üstleri başları çamur ve dal, bir grup binici, son model arabaların kendilerine yol vermesiyle bir asfalttan karşıdan karşıya geçiveriyor. Bu karşılaşma, çok ama çok güzel.

3.hikâye: Asfaltta âdeta

Bu karşılaşmaların birinde, bir süre asfalt yolun kenarı boyunca âdetayla gitmek gerekti. Ormana uygun bir giriş noktası gelene kadar. İlginçtir, arazi binişinin bir diğer ruhuma kazınan bölümü de, bu asfalttaki âdeta gidişiydi. Her ne kadar bir yandan gelip giden arabalar, kimi zaman gereksiz korna çalmalar, ve asfalt gibi bir zeminde nallı atlarla gitmek, düşününce dünyanın en tekin ve mantıklı şeyi olmasa da, Eyfel'in korkusuzluğu (daha doğrusu ilgisizliği demeli belki :)) sayesinde gelip giden arabaların da parçası olduğu, harika bir meditasyon oldu benim için. Atın adımlarının çıkardığı ritmik ses, asfaltta çok daha güzel duyuluyor. Ve aynı hat boyunca, aynı ritm ve adımla, aynı ses ve titreşimle, atın her adımını, her ufak hareketini rahatlıkla hissedip duyumsadığım bu gidiş, dediğim gibi içime kazındı. Âdeta'nın atın en zor adımı olduğunu düşünüyorum, hakkını vererek gitmek hiç kolay değil, gidebilince o yüzden çok değerli oluyor...

4.hikâye : Peki ya herşeyin başındaki gaz ve toz bulutu: Eyfel'i (ve kendimi) gitmeye ikna etmek

Şimdi tüm hikâyelerin en başına, araziye çıkışımıza dönmek istiyorum. Mahir hocanın arazi binişinde benim için Eyfel'i düşündüğünü öğrenince biraz şaşırmış, biraz da tırsmıştım. Eyfel kendime göre yüksek bulduğum bir at, ama esas sorun, "ölümüne durup kıpırdamama" vukuatlarıyla meşhur olması :) Bu duruşlar, genellikle ormana çıkış yolunda başlıyor. Bu "bilgi", ister istemez bir şartlanma getiriyor, ve "eyvah şimdi durup da gitmezse" tedirginliği ister istemez oluyor. Nitekim güzel güzel bindiğim Eyfel tam ormana çıkış patikasının başında güzelce durdu. Bir süre topuk ve atı belimle itme ve hatta kamçı yardımıyla (acıtacak kadar vuramıyorum tabi) onu başarısız bir ikna girişimi arasında, Mahir hoca "irade göster" diye bağrınıp dururken, bir anda benim de "durup" cebelleştiğimi farkettim. Ve kendime "yol ver, bırak gitsin" dediğim bir noktada, sanki vücut enerjimi Eyfel'den önce gönderdiğimi imgelerken, bacak ve atı itme yardımları işe yaradı ve Eyfel gitmeye karar verdi. Orman içlerinde de 1-2 kez daha duraksadığı zamanlarda, hiç biri ciddi bir "durmaya" dönüşmeden, gidip gelmeyi başardık. Korktuğum gibi "kal"madık da, başka bir şey oldu onun yerine...

5.Hikâye: Çamur ve düşüş

Dönüş yolundayız. Eve dönmekte olduğunun farkında olan Eyfel, 1 buçuk saat önce ormana gitmek için diller döktüğüm Eyfel değil sanki, âdetayla gitmek gereken yerlerde bile süratliyle kalkıyor, hızlanıyor, kıpır kıpır... Bu arada bir kaç kez, tökezliyoruz dönüş yolunda. Hay Allah, diyorum, benden mi kaynaklı neden tökezliyor ki...

Çiftliğe oldukça yaklaştığımız bir noktadayız, üstümüz açık artık yoğun orman dokusundan bir süreliğine çıktık. Çamurlu bir patika boyunca gidiyoruz. Bir ara, yokuş yukarı daha kolay çıkmak adına, Mahir hoca dörtnala kalkıyor Tarabyayla yavaşça, bizse süratliyle takip edip çıkıyoruz. Hafızam beni yanıltmıyorsa, artık düzlükte olduğumuz ve ya âdeta veya belki süratli gittiğimiz bir anda, birden altımdaki zemin, üstünde durduğum dünya, yani Eyfel sarsılıyor. Çok kısa bir süre içinde, düşmekte olduğumuzu, hem de Eyfelle beraber düşmekte olduğumuzu farkediyorum. Sola ve öne doğru çöken Eyfel'le beraber bende sol tarafımın üstüne ve çamurun içine yumuşak bir şekilde düşüyorum.

Çok korkuyorum çünkü yalnız ben düşmedim, Eyfel sol bacağımın üstünde yatıyor. (Mahir hoca sonradan bu anı, Umut Eyfel'in altında kayboldu diye anlatmış Âli'ye :)) Ama çekip kurtarabiliyorum bacağımı rahatlıkla ve her hangi bir ağrım sızım yok kendi bedenimle ilgili. Zaten düşüş benim için oldukça yumuşak ve sakin gerçekleşti. Çünkü son ana kadar Eyfel'in üstündeydim. Korkumun sebebi önümde yıkılmış duran Eyfel, ya ona bir şey olduysa?! Kalkıyorum ve Eyfel de kalkıyor neyseki. Hangimiz daha şaşkın bakıyoruz emin değilim. Öylesine öylesine korkmuş ki, şapşal ötesi bir ifadesi var, sol tarafı tamamen çamur olmuş olan suratında. Kafasını eğip göğsüme gömüyor, sarılıyorum ona, öpüyorum, okşayıp seviyorum, sakinleştirmeye çalışıyorum. Grita'nın uyarısıyla kafasını diğer tarafa döndürebiliyor mu diye muayene ediyoruz, biraz yedekte yürütüp bir sorunu olup olmadığını kontrol ediyor ve müthiş bir rahatlıkla, binebileceğime kanaat getiriyoruz ve tekrar biniyorum. Düşüşümü tamamen gören tek kişi Grita, ona soruyorum, ben yanlış birşey mi yaptım ne oldu da düştük diye, "kaydı" diyor, çamurda kaymış...

6.hikâye: Neden çamura düştüm? Bir hipopotam anlatıyor...

Adına ne dersiniz bilmem, meditasyon mu dersiniz, hipnoz mu, imgelem mi, psikoyolculuk mu... farketmez. Ben sıklıkla, özellikle kendimle ve hayatımla ilgili cevap arayışlarım olduğunda, ve bu cevapları zihnimle bulamadığımda, içsel yolculuklara çıkarım. Bu yolculuklara, gözlerimi kapatarak, derin nefesler alıp gevşeyerek ve zihnimde bıdır bıdır konuşup duran sesi biraz olsun sakinleştirerek başlarım. Sonra, havaya girmek adına, bir sahne kurarım. Bu sahne, ormanın derinliklerine açılan bir yolda yürümek olabilir, yerin 21 kat altına inip, bir bahçeye veya bir kumsala varmak olabilir, sonsuz hikaye mümkün. Bu kısmı bilinçli olarak kendim kurarım. Fakat bu noktadan sonra, hikayenin bir sonraki anında ne olacağını ben kurmam, oturup hikayenin açılmasını beklerim. Yani bir seyirci gibi, ama o hikayeyi bizzat deneyimleyen bir maceraperest aynı zamanda, karşıma çıkan varlıklarla konuşur, bana gösterdiklerini izler, ya da kendimi hiç beklemediğim şeyler yaparken buluveririm. Genellikle bir gergedan bana rehberlik eder. Bunun gündüz düşlerinden temel farkı, dediğim gibi olacakları bilinçli bir şekilde "yazmamak", fakat bilinçaltınızın, veya ruhunuzun, veya Pachamama'nın, nasıl demeyi uygun görürseniz, size mesajlarını dinlemeye ve izlemeye oturmaktır.

Sorularıma cevap almak için otururum dedim, genellikle bu zamanlarda, odamdan içeri uçuveren bir yaprak, karşıma çıkıveren bir kuş tüyü mevcuttur hali hazırda, ve sorularımı onlara sorar, daha doğrusu onları yeryüzünün bana mektupları gibi algılar, bu içsel yolculuklarda bu mektupları, yaşayarak okurum. Nitekim bu düşüşle aynı gün de, ne zamandır gitmediğim Boğaziçi üniversitesine gidip, Bebek'e iniş yolunda, bir kuşun mavi kanadından bir grup tüy bulmuştum.

Bu düşüşün ertesi günü, neden düşmüş olabileceğimle ilgili bir sorayım diye oturdum. Yerin yedi kat altına indikten sonra, gergedan rehberimi beklerken birden karşıma bir hipopotam çıkıverdi!

Sonradan Mahir hocanın hatırlattığı bir bilgi, hipopotam, latince isim kökeninde "nehir atı" demek. Bizde "su aygırı" denmesi de benzer bir yaklaşım :)

İşte bu "nehir atı", beni içi çamur dolu bir gölete götürüp, atlamamı istedi. Çivileme atladım. Gittikçe çamurun içinde derinleşirken, bir yandan da çamurun bulanık, tekinsiz, kaygan, yapışkan oluşuyla ilgili olumsuz şeyleri düşünüyor, çamurun içindeyken bir belirsizlik içinde olunduğunu düşünüyor, ama her nasılsa o çamurun içinde nefes alabiliyor ve beklediğim gibi bir "güvensizlik" hissetmiyordum. Sonra mavi kanatlı bir melek, çamurun içine dalıp beni omuzlarımdan tutup göğe kaldırdı, ve çamur göletin ayna simetrisi şeklinde, yani aynısından berrak bir su göletinin içine bıraktı. Bu sefer çivileme suyun derinliklerine giderken, üstümdeki çamurlar parça parça benden ters istikamete uzaklaşıyordu ve ben sonunda tertemiz oldum. Ve bu iki göletin tam ortasındaki bir kuyudan, yukarı tırmanarak çıktım.

Tüm bu deneyim boyunca, hipopotam anlatıyor veya o anlatmadan ben anlıyordum ki, çamurun bu "ikili" doğası, büyük bir hayat dersiydi. Benim tekinsiz, karanlık, ve güvensiz bulduğum ve bizi düşüren çamur, aynı zamanda bize yumuşak bir kucak olmuş, bizi yaralanmadan korumuştu. Peki ben neden düşmüştüm? Hipopotam sazı eline aldı:

"Çünkü düşmek istedin. Çünkü sen ancak böyle öğreniyorsun. Arazide düşmekten korkuyordun, arazide düşüş hikayeleri dönüyordu kafanda. Tıpkı araba kullanmaya başladığında, sürekli "kaza" kurgularıyla dolanman gibi. Hatırlasana, yaptığın ilk kaza, sana bir hediyeydi. Çok kötü sonuçlara varabilecek bir kazayı, ufacık bir maddi hasarla atlatmıştın. Üstelik arabasını çizdiğin adam, İstanbul trafiğinde soyu tükenme derecesinde kibar bir adamdı, ve kendi arabasındaki hasarı önemsemeyip, sana yardım etmeye kalkmıştı. Ve bu sayede sen çok önemli bir şeyi, dikkat gereksinimini kazandın. Sonra ikinci kaza girişimindeyse, "aşırı" dikkat etmekten kaynaklı bir facia oluyordu nerdeyse :) Sonuçta her iki deneyim de, kimseye bir zarar gelmeden, senin trafikte dikkat ve farkındalık gereksinimini dengelemeni sağlayan birer hediyeydi. Bu düşüş de öyle... Arazide düştün işte, hem de tıpkı düşününce aklın uçtuğu gibi, atınla birlikte düştün, ve de hiç bir kötülük olmayabileceğini gördün. Artık bunu çağırıp durmanın gereği kalmadı. Sadece berrak sulara değil, artık çamurlu yollara da güvenebilir, adımını bu tekinsiz karanlıklara güvenle basabilirsin..."

Bu deneyimden sonra yaptığım araştırmada hipopotamın su ve toprağın, ruhsal olanla fiziksel olanın birliğini simgelediğini öğrendim. Yani hem ayakları yere sağlam basmanın, hem de sezgisel bilgeliğin ve duygusal derinliğin hayvanıymış. Kendisine teşekkür ederim :)

Efe

2011-09-25T03:21:00.000-07:00

Çook uzun bir aradan, koskocaman bir yazdan sonra, atlara ve bloğa geri döndüm.

Atlara döneli 3 hafta oldu bile aslında. Ve bu dönüşte karşılamayı, yaz başında beni en son uğurlayan Efe ile yaptık.

Yaz başında tanıştığımız Efe, uslu bir aygırdı, hatta biraz fazla uslu olacak ki "Efemine" diye latifeler dönüyordu. Fakat benim uzak kaldığım yaz süresince ne oldu da fikirlerini değiştirdiler bilemiyorum, Efe'yi iğdiş etmeye karar vermişler ve yaklaşık iki haftadır Efe bir iğdiş. Hayvan-insan ilişkisinin modern dünyadaki önemli bir meselesi bu. Sadece evde beslediğimiz değil, sokaktaki kedi köpek komşularımızın da sıklıkla en doğal itkileri olan çiftleşme ve üreme dürtülerinin önünü kesiyoruz, kendimize göre de çok haklı gerekçelerimiz var. Hayvanlarla birarada yaşayabilmemizin bedelini çoğunlukla onlar ödüyor maalesef, çünkü uzun zamandır insanların dünyasında yaşıyoruz.

Efe, yavaş, gitmeyi sevmeyen bir at. Zeyna'yla yaşadığımız kaçırma olayından sonra Mahir hoca bana yavaş bir at vermeyi uygun görüp Efe'de karar kıldı. Ben de sürekli farklı farklı atlara binmektense, bir süre aynı atla çalışıp bir çeşit bağ - bu şartlarda ne kadar olabilirse - kurabilmeyi istediğim için aslında "bana uygun bir at" bulunmuş olması fikrine sevinmiştim. Ne var ki, ben de doğası gereği yavaş sayılabilecek bir insanım, yükseleni Oğlak biri olarak :) bir de gitmeyen atla durum iyice içinden çıkılmaz hale gelmez mi, aslında beni dengelemesi için "giden bir at" daha uygun diye düşündüm başta, ne biliyim bir Elena, bir Zeyna :) olsun mesela... Ama giden atla da, ben gitmiyorum o beni "götürüyor" olduğu için şimdiye dek, ve bu da hiç de istenir bir durum olmadığı için, aslında en uygunu gerçekten de gitmeyen atı götürebilmeyi öğrenmem belki. Sonra giden atla da gidebilmeyi, gerektiğinde tutabilmeyi öğrenme kısmı belki kendiliğinden olacak. O yüzden Mahir hocanın başka planları yoksa, en azından bir süre istikrarlı bir şekilde Efe'yle çalışmanın iyi olacağına kani oldum. Ama tabi hayat ne getirir götürür bilinmez.

Ya olduğun gibi zannet, ya zannettiğin gibi ol ( !)

İki haftadır dörtnala kaldırmakta zorlandığım Efe'yi, önüme dörtnala kalkan bir atın rehberliğinde ancak dörtnala kaldırabiliyorum. Halbuki daha önce bindiğim ve manejde dörtnal yaptığım hiç bir atta, Taykız, Olympia, Barbie, Tarabya, hatırladıklarım, böylesine zorlanmamıştım. Ve de bir yavaş at klasiği olarak, Efe beni değil de, ben Efe'yi taşıyormuşum gibi hissediyorum çoğunlukla, sürekli temposunu artırmaya , onu daha hızlı götürmeye çalışırken.

Ve fakat bugün çok enteresan bir şey öğrendim, ben sanıyorum ki, onu hızlandırmak, gitmesine yardımcı olmak için çırpınıyorum, bugün mahmuz da taktım mesela, bacak yardımlarıyla, kalçamla iterek, sürekli içimden veya dışımdan ses ve sözcüklerle onu teşvik etmeye çalışarak, vs... Fakat bugün Mahir hoca dersten sonra, atın üzerinde çok güzel, hani derler ya "kitabına uygunca" durduğumu ve oturduğumu, ne var ki hayvanı götürmediğimi, tersine tuttuğumu, bacaklarımın hareketsiz kaldığını, bacak yardımlarını yeterince yapmadığımı, kalça hareketiyle atı itmediğimi, dizginleri çektiğimi, vb şeyler söyledi. "İçten içe gitmek istemeyen bir insan"ın yapacağı şeyleri yani... Ben açıkçası çok şaşırdım bu duruma, çünkü hiç böyle olmadığımı zannediyordum. Hadi bindiğim Tarabya veya Zeyna olsa, belki tutma temayülünde olurdum evet ama, tersine Efe'yi götürmek için kendimi paraladığımı sanırken, dışardan hiç de öyle görünmüyormuşum...

Sonra Âli benzer bir eleştiriyi, araba için de getirdi, "gaza basmıyormuşum" orda da. Yani geri kalıyormuşum, özellikle yokuş çıkarken arabanın talep ettiği gazı vermekten...

Demek ki farkında olmadığım, içsel bir direnç var, dedim sonra kendime. Her ne kadar yaz boyunca kendimle yaptığım çalışmalar, özgüven konusunda bence epey bir adım atmamı sağlamış olsa da, gitmek söz konusu olduğunda, belki başka türlü, ya da belki daha derinlerde, bir direnç var belki.

Ve belki de bu direncin, yurtdışına gitmek ve bir süre orada yaşamak için yaptığım üç teşebbüsün üçünde de geri çevrilmiş olmamla da bir alakası var. Bana sorarsanız, gayet iyi hazırlanmış, "gitmek üzere" başvurular hazırlamıştım her birinde, ama her defasında bana "burada kal" dediler. Bu konuda da Âli bana, "sen aslında gitmek istemiyorsun" demişti. Kaçmak istiyordum belki daha çok, evet... Kaçmak isteyinceyse, kaçırıyorlar gerçekten! Ama içten içe gitmek istemeyince de, gidemiyorsun. Belki atta olanla, hayatta olan aynı mesele. Ve birini çözdüğümde, ben gerçekten hangisini istersem, kaçmak değil ama gitmek veya kalmak, ikisi de hakkıyla mümkün olacak.

Velhasıl, anlayacak, öğrenecek, aşacak, daha pek çok şey var. Hem atta, hem hayatta...

"Atlarla Konuşmak" Konulu Workshop

2011-08-01T06:10:00.000-07:00

1-2 Ekim tarihlerinde, yeterli katılım olması durumunda Göçmen'de ilginç bir workshop düzenlenecekti fakat iptal oldu. Eski bir biyolog, çevre bilimci ve çevre aktivisti olan Marta Williams, uzun bir süredir hayvanlarla sezgisel iletişim üzerine yazan, bu konuda eğitimler ve danışmanlık veren bir isim. Ben de kendisinin bir kitabını okuduktan sonra merak edip, Skype üzerinden bir eğitimine katılmıştım geçtiğimiz aylarda. Sonra kendisini İstanbul'a davet etmek istedim ama olmadı. Yine de bu kaydı silmek yerine, iptal edildiği bilgisini eklemeyi tercih ettim.

Marta ile Melda Keskin'in Açık Radyo'da yayınlanan "BİR" programına konuk olarak gerçekleştirdiğimiz sohbeti buradan dinleyebilirsiniz.

Atçılar açısından alakası, Marta Williams'ın aynı zamanda bir atçı olması. Eğitimlerinin bazıları, atlara ve at bakımına özel olarak düzenleniyor. Bu sefer kısmet olmadı, belki başka zaman Marta'yı ağırlarız.

Websitesi: www.martawilliams.com

Muhasebe

2011-06-27T05:54:00.000-07:00

Zeyna'nın beni kaçırması, ve o vesileyle yaşadığım iktidar sorunsalımdan girip de hayvanlarla empati kurmanın sınırlarını sorguladığım, sonunda Oroboros yılanı gibi yine kendi kuyruğumu yakalayıp özgüven problemimle yüzleştiğim yazılarımdan sonra, Mahir hoca Âdeta Dörtnala'da benim yazdıklarımdan yola çıkıp "disiplin, iktidar, güven ve özgüven" konulu bir program yaptı, dinlemek için:

Âdeta Dörtnala 16 Mayıs 2011 programı

Sonraki haftalarda, bir hafta Taykız'la, iki hafta da yeni tanıştığım Efe ile biniş yaptık.

Yaz gelince hem tatiller, hem yaza bırakılan işler, hem de sıcaklar sebebiyle ata gidişler düzensizleşiyor, sekteye uğruyor. Fakat aklımızın atı durmuyor tabi, hayat memat, varoluş, yokoluş ve kısacası bireysel ya da kolektif insan olmaya dair her tür muhasebe farklı zeminlerde devam ediyor.

Atın, at kokusunun, ve ata binmenin özlemiyle beraber...

İktidar, Empati, Özgüven...

2011-05-09T00:39:00.000-07:00

İktidar?
Zeyna'nın beni kaçırma hikâyesini şurada anlatmıştım. Ve o yazının sonunda, yaşadığım bu olayın temelinde, iktidar'la olan problemli ilişkim olduğunu düşündüğümü çıtlatmıştım.

İktidar kurmanın, ister zorla olsun, ister kendini bir şekilde meşru bir zemine oturtan bir otorite üzerinden olsun, şiddet'i doğurmasının kaçınılmaz olduğunu düşünüyorum. Bugün dünyadaki tüm acıların, gerek insanların birbirleri arasında yaşadıkları çatışmalar, gerek doğaya ve diğer canlılara yaşattıkları ve sonunda yine kendilerine dönen acıların, insanın tahakküm kurma, sahip olma, muktedir olma ve bunu mümkün olan her zeminde kullanma hırsından, ya da hastalığından, kaynaklandığına inanıyorum. Dinler arası, milletler arası, etnisiteler arası, veya cinsiyetler arası her tür ötekileştirme ve çatışma, insan olmayan hayvanlara uygulanan keyfi ve sistematik zulüm mekanizmaları, doğaya sahip olma zihniyetinin yarattığı ekolojik yıkım süreci, hepsi bence aynı temelden besleniyor. Bu görüşüme kısmen veya tamamen katılabilir veya katılmayabilirsiniz, zaten atçılık bağlamında mesele bu değil. Mesele, iktidar ilişkilerine duyduğum bu tepkinin atla kurduğum ilişkiye de yansıması. Meselâ, şiddetsiz ve kimse üzerinde güç kurmaya kalkmadan yaşama gayem sonucunda, atın eğitimi sırasında şiddete dayalı uygulamalara değil, "natural horsemanship" dedikleri doğal bir atçılık anlayışına sempati duyuyorum, kamçı ve mahmuz gibi doğrudan şiddet veya şiddet tehditi çağrıştıran binicilik araçlarını pek gönüllü kullanamıyorum, ve, ne kadar gerçekçi bilemiyorum ama, tahakküm değil de uyuma ve birlikteliğe dayalı başka tür bir atçılık hayali kuruyorum. Bunlarda belki çok da sorun yok. Ama benim iktidar ve şiddet sakınımımın daha doğrudan bir yansıması olarak, at üzerinde kontrol kurmak, "ata istemediği şeyleri yaptırmak" gibi şeylere içsel bir direnç gösteriyor, biniş esnasında at benle işbirliği yapmazsa çabuk pes ediyor, "dizginleri çabuk bırakıyor"um. Doğru birşey mi yaptığım? Hiç değil. Böyle binici olunur mu? Olunmaz tabi.

Empati ya da Atı insan yerine koymak
Kaçırılma olayının biraz ertesinde, artık sakin kafayla durum değerlendirmesi yaparken, Âli beni "atları (ve aslında tüm hayvanları) insan yerine koymakla" eleştirdi. Atın esasen kendi "istediğinin" böyle bir kontrol ve otorite olduğunu, çünkü atın bir sürü hayvanı olduğunu ve bir lidere ihtiyacı olduğunu, ben "eşitlik", "şiddetsizlik", "iktidardan sakınmak" uğruna böyle bir tahakkümden kaçınırken, onu daha çok güvensizlik ve korkuya sevkettiğimi vs konuştuk.
Empati kurmak, yani kendini başkalarının yerine koyup onların bakış açılarını, hassasiyetlerini, dertlerini anlamaya çalışmak, bunca farklılıkların olduğu bir dünyada bir arada yaşayabilmenin olmazsa olmaz koşulu. Fakat insanların kendi aralarında pek kuramadıkları bu empatiyi insan türü dışındaki hayvanlarla kurmak bir nebze daha da çetrefilli oluyor. Âli'nin beni uyardığı şekilde, ben hayvanları anlamaya, onlara şiddet uygulayıp uygulamadığıma veya onlar üzerinde tahakküm kurup kurmadığıma , kendi tahakküm ve şiddet tanımlarımı referans alarak karar vermeye kalkıyorum. Yani kelimenin tam anlamıyla kendimi atın yerine koyuyor ve "biri bana benim şu anda bu ata yapmaya kalktığım şeyleri yapsa, yani mesela böyle tepeme binip kamçı gösterip beni yanda boş yol varken engellerin üstünden atlatmaya kalksa, bana şiddet uygulandığını, üzerimde güç kullanıldığını düşünürüm" deyip, atın da öyle algıladığını varsayıyorum. Halbuki atlar tabi ki insanlardan farklı hayvanlar. Bizim için şiddet emaresi olan, tehdit olan, güç kullanmak olan herşey at için aynı anlama gelir mi?

Fakat tabi bu yaklaşımın diğer aşırı ucu da en az benim bu "aşırı-empati" halim kadar sorunlu. Yani kalkıp da "onlar bizden tamamen farklı, kendi yaşamsal temellerimiz üzerinden onlara dair hiç bir çıkarım yapamayız, antropomorfizm olur bu, çünkü onlar bambaşka". Bu kadar da değil bence. Bu da aşırı bir insan-merkezci zihniyet. Bu zihniyet de "bambaşka" diyerek, "hayvan" diyerek grupladığı canlı türleri içinde, mesela bir sinek ile bir orangutanı aynı kefeye koyuyorken, insanı bambaşka bir yere koyuyor. Ama böyle mi gerçekten? Gayet aşikar değil mi bir insanla bir orangutan arasındaki benzerliğin, bir sinekle bir orangutan arasında olandan kat kat fazla olduğu misal olarak...

Yine de farklılıklarımız var tabi insan olmayan hayvanlarla aramızda, ama temelde biz insanların da "hayvan" olduğu, "hayvani" bir doğaları olduğunu (bunu "vahşi" anlamında söylemiyorum), ve çoğunlukla da bu özdeki doğamızı bastırdığımız için farklılaştığımızı düşünüyorum. Bazı hayvanlarla daha çok, bazı hayvanlarla daha az ortak noktalarımız vardır. Ama mesela hayatta kalma, acıdan sakınma, güvenlik, yemek, barınma, (ve bazıları için) sosyalleşme gibi bir takım temel yaşamsal ihtiyaçların, tüm canlılar için ortak olduğunu görmek o kadar zor değil. Mesele, daha inceliklerde, insanın uyguladığı şiddet, tahakküm, hiyerarşi biçimleriyle, hayvanların kendi sürüleri arasında kurdukları bu tür ilişki biçimleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları anlamaya çalışırken ortaya çıkıyor. Nihayetinde, bir atın kalkıp da, içinde yaşadığı sürüdeki hiyerarşi, liderlik, ve bunun getirdiği çeşitli şiddet uygulama durumlarına itiraz etmesi söz konusu değil. Kısacası ikisinin arasını bulmak, bir noktaya kadar farklılıklarımız anlayıp, kendi algılarımızı onlara yansıtmamak, ama daha derinlerde de o kadar farklı olmadığımızı anlayıp, atın kendi gereksinim ve isteklerini göz önünde bulundurarak, ölçülü bir empati kurabilmek herhalde mesele.

Dolayısıyla, eğer atla birlikte olmak istiyorsam, onun dilinden konuşmak, onun kurallarına göre oynamak zorundayım, bunu anladım. Bu oyunda ise, liderlik var, hiyerarşi var, kontrol var, otorite var. Çünkü at bir av ve de bir sürü hayvanı. Bizim uyguladığımız biçimiyle değilse de bir çeşit hiyerarşi, ve liderlik ilişkisi onun doğasında zaten var. Ben hep "şiddet" ekseninde düşünürken bu kavramları, Âli "güven" ekseninde düşünmeye sevketti beni ve nihayet farkettim. Maharet, bu liderliği şiddet ve tehdit üzerinden değil, güven üzerinden kurabilmekte.

Bu durumu idrak edince sordum kendime, "peki ben atlarla bu güven ve liderlik ilişkisini sadece mevcut iktidar konusundaki tepkilerim sebebiyle mi kuramıyorum" diye... Bu soruyu dürüstçe sorunca, atlar kulağıma yine benim kendimle, derinlerimle ilgili şeyler fısıldadılar.

Güven, özgüven
Ben iktidar ilişkilerinden kaçınıcam derken, bir birliktelik kurmaya çalıştığım hayvanın en temel ihtiyacı olan "güveni" kurmanın yolu olan liderlik edebilme yetisinden de kaçınmış oluyorum. Yaptığımız arazi çıkışlarında hep en önden giden bir liderin verdiği güven sayesinde bu gezintilerin mümkün olduğunu anladım. Hayatta bir zaman, kendi başımıza, yani sadece at ve ben olarak, birlikte bir gezinti yapabilmenin koşulunun bu güveni tek başıma sağlayabilmek olduğunu... Fakat anlamak yeterli mi? Ya da sorun sadece bu muymuş? Tabi ki değil. Soğan gibi, bir katmanı soyunca, alttan başkası çıkıyor.

Görece soğukkanlı sayılabilecek, pek kolay "panik" olmayan bir insan olduğumu sanıyorum. Şimdiye kadar da muhtelif ufak kriz veya kriz ihtimalini, paniğe kapılsam çok daha kötü sonuçlara mahal verebilecekken, sakin kalarak atlatmışımdır herhalde. Örneğin rüzgarlı bir havada manejde biniş yaparken, "eyvah bugün hava rüzgarlı" gibi endişelere mahal vermiyor, at endişelenirse kendimce ben onu sakinleştirmeye çalışıyorum. Ama bu "sukunetinimi" ve bunu mümkün kılan "güven"i nereden alıyorum diye sorduğumda bugün, "kendimden" cevabını veremedim. Bilakis, farkettim ki, ata vermeye çalıştığım güveni, ben de zaten büyük oranda ödünç alıyormuşum... Önümdeki veya arkamdaki attan alıyormuşum, manejdeysek manejin duvarlarından, yerdeki kumdan alıyormuşum, büyük ölçüde de Mahir hocadan alıyormuşum. Neden öyle yapıyormuşum? Çünkü öylesi daha kolaymış, daha rahatmış, sorumluluk yokmuş... Oh ne güzel hayatmış! Ama yani benim özgüvenim tavanlara vurmuyormuş...

Hayatta şu an içinde bulunduğum duruma ve yaptığım şeylere bakınca, kendi başarı kriterlerime göre oldukça başarılı olan, kendinden memnun olan, gerek iş gerek duygusal gerek manevi yaşamında iyi kötü bir ivmeyle giden bir insan olarak tanımlarken kendimi, özgüvenimin hiç de sandığım kadar yüksek olmadığını anlamak biraz şaşırtıcı ve sarsıcı oldu. Bu kavramayı destekleyen bir diğer olay, güzel bir tesadüf (?) eseri aynı sıralarda araba kullanmayı öğreniyor olmam.

Son bir kaç haftadır, haftasonları Âli'yle bana araba kullanmayı öğretmeye çalışıyoruz. Bu derslerde de en son farkına vardığım bir şey, Âli bana ne kadar çok "şunu yap, bunu yap, vitesi 3'e al, debriyaja bas" vs derse benim için o kadar kolay oluyor. Ama o da pek böyle dikte etmiyor ve "ne yapmam gerektiği kararı"nı ben vermek durumunda kalınca, tedirgin olabiliyorum. Hele ki mesela işlek bir kavşakta, veya bir yokuşta, önce durup sonra vakit kaybetmeden ve arkadakileri dellendirmeden kalkmam gerektiğinde, yani Âli'nin yönlendirmelerinin değil benim eylemlerime tabi olduğumuz kritik anlarda, "eyvah şimdi stop edeceğim ve birden arkamdaki yüzlerce araba kornalarına ve selektörlerine asılacak ve sonsuza kadar karşıya geçemeyeceğiz ve herkes benden nefret edecek!" paniğine kapılabiliyor ve bu kadar kötü şeyler olmasa da çok rahatlıkla yapabileceğim eylemlerde tekleyebiliyorum. Neden? Çünkü o anlarda debriyaj, fren ve ben başbaşa oluyoruz, direksiyon (isterseniz dizgin de diyebiliriz) sadece bende oluyor, karar ve sorumluluk bana ait oluyor. Bu durumdan kaymak gibi çıkabilecek teknik bilgiye sahipken, benzer durumları kritik olmayan zamanlarda rahatlıkla gerçekleştiriyorken, o anlarda kendime dair inanç ve güvenim sarsılınca, bedenim de o şekilde davranıyor... Arabadayken bacaklarım titriyor ve ayağımı debriyajdan çabuk kaldırıveriyorum, direksiyonu veya atın üzerindeyken dizginleri tutuş kararlılığımda zayıflama oluyor ellerimi açıyorum, genel anlamda da donup kalıyor ve ne bileklerimi ne de baldır yardımlarını kullanamıyorum, tutunmuyorum, bırakıyorum, vazgeçiyorum, kontrolü kaybediyorum, vs...

Yanlış anlaşılmasın, ne arabada ne de atta, son derste Zeyna'nın hayatımda ilk kez beni kaçırması, ve de belki arabayı bir iki kez stop ettirmek dışında (kimse de arkadan kornaya asılmadı) ciddi bir sıkıntı, öyle korkunç travmalar yaşamış filan değilim. Biraz derinlikli, detaylı analizlerle, kendini her zaman belli etmeyen, sinsi bir zihin durumuna işaret ediyorum daha ziyade. Bu zihin durumunu ise araba değil ama at anlıyor... O yüzden bu zamana kadarki binicilik öğrenimimi çok baltalamadıysa da bu keşfettiğim hal, ancak "bir yere kadar" gitmeye izin veriyor. Ve anlıyorum, bu eşiği geçmenin vakti geldi. Sadece atta mı, hayır aynı zamanda hayatta da.

Nihayetinde atlar bana bir kez daha benim kendimle ilgili çözmem gereken bir şeye işaret ettiler. Atına güven verebilmek için önce kendine güvenmek gerektiğini, atla kuracağın ilişkinin bu güven kaynaklı olması gerektiğini, açık, kararlı, net olmak, kendini her zaman doğru ortaya koymak, tereddüt etmemek, "assertive" olmak ve tutarlılık ve süreklilik arz etmek gerektiğini. Ve binici bu durumu sağlarsa ancak, atın kendi rızasıyla senle olabileceğini...

Farketmek bir aşama, ama esas harekete geçmek, bunun için birşeyler yapma kısmı tabi...

Kaçırıldım!

2011-05-06T01:29:00.000-07:00

Muhtelif Taşlar
En başından beri bildiğim ve sıklıkla deneyimlediğim birşey, atlarla olan maceramdaki her irili ufaklı yeni olay, bana kendimle ve hayatımla ilgili bir şeylere işaret ediyor, bana görünürdeki ilk anlamlarının ötesinde şeyler anlatmaya çalışıyor oluyor. Büyük konuşmak çok doğru değil ama, son derste yaşadığım olay, belki de atlı yolumda bir mihenk taşı veya bir mezar taşı olma potansiyelinin her ikisini içinde barındıracak kadar önemliydi.

Henüz hangisi, bilemiyorum. Ama kötüyü çağırmamak adına, buraya iyisinin resmini koydum. Dün gece Hıdırellez vesilesiyle de, güzel şeylerin resmini çizip kendimce bir dua yazdığım kağıdı, gül ağacım olmadığı için sardunya saksısına koydum. Mutfakta ise Hızır bereket getirsin diye buğday, pirinç vs kavanozlarının kapağını açık bırakıp yattıktan sonra, bir çıtırtı geldi mutfaktan. Kalkıp baktım birşey yok, Hızır geldi herhalde deyip yattım. Herkese bereketli bir bahar ve yaz dilerim.

Daha öncelerden başlamak gerekirse, geçen sene sonlarında artık Barbie ile barışıp onunla yaptığım muhtelif binişler ve çiftlikte daha uzun kalışlarım sonrasında, Mahir hoca bana yeni bir at arayışına girdi. Bir dönem Çizmeli isimli damızlıkken binek atı olarak kullanılmaya başlanan alımsı bir İngiliz atıyla, yakın dönemdeyse -yanlış hatırlamıyorsam Bulgar olan Taykız ile (bu ırk meselesini problemli bulduğum için pek önem vermiyorum, önem verip merak edenler bağışlasın), arada sırada da Furkan gibi tek seferlik binişlerle, ayları geçirdik. Kısmen atlardan, kısmen benden kaynaklı sebeplerle, Mahir hocanın içine sinen bir binici-at uyumu kurabildiğimiz, belirli bir ivmeyle kendimi geliştirebildiğim bir ikili oluşmadığından, arayış ve denemeler sürüyor.

İki önceki ders: Tarabya
Bundan önceki derste, ben gittiğimde Mahir hoca arazideydi. Tam ders başlangıç sıralarında hoca Tarabya'nın üstünde, o sırada içerdeki binişi seyrettiğim kapalı maneje geldiler. Ve attan atladığı gibi "hadi bin" diyerek beni çamur içindeki Tarabya'ya bindirdi :) İlginçtir, ben Tarabya'ya bineceğimi biliyordum. Çünkü Mahir hocanın "Taykız'la olmadığımızı" düşündüğünü öğrenmiştim, ve o sabah çiftliğe gitmek için sahil yolundan Sarıyer otobüsündeyken, "acaba hangi atı verecek bana, o mu bu mu" derken birden otobüste gelinen durakları söyleyen kayıtlı ve ruhsuz kadın sesi duyuldu: "Tarabya".

Tarabya hareketli arazi gezisi sonrasında onca yorgun olmasına rağmen beni o derste epey yordu. Biraz ben Tarabya'nın hızlı bir at olduğunu ve şimdiye dek onunla hiç dörtnal gitmemiş olduğumu bildiğim için, biraz üstünde Mahir hocanın eyeri olduğu için, ve bu eyer bana değişik geldiği için, biraz kötü bir ayakkabı seçimi sonucu üzengide ayaklarım sürekli kaydığı için, belki biraz manejde seyirci olduğu için, Tarabya soğumasın diye kendi ısınma süremi kısa tutmak durumunda kaldığım için, vs zibilyon bahanenin arkasında aslında kısaca iyi binemediğim için çok iyi bir biniş olmadı. Ne oldu derseniz, bir kere atın kemiğinin formuna göre oturan, ve neredeyse bir eyerden ziyade örtü gibi olan eyerde dengemi sağlamakta epey zorlandım. Dörtnala her kalkışımızda ve hemen her engel atlayışımızın akabinde atı içeri kaçırdım. Düzenli ve sürekli bir dörtnalı yakalayamadım. İki kere atın boynuna yapışmama vesile olacak şekilde dengemi kaybettim, hatta birinde boynunun yanından seyirterek iki ayağımın üzerine indim. Fakat onda da ayağım üzengide kaldığı için pek kaymak gibi bir iniş olmadı. Fakat sonradan aslında Sally Swift'in "centering" dediği merkezimi bulma meselesini yapmadığımı, merkezimin tedirginliğim sebebiyle fazlasıyla yukarda kaldığını, dengemi de bu yüzden iyi koruyamadığımı anladım. Nitekim dersin sonunda, ayaklarımı üzengiden çıkartıp adi süratliyle giderken, ağırlık merkezimi aşağıya, sakral bölgeme indirdiğimi hayal edip, Tarabya da yavaş bir ritmle gitme isteğime itiraz etmeyip, düşmeden gidebilince, bu denge meselesinin eyer filan gibi fiziksel durumlardan çok zihni olduğunu geç de olsa anlamıştım. Ne var ki dersi, "henüz Tarabya da değil" anafikriyle bitirmiş olduk.

En hareketli ders: Kısım 1 - Düşüş
Bu hafta ise şimdiye kadarki en hareketli dersimiz oldu. At arayışını bu sefer Zeyna'yı deneyerek sürdürdük. Zeyna oldukça genç, küçük, al bir kısrak. Adını boşuna Zeyna koymamışlar, hem yaşı hem belki biraz da karakteri itibariyle, içinde sen üstten bastırdıkça o alttan taşan, kelimenin tam anlamıyla o küçücük kabına asla sığmayan bir enerjisi, ateşi var. Bu çok güzel bir şey tabi, gerçek bir at ruhu! Ve fakat, ben bütün ders boyunca Furkan'ın arkasından gidince "üf hadi şu mıymıntıyı (Furkan'dan bahsediyoruz!) yandan geçip dörtnala kalkalım" diye kıpır kıpır olan, biz öne geçtiğimizde ve "hadi dörtnala kalkalım" dediğimizde de manej yolunda ve muntazam bir dörtnal değil de bodoslama içeri kaçtığı dengesiz denemelerden kurtulamadım. Engelleri de bir rahatça, bir yanından seyirtip kaçarak, bir durup, bir gereğinden büyük bir hareketle atlayarak geçtiği kısacası bol şaşırtmacalı şeyler oldu. Tam bir cadaloz! Velhasıl bu ani hareketlenmelerinin neticesinde, üzerine koştuğu Furkan'ı da "oynattı" ve Âli, birincisinde Furkan'ın üstünde kaldığı bu oynamanın ardından hemen ikincisi gelince, kendini ilk kez yerde buldu. Ciddi bir hasar yok. Haftaya bu ilk düşüşün pastasını yiyeceğiz.

En hareketli ders: Kısım 2 - KaçışDüşüş sonrasında daha kontrollü bir miktar daha biniş yaptıktan sonra dersi bitirdik. Dersin sonunda bu sefer ayrı ayrı birer dörtnal denememizi teklif etti Mahir hoca. Âli düşmenin etkisiyle ağrıyan sırtının çekincesiyle, ben de yeni bir patlama ve ortalığı dağıtma durumuna mahal vermemek çekincesiyle, istemedim. Başıma gelecekleri bilseydim, istemez miydim! :)

Manejden çıkıp, restoranın önündeki otopark alanının içinden geçerek, otluk topraklık bir alanda enerjilerimizi boşaltıp, sonra dönüp ahırlara gitmemizi istedi Mahir hoca. Âdeta ile. Giderken peki güzel, arada süratliye kalkmak istese de. Dönüşte ise, Zeyna iyiden hareketlendi. Önce süratliye kalktı. Hızını düşürmeye çalıştım, fakat bir noktada ipler kopmaya başladı. Olacakları anlayan Mahir hoca arkamızdan bu tarafa dönün diye seslendi.

Hocayken bildiğini Talebe iken unutmak
Mahir hoca istikametini ahırlara doğrultan Zeyna'nın kaçmaya meyledeceğini hissedip, beni geri dönmeye, kendisinin ve Furkan ve Âli'nin olduğu sürü ortamına çağırsa da, ben dön(e)medim. Dönsün diye küçük bir hamle yaptım, ama o hamle gerçekten küçük ve etkisiz kaldı, ve de, "e madem ahıra gitmek istiyor, gidelim o zaman bir an önce" gibi bir mantıkla "bıraktım". Yani tam da Zeyna'nın kopmak için beklediğini yaptım.

Hayatımın belirli bir kısmını hoca, bir kısmını ise -hepimiz gibi- öğrenci olarak geçiriyorum. Hocayken zaman zaman rastladığım ve bildiğim bir şey, bazen öğrenciler onlardan istenen bazı şeyleri "neden" istediğimizi anlayamayıp ikna olmayabiliyorlar. Halbuki hocalar biliyor ki o şey gerekli ve önemli, nitekim çoğu öğrenci bu tür şeyleri mezun olduktan ve üzerindeki öğrenci kabuğunu çıkardıktan sonra ayırdediyor. Hocanın her dediği doğrudur, her dediği sorgulanmadan yapılmalıdır anlamında söylemiyorum tabi, ama altında fitili ateşlenmiş bir bomba varsa talep edileni sorgulamak pek akıl kârı olmayabiliyormuş. Deneyimle gördük.

Kaçış
Nitekim, Zeyna kaçtı. Bu şimdiye kadar ki en hızlı dörtnalımda önce kapalı manejin önündeki çitlere doğru bodoslama koşarken birden seğirtip aşağı ahırlara doğru kendini koyverdi ve boksunun önüne gelince fren yaptı. Hızı sebebiyle hemen duramadı, bir iki boks ötede durdu. İndim. Akabinde tüm seyislerin maskarası oldum, tahmin edebileceğiniz üzere :)

Yalnızca saniyeler süren bu olay tabi ki çok uzun sürdü ve bir sürü şey oldu o bir kaç saniyede benim için. Zeyna ipini koparıp (mecazen) benimle bağlantısını tamamen yitirdiği ve dörtnala kalktığı ilk anda "Eyvah!" duygusu (daha argo bir tabir var aslında tam duyguyu ifade eden...) sardı beni. Dışarıdaydık, düşmek fikrini düşünmek bile istemiyordum, çok hızlı ve bodoslama gidiyorduk, Zeyna'nın ne yaptığını bildiğinden hiç emin değildim ve tıpkı onun bana güvenmediği gibi, ben de ona güvenmiyordum. Sanırım dizginlere asıldım o sıralarda durdurabilmek adına. Sonra aşağı ahırlara seyirttiği noktada, Zeyna'yı bu noktadan sonra durdurmanın artık mümkün olmadığını anladığım anda bir karar verdim. Merkezimi buldum, onunla kalmaya ve onunla gitmeye başladım. Yani zaten o beni götürüyordu, ama ben içinde bulunduğum koşul ve durumu reddetmeye devam etseydim, belki de düşecektim. Gidelim bakalım nolacak dedim, nitekim bu gidiş oldukça kısa sürdü, ahırına gelen Zeyna aniden durdu. Yani ders içinde ders, atta veya hayatta, eğer durduramıyorsan, beraber git!

Bu aşırı adrenalin ve olayı kazasız atlatmış olmanın rahatlığı ertesinde tabi ki epey eğlendik. Mahir hoca bizim ardımız sıra "sürü kaçıyor, bir pislik var!" heyecanı tehlikesine karşın Furkanla Âli'yi yedekte getiriyordu. Kıs kıs gülerek :) Seyisler de epey eğlendiler benle. Evet gerçekten çok komik bir durum. Neyseki durumu ben de gülebilecek şekilde belasız atlattım. Şükürler olsun. Ne var ki eve gidip üzerine düşündüğümde, artık pek gülemez oldum. Olay anını düşününce sırıtmama engel olamıyorum ama, işin ötesine geçince kendimi çok ciddi bir eşikte, belki de artık ata binmeyi bırakmamla sonuçlanacak bir eşikte buldum. Hadi gene çağırmayalım, ata bu şekilde binmeyi bırakmam diyelim...

Teknik anlamda hala iyi bir binici olmayabilirim. Baldırlarımı, ellerimi hala çok doğru kullanamıyor, iç dizgini fazla çekip, dışı fazla serbest bırakıyor, baldır yardımını bir sürekliliğe dönüştüremiyor, topuklarımı ve bileklerimi çok iyi kullanamıyorum hala. Ama tüm bunlar, zaman ve deneyimle halledilecek meseleler. Kimisi için üç günde, kimisi için üç yılda. Mühim olan o değil. Beni bu eşiğe getiren bu değil, "ben ata binme tekniğini öğrenemeyeceğim galiba" durumu değil. Bu eşik bir zihin durumuyla ilgili. Ki benim esas problemim de zaten bu diye düşünüyorum.

Hala bu eşikte düşünmekteyim. Ve bu muhasebe oldukça uzun bir başka alan gerektirdiğinden, bir sonraki sefer devam edeceğim. Ama ip ucu vermek gerekirse, bu eşik, ata hükmetmek, atı kontrol etmek, onun üzerinde otorite ve hiyerarşik bir üstünlük kurmakla, yani iktidar'la alakalı. Ve benim tüm bu ilişki biçimlerini, hayatımın her alanından çıkarmaya çalışmak şeklindeki belki biraz saplantılı "davam" sebebiyle, "o kontrol" ile "bu kontrol" arasındaki varsa ince farklılıkları ayırdedemeyip, topunu birden içsel olarak reddetmem, ve yap(a)mamamla alakalı.

Ne demek istiyorum? Ayrıntılar, sonraki zamana...

Siyah ve Beyaz

2011-03-04T06:37:00.000-08:00

Son derste kollarım iki yana açık ve gözlerim kapalı bir şekilde dörtnala gittim... Ama onun öncesi var.

Bir uçtan diğer uca
Son ders, aslında her ders gibi, pek çok açıdan hayatın özeti gibi oldu. Bunda aynı derste iki farklı ata binmemin de etkisi var tabi.

Rui Palha

Beyaz
Furkan'la başladık. Furkan, sanıyorum Lipizzan dedikleri ve İspanyol Binicilik okulunun atlarından, kır ve yakışıklı bir aygır. Ona ilk binişimdi. Hızlı ve güçlü bir at. Ne var ki, o heybetli görünüşüne ve aygır olmasına rağmen oldukça ürkek kendisi :) Hava çok olmasa da rüzgarlıydı. Ve rüzgarın manejin brandasında çıkardığı sesler, brandanın rüzgarın etkisiyle yaptığı hareketlerin oluşturduğu gölgeler, vs, Furkan'ı epey korkuttu. Onunla mümkün mertebe yumuşak bir ses tonuyla sohbet etmek, arada şarkılar mırıldanmak, iç bacak yardımını sürekli canlı tutmaya ve dizginleri hafif hafif sıkıp bırakmak suretiyle ağzıyla olan teması sürekli kılma çabalarıma rağmen 20 dakika kadar mücadeleyi sürdürebildim. Bu hızlı, güçlü ve üstüne üstük bir de korkak hayvanı "tutabilmek" gerçekten epey zordu. Daha doğrusu, dersin sonuna kadar devam edebilirdik tabi bu şekilde, arada dörtnala kalkışlar, içeri kaçışlar filan hafif heyecanlarla o şekilde de binişe devam edebilirdim, ama açıkçası etmek istemedim. Binişin hayvana eziyet halini aldığını hissettiğim zamanlarda benim de tadım kaçıyor. Son bir kaç dakika yarım manej daireler çizip biraz sakinleştirip Furkan'ı "güvenli" ahırına gönderdik.

Robert Mapplethorpe

Siyah
Furkan'dan sonra uzun zamandır binmediğim yağız Olympia geldi. Uzun zamandır binmiyorum çünkü Olympia "yavaş" bir hayvan olduğu için nispeten acemi binicilerin sıklıkla bindiği bir kısrak. Furkan'la "tutabilmek" için verdiğim duraksız mücadelenin yerini, Olympia ile "gidebilmek" için verilen mücadele aldı :) "Hocam uçlarda gidip geliyoruz bugün" dedim, "Siyah ve Beyaz değil mi?" dedi Mahir hoca, gerçekten öyleydi. Yavaş atın çiftesi pek olur lafına yaraşırcasına Olympia çoğunlukla cadaloz bir kadın olmakla birlikte, artık doğası gereği ürkek bir hayvan olan atı korkutması gereken rüzgarlara ve seslere karşı bile duyarsızlaşmış bir bezmişlik içinde bir at... Binicilik kulüplerinde "oynak" atların kötü at olarak addedildiği, bunun yanı sıra Olympia gibi yavaş atlarınsa iyi at addedildiğini, fakat aslında ikisi arasındaki farkın teslim olmak, ruhunu ve yaşam enerjisini yitirmiş olmakla ilgili olduğunu anlattı Mahir hoca. İçindeki oynak ruh "terbiye" edilen Olympia, artık evet rüzgardan ve seslerden korkmuyordu belki, fakat gitmek için içindeki şevki ancak Mahir hocanın yerde şaklattığı kamçı seslerini duyduğu saniyelerde hatırlayıveriyor, sonra yine aynı bitikliğine dönüyordu. Onu bir yandan kalça hareketlerimle sürekli itmeye, yardımlarla sürekli canlı tutmaya çalışırken, bir yandan da üzerimize enerjiler aktığını hayal edip, Olympia'yı canlandırmaya, "benimle biniş yapmaktan biraz olsun keyif almayı denemesi için" ikna etmeye çalışıyordum. Ne kadar yorulduğumu, çoğu noktada o beni değil de asıl "ben onu taşıyormuşum gibi" hissettiğimi tahmin edersiniz. Bir yandan da Mahir hocanın Olympia ve onun gibi teslim olmuş atlarla ilgili söylediklerine acayip üzülüyor ve "hadi ama, o kadar kötü olamaz, bütün gün ahırda tıkılıp kalmaktansa, şimdi hareket etme ve oyun oynama fırsatı" diye onu ikna çalışmalarına devam ediyordum. Velhasıl Furkan'ınkiyle karşılaştırınca evet nerdeyse adeta hızında bir süratliyle de olsa bir noktadan sonra sürekliliği sağladık. Ve sonra dörtnala başladık. Ve sonra, Mahir hocanın yönlendirmesiyle dörtnal giderken önce ellerimi açtım, sonra da, bir kaç saniyeliğine de olsa, gözlerimi yumdum ve o şekilde gittik. Bu "teslim olmuş", pek çok binicinin burun kıvıracağı hayvanın bana yaşattığı güzelliğin gerçekten tarifi yok. O yüzden hiç bir şeyi, hiç kimseyi küçümsememek gerek.

Ve sonra başka bir şey oldu, daha da güzel bir şey, gözlerimi açmış dizginleri elime almış ve onu artık yavaşlatacağım bir noktada Olympia biraz yavaşladıktan sonra yeniden ve bu sefer tamamen kendi iradesi ve isteğiyle dörtnala kaltı ve ben de sevinçle kabul ettim dörtnala devam etmeyi. Bir kaç dakika önce yerlerde sürünen güzel hayvan birden içinde sakladığı enerjisini ve şevkini sanki hatırlamıştı ve KEYİF ALIYORDU! İlk dörtnalda aldığım keyif evet çok eşsiz olmakla birlikte tek taraflı gibiydi, Olympia'ya minnet duygularıyla birlikte, fakat ikinci seferde sanki "birlikte"ydik ve bu sefer o da şöyle bir silkinmiş ve koşmaktan zevk alır hale gelmişti!

Ya da ben böyle düşünmek istedim... Ama hayat da zaten böyle bir şey. Deneyimlerimiz bizim onlara dair yargılarımızdan bağımsız değil...

Atlara fısıldamak

2011-02-18T04:10:00.001-08:00

National Geographic'te "Köpeklere Fısıldayan Adam" adıyla gösterilen bir programın bahsini bir kaç seferdir duymuştum, fakat televizyon seyretmediğim için denk gelemiyordum. Aynı bahsin bir kez daha geçmesi üzerine geçenlerde programı yapan Cesar Milan'ın web sitesindeki yazılarını ve Youtube'deki bazı videolarını izledim. Köpeklerin davranış bozuklukları üzerine çalışan ve programlarda gösterildiği kadarıyla asla şiddet kullanmayarak mucizevi derecede kısa zamanda sonuç alabilen bu adamın köpekleri çok iyi anlamak ve çözmenin ötesinde bir kaç püf noktası benim dikkatimi çekti.

Birincisi, sorunlu bir köpekle çalışmaya, öncelikle o köpeğin sahibini düzeltmekle işe başlıyor.Köpeklerin aksettirdiği çoğu sorunlu davranış, sahiplerinin davranışsal/ruhsal/niyetsel problemlerinin tezahürü oluyor çünkü.

İkinci dikkatimi çeken ve beni ordan alıp atlara götüren ise, sıklıkla kullandığı Calm-Assertive terimi oldu. Bu terimi birebir çevirmek zor, calm "sakin" demek; assertive ise sözlükte "iddialı, güvenli, ısrarlı, kesin" gibi anlamlarla ifade ediliyor. Bu terimle Cesar'ın anlatmak istediği ise, köpeğinize karşı sakin, şefkatli, fakat sürekli kontrolün sizde olduğunu, sürünün lideri olduğunuzu hisettirecek ısrarlı ve kesin bir enerji. Yani bu ısrar veya iddia, kesinlikle öfke veya hiddetle alakalı değil. Bilakis, oldukça serinkanlı fakat istediğiniz şeyde ısrarlı ve kesin olmak.

Anlatması da, anladıktan sonra uygulaması da zor bir kavram. Ve bunu sonradan düşündüm ki, aslında atlarla olan ilişkinin de tam da böyle kurulması gerekiyor. Her ne kadar buna karşı çıkanlar olsa da, atçılıkta genel kanı atın sizi sürünün lideri olan alpha at olarak tanıması gerektiği kanısıdır. (Bundan çok farklı bir yaklaşım öneren bir kitabı daha sonra mevzubahis edeceğim) Bu liderlik durumu, malesef hala çoğunlukla bir şiddet, güç ve tehdit kullanımıyla sağlanıyor veya sağlanmaya çalışılıyor. Fakat asıl kurulması gereken, bu calm-assertive yani ısrarlı, sakin ve güvenli yaklaşımın bir süreklilik halinde gösterilmesi.

Bu yaklaşımın önemini, son derste onu kurmanın zerre yanından geçememem ve bunun doğurduğu sonuçlarla (engelden atlatamamaktan sonunda manej yolunda gitmeyi reddetmeye varan bir ikna edememe hali) karşılaşınca anladım.

Bu haleti ruhiyenin bir kaç bileşeni var; birincisi ısrar ve benim anladığım şekliyle süreklilik. Bir problemle karşılaşınca, (engelin önüne gelince içeri kaçan bir at) mesele o anda iç bacağa deli gibi abanıp atı engele sürmek için debelenmek değil. Engelin önünde böyle yapıp, engelden sonra tüm yardımları kesince, Mahir hocanın deyimiyle yemeği bir ateşe atıp yakıyor, bir soğutuyoruz. Mesele sürekli aynı harda tutarak pişirmek halbuki. Bunu sağlamanın yolu da, atla teması ve niyeti sürekli aynı canlılıkta tutmak.

İkinci mesele sakinlik. At birşeyden korkup paniğe kapılınca, veya ondan istediğiniz şeyi anlatamadığınızda ve sonuç alamadığınızda, panik ve/veya öfke duygularınızı dizginleyip sakinliği her daim koruyabilmek. Bu kendine güvenli bir dinginlik, serinkanlılık ve fakat aynı ölçüde anda kalabilmekle alakalı. Ben pek çok insana göre serinkanlı olabilirim belki, fakat benim sorunumun da donup kalmak olduğunu, o kısacık ve kritik an diliminden çıkmak için doğru ve hızlı bir karar veremeden orada debelenmek olduğunu farkettim geçen gün. Dolayısıyla sakin görünmek ve davranmak evet gerekli, ama yeterli değil. Zihnin de sakin ve net olması gerekiyor. Düşünce ve niyet düzleminde yaşanan bir karmaşa, fiziksel yardımlarla niyetleri aynı ölçüde algılayabilen ve zaten kafası karışmaya müsait olan at hayvanının yaşadığı güvensizliği iyice artırıyor. Nitekim geçen ders en fazla eksikliğini çektiğim şey zihinsel bir netlik ve sakinlikti. Hayatta yaşanan iyi kötü her tür durumun binicide yarattığı zihinsel ve ruhsal yoğunluğun, ata binerken nasıl yük olabildiğini deneyimle gördüm.

Bu netlik, ısrar ve sakinliğin getirdiği, güven ve liderlik duygusuna bir destek de okumakta olduğum bir kitaptan geldi. Daha önce konu ettiğim Sally Swift'in ikinci kitabını, Centered Riding 2'yi okumaya başladım. Ve orada yine daha önce konu ettiğim bükülemeyen kol egzersizini yeniden ele alırken, çok paralel ve önemli olduğunu düşündüğüm bir şey söylüyor: açık niyet! Kolunuzu kaba kuvvetle zorlamaktan çok daha başarılı olan serbest bırakarak bir yangın hortumu olarak hayal etme egzersizinde, "kolunuzun bükülemeyeceği"ne dair niyetinizin açık ve sürekli olması gerektiğinin altını çiziyor.

Bu açık niyetlilik halinden gelen güç ve enerji, işte tam da atın hissetmesi gereken güç ve enerji. Doğal liderlik sonrasında kendiliğinden geliyor (diye hissediyorum).

Aslında sadece ata binerken değil, bu sonu olmayan güç tüm hayata aktarılabildiğinde yapabileceklerimizin hayali bile heyecan verici...

Sahne Arkası

2010-12-21T05:26:00.000-08:00

Her dersten sonra içimde bir eksiklik duygusu oluyor. Her ne kadar artık ahırlara gidip atlarımızı maneje kadar kendimiz getirip götürsek de, atlar seyisler tarafından hazırlanıp, bokslarından ayağımıza seyislerce getirilip, ders sonrasında seyislerce geri götürülüyorlar. Atın kocaman hayatında, sadece onun benim için hazırlanıp getirildiği, ve sonra o hayatına geri götürüldüğü aralıktaki küçücük bir kısmına temas etmek duygusu, bir noktadan sonra yetersiz kalmaya başlamıştı. At sadece binicinin altındayken yaşayan bir varlık değil ki... Onu anlamak, onunla anlaşmak için daha fazlasına, daha çoğuna değmek gerektiğini düşünüp duruyordum. Arada ahırlarında onları ziyaret edip, izin verenleri sevmek, onlara küçük yiyecek ödüller götürmek iyi bir adım belki ama yeterli değil...

İşte iki haftadır, çok güzel bir şey oldu. Atlı hayatımda belki ilerde bir dönüm noktası daha diyeceğim bir şey. Dersten sonra çiftlikte kalıp, gönüllü usülü hem ucundan atların bakımına yardım ediyorum (ya da daha çok ayak bağı oluyorum ama neyse ki anlayışla ve nezaketle karşılanmaktayım :)) hem de bu sayede işin sahne arkasına geçip, atlarla kurduğum temasın alanını genişletiyorum.

Geçen hafta iki pony'ye lonj yaptırdım mesela. Ve sonra Gizemle sırayla birimizin lonj yaptırdığı ata diğerimiz bindik. Üstelik eyersiz! Eyersiz ata binmek dünyanın en sıcak, en huzurlu duygularından biri. Ana kucağında olmak kadar büyük bir "ev"de olmak hissi. Gerçekten tarif ötesi. Tevekkeli değil hipoterapi denen bir tedavi yönteminde atlar kullanılıyor. Şifa ve atlar konusuna daha önce izlediğim bir film (At Çocuk) vesilesiyle de değinmiştim.

Bu hafta ise, geçen hafta lonj yaptırdığım ve lonjda bindiğim ponylerden biri olan Mevsim'e manej içinde serbest biniş yaptım ve biraz çalıştırdım onu. Daha doğrusu karşılıklı birbirimizi çalıştırdık.

Sanırım küçük atları daha çok seviyorum. Mevsim bir pony fakat ponyler arasında görece büyük, daha doğrusu kalın bir hayvan. Koca kafalı ve kalın enseli olmakla beraber çok güzel bir kula at kendisi. Oturuşu ve sırtı çok rahat, üzengi boyu da benim için yeterli uzunluğa çıkabiliyor. Biraz Orta Asya halklarının, Moğolların atları gibi galiba. Zaten Mahir hoca da boşuna "Cengizhan'ın atı" diye dalga geçmiyor :) Tabi hızlı olması, içeri kaçmaya ve diğer ponylerin poposunun dibine girmeye çalışma gibi huyları biraz zorlasa da, sonrasında diğer ponylerle aramıza belli ve sabit bir mesafe koyunca, ve içeri kaçmasını önlemek için dizgin ve vücut ağırlığı kullanımı konusundaki yönlendirmelere uyunca, iyi anlaştık. Çok keyif aldım! Daha önce en keyifle bindiğim bir başka at olan Elena da diğer atlara göre alçak bir at olunca, kendi kendime görece küçük atlarla daha iyi uyum sağladığımız sonucunu çıkardım. Ama tabi tespitimden cayma hakkım her daim saklıdır:)

Sonrasında attan inip, kolon bağını gevşetip, onu boksuna götürüp, eyerini ve başlığını çıkarmak, terini havluyla kurutup ona masaj yapmak, ve (bu hafta değil ama geçen hafta) tımar ve fırçalama gibi bakımlarını yapmak, atla olan teması daha öte bir boyuta taşıyor.

Gittikçe daha ciddi bir oranda, haftanın diğer günleri (ata gittiğim gün olan) Perşembe'yi iple çekerek geçmeye başladı. Sonumuz hayrolsun...

Kağıthane'de Cirit Şampiyonası

2010-12-16T10:25:00.000-08:00

17-18-19 Aralık 2010 tarihlerinde Kağıthane Cirit Sahası'nda

Dikenli sarmaşıklar

2010-11-25T10:45:00.000-08:00

Bir düşman: Dikenli sarmaşıklar
Bugün yine arazi binişi yaptık. Dün ve bugün arada yağan yağmurlar sebebiyle yer yer epey çamurlu yollardan gittik. Bir de yolları kapatırcasına uzayıp sarkan ve yoldan geçen biz atlılar için ciddi tuzak olan dikenli sarmaşıkların arasından...

Yol derken, gözünüzün önüne her gün geçtiğiniz yolları filan getirmeyin tabi. Hatta Belgrad ormanı veya çeşitli mesire/piknik alanlarındaki yürüyüş yollarını dahi getirmeyin. Ormancılar, belki kestane ve mantar gibi şeyler toplamaya çıkan az sayıda civar halkı ve (malesef) avcılar dışında kimseciklerin geçmediği, ve aslında "yol" olmayan orman içi yollardan bahsediyorum. Daha önceki bir yazıda da dediğim gibi, yürüyerek neredeyse geçilmeyecek bu yollardan atlarla gidiyoruz bu orman binişlerinde. Bunu bu kadar muhteşem yapan da bu zaten!

Ama işte, şu dikenli sarmaşıklar, hakkaten başa bela olabiliyormuş. Çok şükür şimdiye dek başımıza ciddi birşey gelmedi ama, bugün muhtemel bir kazayı ucuz atlattık. Aslında, bu tehlike öngörüsüyle iki kişi önden, yolları kapayan dalları ve sarmaşıkları temizlemek üzere kılıç kuşanıp (şaka değil, bildiğiniz kılıç!) gitmişlerdi amma velakin, sarmaşıklar daha cengaver çıkmış olacak. Dar ve sıkışık bir yoldan geçtiğimiz bir anda Âli'nin atı Maya'nın boynuna bir dikenli sarmaşık dolanıverdi! Daha önceki binişte en önde giden Tarabya'nın bacaklarını kesmişlerdi, bizim katılmadığımız başka binişlerde ise sadece atlara değil binicilere de dolanarak zor anlar yaşattıklarını dinlemiştim. Neyse ki Maya sakince durdu, ve Âli yanında çakı vb bir alet olmamasına rağmen, eliyle dikenli sarmaşığı çıkarmayı başardı. Demek ki neymiş, bir daha ormana giderken, yanımıza çakı vb bir alet almak gerekiyormuş. Dikenli sarmaşık düşmanlarımıza karşı...

Buarada Mahir hocanın konuyla ilgili son yazısını hatırlıyorum, Feriköy'deki ekolojik pazarda bizim şu dikenli sarmaşıklara rastlamasınlar mı! Alıp bir güzel kavurup yemişler :) İnsanın düşmanını yiyebilmesi güzel ve ilginç bir duygu olsa gerek.

Barbie ile
Buarada bugün bana yağmurlu, sarmaşıklı fakat güzel mi güzel orman binişinde Barbie eşlik etti. Son yaşadığım(ız) krizli günden sonra (detaylar burda) Barbie'ye karşı önyargılarımı bırakıp onu sevmeye başladığımdan beri yaptığımız iki manej binişi de gayet iyi geçti. Güzel güzel gittik, engellerden atladık, evet arada kafamızı otlara gömdük ama olur o kadar. Bugün araziye de Barbie'yle gitmekten oldukça keyif aldım. Evet belki biraz şapşal ve obur olabiliyor zaman zaman :) Ama çok güzel bir hayvan Barbie, ve çok iyi bir ruhu var. Birtanecik barbunyam! :)

Walt Disney - "Ata Nasıl Binilir" (1941)

2010-11-23T10:47:00.000-08:00

Walt Disney'in 1941 tarihli "How to Ride a Horse"/"Ata Nasıl Binilir" isimli kısa çizgi filmi :)

Youtube videosunu buraya eklemekte sorun çıktığı için link veriyorum; BURADAN izleyebilirsiniz.

"The Long Shot" ve "The Silver Stallion"

2010-11-11T07:12:00.000-08:00

At Çocuk(2009)'tan sonra atlı filmleri yazmaya, diğer iki doğumgünü hediyem olan The Long Shot(2004) ve The Silver Stallion(1993) ile devam ediyorum.

The Silver Stallion Russell Crowe'un oynadığı 1993 yapımı bir film ve Avustralya'da, Avustralya'nın Brumby atları arasında geçiyor. Bu film de öyle çok büyük bütçeli bir film olmamakla beraber ben izlemekten keyif aldım. Bir çocuk filmi olarak değerlendirilebilir, zira film naif bir dille bir masal anlatıyor ve zaten çizgi film versiyonu da yapılan bir çocuk kitabı serisine dayanıyor. Masalı, filmdeki bir annenin kızına anlattığı bir masal olarak dinlediğimiz için, aynı anda hem masalın kendisini, hem de anne-kızın gerçek hayatlarındaki hikayesini izlerken, bu iki öykü bir yerde kesişiyor. "Vahşi" brumby atlarına dair bir film olduğu için, bol bol özgür ve serbestçe koşan at görmek bile tek başına keyifli. Atların kavgaları ve hikayelerinde ise biraz fazlaca antropomorfizm var. Yani sanki at hayvanı değil de bunlar insanlarmış gibi bir takım özellikler ve insani olaylar yaşanıyor, ve aslında o atların hiçbirinin özgür olmadığını biliyor olmanın burukluğu söz konusuydu benim için. Özellikle atların dövüş sahneleri fazlaca kurgusal geldi bana. Fakat bunları bir yana bırakırsak, film hem güzel sahneleriyle, hem atın yakalanıp "kırılması" süreci ve at-insan, doğa-insan arasındaki gerilimli ilişkiye dair sorduğu önemli sorularıyla, bence izlenmeye değer. Masalsı ve çocuklara yönelik bir naiflikle anlatılan hikayelerden hoşlanmıyorsanız bile (ki ben çok severim), kardeşlerinize ve/veya çocuklarınıza izletmenizi kesinlikle tavsiye ederim.

The Long Shot(2004) ise malesef benim için tam bir hayalkırıklığıydı. Hikaye gerçekten potansiyel taşıyor halbuki; üstelik gerçek bir olaydan esinlenmiş olması da cabası; ne var ki hikayenin kameraya yansıma biçimi, gerek kurgu, gerek oyunculuklar, gerek yönetmenlik açısından tam bir TV filmi/dizisi kalitesizliğinde... Kocası tarafından işsiz, evsiz ve beş parasız terkedilen ve çocuğu ve atıyla başbaşa kalan bir kadının, hayatını yeniden kurmasının hikayesi. Bunu da bir çiftlikte dresaj çalışmaya başlayarak, önce yardımcı, sonra öğretmen olarak, sonra da müsabakalara katılarak yapmaya çalışıyor. Filmin at sevgisi, at-insan ilişkisi ve dostluğuna dair vermeye çalıştığı mesajları gerçekten takdir etmekle birlikte, kadının kocasıyla, annesiyle vs sorunsallarını o kadar sıradan, klişe ve ucuz bir şekilde işlemişler ki... Filmin gelip dayandığı "son" ise (filmi hala izlemeyi düşünenlere uyarı, sonunu söylemek üzereyim:)) kadının kör oluveren atıyla bir dresaj müsabakasından birinci çıkması gibi gayet çarpıcı bir olay. Tüm hikaye çok daha iyi bir şekilde işlenebilecekken, yazık olmuş. Tabi bana göre böyle. Atlı kısımlarına gelince de, oldukça az sayıda sahne var ve dresaj severseniz filmi izlemektense bir müsabaka izlemeniz daha anlamlı olabilir. At görmenin hatrına sonuna kadar dayandım, ama o açıdan da hiç tatmin edici değil kısacası...

"At Çocuk": Atın iyileştirici gücü

2010-11-04T08:03:00.000-07:00

Atlı filmleri yazmaya, Türkçe'ye At Çocuk olarak çevrilen 2009 yapımı The Horse Boy ile başlıyorum. Filmi alıp henüz izlemediğim sıralarda, kitabına da rastgeldim (hani şu insana kendini aldıran kitaplardan biri olarak) ve kitabını da edindim. Ve açıkçası söylemek gerekirse, kitap filmin yanında çok daha fazlasını anlatıyor. Kameraya yansıyanların çok daha fazlasını. Hem filmini bulmak zor olabilecekken kitap Türkçe'ye çevrilmiş halde kolaylıkla bulunabilir. Film ise görsel anlamda etkileyici elbette. Sanırım en güzeli her ikisini birden edinip, bu inanılmaz hikayeye dair tanıklığı en güçlü biçimde yaşayabilmek.

Bu film, atın iyileştirici gücüne dair bir hikâye. Atın iyileştirici bir gücü olduğunu ben kendimden biliyorum! Mesela beni gecelerce uyutmayabilen sinüzit/alerjik rinit sorunumun, ormanda ata binerken nasıl uçup gidiverdiğine ve beton dökülmüşçesine tıkalı olan burnumun tamamıyle açılabildiğine bizzat şahit oldum. Veya baş ağrısı, grip kırgınlığı ve apseli bir dişin ağrısının, yine aynı deneyimde o süreç içinde nasıl yok oluverdiklerine de. Attan inince geri gelebiliyorlar evet, ama binerken bedenimin tüm sağlığına kavuştuğunu hissediyorum.

Bu film ise aslında sadece ata değil, başka şifa ve iyilik kaynaklarına da dair bir film. Film diyorum ama, belgesel türünde olduğunu söylemeli. Yani tamamen gerçek bir hikaye! Sundance dahil çeşitli festivallerden ödül almış olan bu belgesel film, Rowan adında otistik bir çocukları olan Amerikalı-İngiliz genç bir çiftin, oğullarına şifa bulmak amaçlı ailecek yaptıkları bir yolculuğun görüntülü günlüğü.

Otizm hakkında bu filmi izlemekten önce pek birşey bilmiyordum. Otizmin hastalık olarak görülmemesi gerektiğine dair bir mücadeleden haberim vardı; fakat işin arka planını bu filmle öğrendim. Ve çok ama çok etkileyici bir "tanışma" olduğunu tereddütsüz söyleyebilirim.

Hikâye, otistik oğulları Rowan ile iletişim kuramayan anne ve babasının, Rowan'ın atlarla olan özel ilişkisini keşfetmeleriyle başlıyor. Atın oğluna iyi geldiğini gören baba, çılgınca bir fikir geliştirip, at ve şifa deyince akla gelen yegâne coğrafyalardan birine, Moğolistan'a doğru ailecek yollara düşüp, şifayı Moğol atları ve Şaman şifacılarında aramaya karar veriyor. Evet, ailecek. Buluyorlar mı? Ne kadar buluyorlar? Başlarına neler geliyor? sorularına filmi izleme keyfini öldürmemek adına cevap vermeyeceğim; sadece bu filmin yalnızca atlarla ilgili değil, şifa ile, ruhsal tekâmül ile, tinsellikle, insanların kendi aralarındaki ve hayvanlarla ve doğa ve hatta ruhsal âlemlerle olan ilişkileriyle ilgili bir film olduğunu söyleyeyim. Filmi izledikten sonra "hastalık"ın ne demek olduğu, kötü ve lanet gibi görünen bir durumun nasıl bambaşka kapılar ve yollar açabileceği ve hani neredeyse bir hediyeye dönüşebileceğine dair benim ufkum gerçekten açıldı. Dışsal bir yolculuğun, içsel bir yolculuğa dönüşmesinin de çok güzel bir örneği bu hikâye.

Ve de herşeyden öte sevgiye dair çok ama çok etkileyici bir film. Sevgi dolu bir babanın oğlunu iyileştirme yolculuğunda karşılarına çıkan atlar ve şamanlar bir yana, gerçekte kimin kimi iyileştirdiğine dair çok ilginç cevaplar bulabilirsiniz diye düşünüyorum. Yukarıdaki tanıtım videosu, filmin bütünü yanında çok zayıf kalıyor. Kısaca, tamamını edinip izlemenizi şiddetle tavsiye ederim.

Elena: Kurtlarla koşan bir kadın

2010-10-18T10:22:00.000-07:00

Biraz kronolojik sırayı bozmuş olacağım ama, geçen haftaki manej binişini anlattığım ve kendimi sorguladığım ve Barbie'den özür dilediğim yazıdan sonra şimdi ondan bir önceki hafta yaptığımız ikinci arazi/orman binişine dair birşeyler anlatmak istiyorum.

"Daha bir şey görmedin" kısmı
Öncelikle, bu ikinci binişten bir önceki hafta Mahir hocanın "Daha birşey görmedin" derken ne demek istediğini bu hafta gördüm. Ne mi gördüm? Bir kere mesela bir ceylan gördüm! Evet yanlış duymadınız, kafeste filan değil, ormanda kendi doğallığında, bizim sesimizi duyunca zıplaya zıplaya önümüzden kaçan bir karaca! Sonra, bu sefer iki saat süren, Bahçeköy civarındaki ormanlardan ve Bilezikçi çiftliği içinden geçtiğimiz bu görece uzun biniş sırasında müthiş güzel orman manzaraları gördüm. Burada insem ve buradan hiç gitmesem dediğim yerler gördüm. Bu sefer yaptığımız dörtnal, daha yavaş ve kontrollü olduğu için, ve ben yine Elena'yı tutmak için biraz çaba harcadığım için, geçen seferkine nazaran öyle kendimi kaptırdığım bir dörtnal deneyimi yaşamadım. (Mahir hoca basıp gittiğinde, Elena zaten istese de Tarabya'ya yetişemediği için gönül rahatlığıyla koyvermiştik halbuki :)) Ama görülen, solunan, koklanan yerlerin tarifi yok. Tavsiyem, arada bir ormana gidin. Piknik yapıcaz, ateş yakıcaz derken oraya buraya çöp atan insanlar gibi değil ama, sadece ormanı solumak için gidin. İnsana gerçekten çok iyi geliyor.

Kurtlarla koşan kadın
Bazı kitaplar hayatımda bana kendi kendilerini aldırmışlardır. Yani ben onları aramaz ve çoğunlukla haberdar olmazken, karşıma çıkarlar ve kendilerini okuturlar. Okuyunca anlarım ki zaten ben de o kitabı arıyormuşumdur içten içe.

Benzeri bir olay, geçtiğimiz haftalarda, başka bir tür kitap bakındığım rafların birinde, tek başına çıkıntı şeklinde durup bana doğru seslenen, hatta neredeyse bağıran, Kurtlarla Koşan Kadınlar isimli kitap oldu. "Hmm bu kitabı nerde duydum acaba" şeklinde bir göz değil de kulak ısırmasıyla elime aldığım kitap, ne o rafa aitti, ne de bir başka kopyası vardı görünürde. Birileri ait olduğu yerden çıkarıp, tam da benim bakmakta olduğum rafın önüne koyuvermişti! Kitabı aldım. Hala okuyorum gerçi ama, henüz bitirmeden de hayatımın kitaplarından biri olduğunu/olacağını hissettiğimi söyleyeyim.

Kitabın yazarı Clarissa Estes, bir psikanalist, aynı zamanda bir öykü anlatıcı. Ve bu çalışmasında, farklı kültürlerdeki masallardan, öykülerden, mitlerden yola çıkarak, bu anlatıları çoğunlukla Jungcu psikanalitik bakış açısından çözümlüyor, ve her kadının içinde bulunan Vahşi/Yaşlı/Bilen/Kurt Kadın gibi çeşitli şekillerde isimlendirdiği özlerini bulmaları için, yani gerçek bir kadın, ergin bir kadın olabilmeleri için, bir takım ip uçları öneriyor; içimizdeki bu Bilen'i (La Que Sabe) bulmamızda yolumuzu aydınlatabilecek küçük ışıklar yakıyor.

Ne alakası var orman gezisiyle, ne anlatıyorsun yarım saattir diyenlerinize şöyle yanıt vereyim: bu kitapta bana iyi gelen şey ile, Elena ile geçtiğimiz o hafta araziye çıkmakta iyi gelen şey oldukça paralel. Çünkü Elena'da ben, şu Bilen, Vahşi ve Yaşlı Cadı Kadını gördüm.

Nerede mi gördüm? Pek genç olmamasına rağmen hala her fırsatta dörtnala kalkmak, kopup gitmek için fırsat kollayan enerjisinde gördüm. Önümüzden giden Tarabya ve Mahir hocanın adımlarını birebir takip etmeyip, kendi adımlarıyla ve bildiği yollardan aynı yere çıkabilmesinde gördüm. Mesela diğer atların çoğunun takıldığı bir su birikintisinden, Tarabya kadar atletik olmamasına ve üstünde Mahir hoca gibi bir binici olmamasına rağmen, korkusuzca atlayabilmesinde gördüm. Yolu herkesten iyi biliyor olduğunu, çoğu zaman benim onu değil onun beni götürüyor olduğunu hissettiğimde gördüm. Hoşuna gitmediklerine çifteyi dilediğince basabilmesinde, kimseye eyvallahı olmamasında gördüm. "Ben niye bu yellozun arkasında gidiyorum canım" diye inatla Tarabya'nın önüne geçmek istemesinde gördüm. Kısaca ben bu cadı kadında, kendime dair olmasını istediğim pek çok şeyi ayan beyan gördüm, ve çok sevdim, ve o yüzden de onla gitmekten çok ama çok keyif aldım. Beni tamamlayan, aslında aradığım kadının ta kendisiydi Elena. Onu bulduğum zaman kendimi çok daha tamamlanmış hissettiğimi, hayatın çok daha güzel olabildiğini gördüm. İçimdeki Elena'ya olan özlemimi gördüm.

Ben de dilediğim an dilediğim kişiye fütursuzca çifteyi basabilmek, her istediğimde koyup gidebilmek, önüme çıkan su birikintilerinin derinliğini bilgece sezebilmek, kısaca içimdeki Bilen Vahşi Kurt Kadının bu bilgeliğini bulabilmek, daha doğrusu hatırlayabilmek istiyorum...

Bu gayeme dair iştahımı kabarttın ya Elena, aşkolsun sana!

İyi gün, kötü gün...

2010-10-14T05:03:00.000-07:00

Geçtiğimiz iki hafta üstüste çıktığımız orman gezilerinden sonra, bu hafta maneje geri döndük. Aynı zamanda bir aydır arazide ayağından yaralanması sebebiyle istirahat eden Barbie de, maneje geri dönmüştü. Böylece uzun bir aradan sonra yeniden Barbie'yledik bugün. Ne var ki, Mahir hocanın "özlemiş misin?" sorusuna gönülsüz bir "evet" demiş olmamdan mı kaynaklıdır nedir, bugünü pek iyi geçiremedik.

Her atı aynı ölçüde sevmek zorunda mıyız?
Çok da garipsenmese gerek, tıpkı insanlar gibi her biri farklı bir karakter ve ruh taşıyan atlarla olan münasebetimizde de, insanlarla olduğu gibi "kanımızın kaynaması" farklı derecelerde oluyor. Bazı atların üstünde sanki daha rahat oturuyorum, eyerin içine daha kolay yerleşiyorum, adımları daha güzel takip ediyorum gibi hissediyorum. Sadece eyerin tipinden olmasa gerek. Atın boyu posu da bir etken olabilir ama, bir etken de belki şu frekans tutması, o ata dair hissi düzlemde beslenenler ve kimi zaman da önyargılar olsa gerek. Daha iyi bir binici olup, nasıl bir ata binersem bineyim ona lafımı anlatabilme, ikna edebilme ve gerektiği zaman da sözümü geçirebilme becerimin artmasıyla, belki bu durum binişimde gittikçe daha az etki yapacak. Ama şu aşamada, etkili bir durum olabiliyor. Bu da, aşılması gereken bir mücadele, bir challange sunduğu için, aslında belki de öğretici ve iyi bir şey.

Bugün, açıkça konuşmak gerekirse, Barbie'yi çok özlememiş bir halde bindim. Gerçi bindikten kısa bir süre sonra, "hmm pek de fena gitmiyoruz, istediğim şekilde kukaların ve lastiklerin arkasından manej yolundan gidiyor, içeri kaçmaya çalışmıyor, kafasını da eskisi gibi öyle ileri uzatmaya kalkıp durmuyor" gibi olumlu izlenimler de edindim. Ama diğer yandan o kadar ormanda koş, sonra gel manejde süratliye dahi kaldırama, hoş olmadı. Hiç sevmediğim halde elime kamçı alıp süratliye kalkması için omzuna dokunmak (gerçekten sadece dokunmak) gibi destekler kullanmak durumunda kaldım. Baldırlarımı iyi kullanamadım yani, neyse.

Engel AtlaMA
Derste bugün basit engel çalışmaları yaptık. Önce kavalettodan henüz yükseltilmemiş engel çubuklarının üstünden (bu terminolojiyi pek bilmiyorum, affedin) geçtik. İyi güzel. Sonra Mahir en alçak seviyedeki x engelden bir kaç tur boyunca, geçtik. Artistik atlamalarla olmasa da sonuç itibariyle geçtik.

İşin ders kısmına dair bir şeyler söylemek gerekirse, at başını kaldırana, yani atlama pozisyonuna geçtiği son ana kadar anavana kalkmamak gerekiyormuş. Çünkü anavana kalkınca atla teması kaybetmiş oluyoruz. Son ana kadar oturma pozisyonumuzu (süratli veya dörtnal) koruyup, dizleri de (baldırları değil) sıkıp, engele değil karşıya bakarak (soft eyes) atı sürüyoruz. Ne zaman ki at atlama pozisyonuna geçiyor ona yardım etmek adına anavana kalkıp ellerimizi uzatıyoruz.

Sonraki seferde Mahir hoca engeli bir derece daha yükseltti. Biz Barbie'yle engele doğru geldik veeee engelin önünde bir güzel durduk.

Engel yükselince "şimdi atlayamayacağız" diye mi düşündüm, bacak yardımlarını yeterince ve doğru biçimde sürdüremeyip anavana erken mi kalktım, dizginler fazla uzun ve biraz da dağılmış mıydı, herhalde hepsinden biraz. Fakat bu noktadan sonraki her denemede, gittikçe gerginliğimiz arttı, Barbie artık engel atlamayı bırakın, manej yolunda kuka ve tekerleklerin arkasından gitmeyi bile reddetmeye, içeri kaçmaya, kavalettoya ben demeden önce dönmeye, sonra da önüne kadar gidip sonra yana dönüp atlama işinden kaçmaya devam etti. Hem de, Mahir hoca engeli tekrar bir önceki haline, yani dersin başında gayet geçebildiğimiz seviyeye indirdikten sonra dahi!

Bir şey olmuştu, bir ip kopmuştu, ve ben Barbie'yle olan iletişimimi yitirmiştim. Engelden korkmuyor, karşıya bakıyor, dizlerimi son ana kadar Mahir hocanın dediği gibi sıkıyor ve anavana zamanında kalkmaya çalışıyor olmama rağmen, engelin tam önüne geldiğimiz anda Barbie yan çizip durdu. Dediğim gibi engel kısmını bırakın, manej yolunda bile tam istediğim şekilde gitmemeye başladı. NE GICIKSIN BARBIE! diye bağırmak istedim. Galiba zaten sorun da bu.

Sevmeye karar vermek?
Başta da dediğim gibi Barbie favorim(!) olan atlardan biri değil. Aklıma Melda'nın bir zaman önce anlattığı hikaye geldi. Ders boyunca Barbie ile didişip, karşılıklı inatlaşma halinde sinir harbi içinde ve Barbie'nin bir at değil bir domuz olduğunu düşünerek geçirdiği anlar sonunda, düşeyazmış. Fakat tam düşeceği sırada, boynundan aşağı kayarken hayvanın, bir anda onu sevmesi gerektiğini hissetmiş ve boynuna bir öpücük kondurmuş! O kısacak an diliminde ne olmuşsa olmuş, aşağı düşen Melda birden gerisin geri atın üstünde dikilip dengesini yeniden bulmuş! Bu hikayeyi o zaman çok sevmiştim, şimdi hatırlayınca da çok hoşuma gitti. Ben düşmedim neyse ki ama, sevmeyi de başaramadım galiba. Hani çok sevmek de zorunda mıyım, sanki hayır. Ama kabul etmek şart galiba.

Bir de, her an zihni temizlemek, az önce olan herhangi negatif bir şeyi bir kenara bırakıp, bir sonraki ana yepyeni bir binici ve yepyeni bir at olarak devam etmek, yani önceki anların gerilim ve duyguları yüzünden içinde bulunduğumuz yeni anları da berbat etmemek, evet çok kolay değil. Ama başarılamayınca mutlaka bir şekilde bela oluyor. Aslında normal hayatta da böyle ya, geçmişin kalıntıları (az önce atlayamadık) ve gelecek kaygıları (bu engel çok yüksek, atlayamayacağız galiba) derken içinde bulunulan an, heba olup gidiyor. O yüzden ata binmek, aynı zamanda zihinsel de bir egzersiz, bir meditasyon çalışması.

İyi gün, kötü gün, iyi gün...
Sonuç?

Her gün aynı derecede iyi olacak, herşey o kadar kolay olacak, her konuda insan çabucak başarılara koşacak diye birşey yok. Hem zaten, bir başarı hedefim de yok. Atları daha iyi tanımak, onlarla gittikçe daha iyi bir şekilde aynı dili konuşabilmek, ve bu sayede ata binmekten gittikçe daha çok keyif alabilmek istiyor olabilirim. Ama aynı zamanda onlar sayesinde kendimi de daha iyi tanımak, ruhsal anlamda geliştirmek, ve daha iyi ve daha güçlü bir insan olmak da var. "Keyif" atın getirdiği tek iyilik değil. Bazen sıkıntının kendisi, keyiften çok daha iyi, insanı çok daha geliştiren bir şey olabilir. İnsanın zaaflarını, hatalarını, zayıflıklarını, üzerinde çalışması ve aşması gereken sıkıntılarını daha iyi görüp, tanımasına yardımcı oluyor. O yüzden bu kötü günü, ve ilerde bunun gibi ve bundan daha da kötü yaşanacak her günü, orman gezilerinin keyifli günleriyle aynı ölçüde kucaklıyorum. Bugün zihnimi bir yana bırakamama sorunumu, yargılarımın deneyimlerimi kötü biçimde şekillendirebildiğini, dizginleri elime alamayabildiğimi, Barbie sayesinde görmüş oldum. Ve de bunlar hayatımın geri kalanında da sahip olduğum zaafların bir kısmı.

O yüzden Barbie'yi de kucaklıyorum. O da bir ruh sonuçta, bir makine değil. Ona hissettiklerimi elbette anlamış, ve belki de biraz bozulmuştur, kim bilir. Şimdi dönüp bakınca, ona haksızlık ettiğimi düşünüyorum. Neyse ki atlar meditasyon konusunda bizden daha başarılı olmalılar :) Bir sonraki sefer, o başka bir at olacak, ben de başka bir binici olursam, daha iyi veya daha kötü, ama başka başka zamanlar geçirebiliriz elbet.

Hem, yarın başka bir gün.

Teşbihte hata olmaz

2010-10-13T02:47:00.000-07:00

Bundan iki hafta evvel yaptığımız orman gezisiyle ilgili yazdığım yazıda, ormanda yaşadığım dörtnal deneyimimle ilgili yaptığım "küçük kıyamet" benzetmesi hakkında bir takım tenkitler, daha doğrusu tenkit duyumları aldım. Bir savunma amaçlı değil, ne de olsa "teşbihte hata olmaz", ama yine de bu konudaki hissiyat ve niyetime dair bir kaç cümle sarf etmek istiyorum.

Yazıyı okuyanlarınız hatırlar, girişte Fransızların hem orgazmı, hem de dörtnalı "küçük kıyamet" olarak adlandırdıklarından yola çıkarak, bu ikisi arasında bir benzetme yaparak başlıyorum. Bu benzetmeyi uygunsuz bulanlarınız olabilir, ama ben açıkçası cinsellik söz konusu olduğunda neden bu kadar "terbiyeli" olmak durumunda olduğumuzu pek anlayamıyorum. Yemek yemek kadar doğal ve hatta elzem bir alan olan cinsellik, pornografinin kucağına terkedilmeyecek kadar önemli diye düşünüyorum. Hele ki erotizmin ölüp yerini gittikçe daha fazla pornografiye bıraktığı şu dönemde. Bunun yolu da ona, yani cinselliğe sahip çıkmaktan, onu normalleştirmekten geçiyor diye hissediyorum

Nihayetinde insanın "bedeni" aracılığıyla deneyimlediği, haz duyduğu, ve hatta kişiyi değişik bilinç hallerine sevk edebilecek pek çok şeyden ikisi olan ata binmekle öteki arasında bir benzetme yapmak, bence o kadar da şaşılacak şey değil. Ki, gayet doğal bir şekilde yazımın başında başka bir benzetme yapmış da olabilirdim. Ne bileyim, misal, -ben hiç atlamadım ama- paraşütle atlarken paraşütün açılmasından hemen önceki an gibi diyebilirdim. Veya günlerce susuz kaldığınız bir çölün ortasında bir çeşme buluverip ağzınızı dayayıp kana kana su içmek hissi gibi de diyebilirdim. Herkes sonsuz tarif ve teşbihle çıkıp gelebilir. Hangisi daha doğrudur, hangisi daha yanlıştır, tamamen öznelliğin alanında olduğumuz için tek bir cevabı olmayan sorular. Ama dörtnal gibi bir deneyim söz konusu olunca, benim deneyimlediğim biçimiyle, yapılacak benzetmenin içinde şunların bulunması elzem geliyor:

-insanın bilincini değiştirme (aklını başından alma) boyutunda bedensel bir haz,
-bir "uçmak" hissi,
-ve bir BİRleşme".

Birleşme derken, at söz konusu olduğunda atla bir olma, kendi benliğini kaybedip, ikinizin tek bir benlikmiş gibi olduğu bir anda bulmak kendini... benim deneyimlediğim ve anladığım budur. Ve sadece saliselerden bahsediyorum elbette. Ama atı bir yana bırakınca da, birleşmenin, aklını başından kaybetmenin ve kendi uçmaklığının bin bir yolu olsa gerek.

Allah aşkına, Fransızlar da ikisine birden "küçük kıyamet" diye boşuna mı demişler şimdi...

Atlı Filmler (En güzel doğumgünü hediyesi)

2010-10-11T03:54:00.000-07:00

Bir aralar içinde "at" geçen filmler izlemek isteğim bir hayli kabarınca, bir takım aramalar yapmıştım. The Horse Whisperer filmini ve Bartabas'ın Chamane(şaman)'ını bulup izlemiştik. Aramalarım sonucu oluşturduğum listedeki diğer filmleri ise, (çoğu oldukça iyi eleştiriler almış olmakla beraber, pek bir popülerlik kazanmamış olacaklar) Türkiye'de bir türlü bulamadık.

Bugün benim doğumgünüm. Sabaha sürpriz bir hediye paketiyle başladım. Niye sürpriz ki zaten doğumgününmüş, hediye almaktan daha doğal ne olabilir diyebilirsiniz. Sürpriz olmasının sebebi, hediye beklentimin bir önceki gün zaten söndürülmüş olması :) Meğersem o "fake" hediyeymiş, ki çok beğenmiştim onu da ve hatta şu anda üstümde taşıyorum, ama asıl hediyem sabahı bekliyormuş.

Velhasıl, sabah beni bekleyen esas hediyem, bu listedeki fimlerin üçüydü. Âli'nin yurtdışından sipariş ettiği bu filmler, benim artık onları izlemeye çoktan pes ettiğim bir anda, ortaya çıkıvermiş, yüzüme kocaman bir gülümseme yerleştirivermiş oldular.

Filmlerin ne olduğuna gelince, bunlar:

- The Silver Stallion
- The Horse Boy
- The Long Shot

En kısa zamanda izleyip izlenimlerimle döneceğim.

(Sizin de bildiğiniz ve tavsiye edebileceğiniz filmler varsa, paylaşırsanız çok ama çok sevinirim.)

Dörtnala Orman!

2010-10-06T05:46:00.000-07:00

Girizgah
Yaşadığınız en güzel orgazmı bir kaç yüz bin milyonla çarpın, sanırım birazdan anlatacaklarım, en basit ifadesiyle böyle bir keyfe ait!

İlk derslerden birinde, Mahir hoca "dörtnal" gidişe Fransızların "küçük kıyamet" adını verdiklerini, ve "küçük kıyamet" adını verdikleri bir başka şeyin de "orgazm" olduğunu anlatmıştı. Ne demek istediğini geçtiğimiz Cumartesi anladım.

(13 Ekim tarihinde yapılan bir ekleme: Bu benzetme ile ilgili gelen eleştiriler üzerine daha sonra bir yazı daha yazdım: Teşbihte hata olmaz)

Sürpriz!
Cumartesi sabah sekiz kişilik bir atlı grubuyla arazi gezisi yaptık. Aslında, bir önceki hafta Mahir hoca "haftaya araziye çıkmak ister misiniz?" diye sorarken, onunla beraber toplam beş kişilik bir ekip olacağımızı söylemiş, "yavaş yavaş gideriz" diye eklemişti. İlk arazimde de bana "eşlik" eden Elena, yine "en önde ben gidicem" diye tutturduğu için, Mahir hoca ve Tarabya'nın hemen arkasında biz vardık. Göçmen'in hemen içinden ormana açılan yollardan içlere doğru daldık. Ben ormana girmiş olmanın büyülenmişliğiyle, ormanın havasını ve enerjisini içime çekmekte ve manzaranın ve "an"ın keyfini çıkartmakta iken, içimdeki kıpır kıpırlığa rağmen birazdan başıma geleceklerden habersizdim. Ve benim bu "yavaş gidicez" şartlanmamdan olsa gerek, Mahir hoca Tarabyayla oldukça dik bir yokuştan yukarı dörtnala çıkmaya başlayınca, ilk hissiyatım "AAA koşuyoruz! Mahir hoca bizi unuttu mu acaba?!" oldu :) Hatta şöyle söylemeliyim, bu şaşkınlık sonrası koşmaya devam ettikçe, bir noktada kendimizi (Elena ve kendimi yani) Mahir hoca ve Tarabya'ya yetişmeye çalışıyormuşuz, sanki Mahir hoca artık çok sıkılmış bu öğrenci milletinden de, o kopup gitmek istedikçe biz de arkası sıra onu yakalamaya çalışıyormuşuz gibi hissettim :) Manejdeki güvenlikli ve kontrol(!) altındaki ortamda bile öyle kayda değer bir dörtnal deneyimi yaşamamış olmama rağmen, hiç beklemediğim bir anda başlayan bu kalkış devam ettikçe, şaşkınlığım yerini "E ama evet evet! Gidiyoruz işte gayet!"e bıraktı. Fakat yokuş yukarı dörtnal giderken anavan poziyonunda durmak gerektiğini arada unuttuğum(!) için biraz yoruldum ve bir noktadan sonra Mahir hocadan yavaşlamasını istedim, yokuşun yerini nispeten düzlüğe bıraktığı bir noktada durduk. Durduğumuz anda tek diyebildiğim, "Woooowww" (Türkçesi "Vay Anasını Be!") oldu.

Daha sonra da tekrarlanan bu dörtnal yokuş çıkma dışında, düzlüğe geldiğimiz bir alanda iki gruba ayrılarak, sırayla bir noktaya kadar süratli gidip, dörtnal döndük. Hele ki bu düzlükte gittiğimiz dörtnalın keyfini tarif etmeye, kelimeler gerçekten kifayetsiz kalıyor. Yazının başında yaptığım "parmak hesabı" tabi ki lafın gelişi. Sayılarla, miktarlarla, kısacası zihnin anlayabileceği ölçütlerle ifade edilecek bir şey değil çünkü bu. Zaten zihninizi tamamen bir kenara koyup, kopup gidiyorsunuz. Neredeyse yürüyerek dahi geçemeyeceğiniz darlıktaki, diklikteki, tehlikeli yollardan hem de. Hem sonuna kadar "an"da ve ormanın içinde, hem de bir yandan başka bir âlemde olmak, bilmem yaşamayana nasıl anlatılır... Adrenalin ve heyecan boyutu da elbette son derece yüksek. Uçmak için kanatlanmaya hiç de gerek yokmuş!

Ama en, en, en müthiş kısmı, dönüş yolunda Mahir hocanın dönüp "Daha bir şey görmedin!" demesiydi. Böyle keyifli bir yolun, ne de bu yolun keyfinin ivmesinin, sonunun gelmeyeceğini bilmekten daha güzel ne olabilir...

Şen "Bin Atlı"
Böyle kalabalık bir grup gitmenin bir güzel yanı da, oldukça "duysal" bir takım yollarla bu deneyimi katlamak, boyutlandırmak. Şöyle ki, dörtnala kalkmış koşarken, sadece kendi atınızın değil, arkadan yayılan bir atlı grubunun topyekün nal sesleri, herkesin kolektif belleğinde aslında çok iyi bildiği hisleri uyandırıyor. Bu hisler, yani atlıların ayak sesleri, her zaman güzel anlara dair olmayabilir elbet. Bir savaşın, bir hücumun, ve hatta bir talanın, ve hatta bir yağmanın da ayak sesleri bunlar. Ama aynı zamanda uçsuz bucaksız bir bozkırda, sadece ve sadece keyif için, sadece ve sadece hayattaki en "ciddi" şey olan oyun için, sadece ve sadece özgürlüğün hissini duyumsamak için, dörtnala koşan bir grup çocuk, ya da çocuk ruhlu büyük, belki en güzel ifadesiyle, bir grup âşık da olabilir bu seslerin kaynağı. Nitekim ben, binlerce yıldan beridir çok iyi bildiğim bu sesleri dinler ve bir yandan onlara kendi atımın dörtnal sesiyle katılırken, şimdi bu sesin kaynağının işte bu sonuncuya en yakın olduğu düşüncesinden de apayrı bir keyif aldım.

Bir de, düzlük alanda koşarken önümde iki atlı vardı; onların peşi sıra kaldırdıkları tozların yüzüme gözüme çarpmasıyla, hani şu bir toz bulutu şeklinde, tek bir organizmaymışcasına, bir bütün halinde koşan "atlılar" imgesini, bizzat yaşıyor olmaktan da, bir başkaca haz aldım.

Kısacası, aldığım hazların haddi hesabı, dile gelir yanı yok mu ne...
Ee, ben daha ne diyim bilmiyorum, siz neden hala duruyorsunuz?

Atila'nın atlarıyla tanışma

2010-09-01T19:17:00.000-07:00

Atila ve atlarıyla ilgili yazdığım önceki iki yazıdan sonra (bkz. birinci ve ikinci yazılar) atlarla ve Western eyerle tanışmamızı anlatıp, Atila ve atlarının hikayesine -geç de olsa- bir son veriyorum.

Atlarla tanışma
Sözleştiğimiz vakitten 10 dakika kadar önce atların oraya gittiğimizde, diğerlerinden ayrılan iki attan birinin, Atila tırnaklarını törpülüyordu. Bu, benim bineceğim İngiliz atı Esra'ydı. Yanında ise bir Haflinger kırması olan Düldül duruyordu. Tabi isimlerini sonra öğrendik. Yanlarına vardığımızda baktık hummalı bir çalışma içinde Atila, biz de ahırın önündeki alanda kendileri için kesilmiş otları yiyen atları seyre koyulduk. Bu sayede daha önceleri sevgili Pınar'ın anlattığı bir şeyi bizzat gözlemleme olanağı buldum. Nedir derseniz, atların arasında çok belirgin bir hiyerarşi var, sosyal yapıları bizimki gibi kaypak değil, herkesin bir yeri var. Ortaya atılan yem balyalarından, önce yaşlı kısraklar gelip yiyorlar. (Bu sıralamanın yaşa göre olduğunu Pınar anlatmıştı) Yaşlı kısrak, ve belki izin verdiği bir başkası karınlarını doyururken, diğerleri bekliyorlar. O doyup çekildiğinde ise diğerleri geliyor ama onların da hepsi bir anda değil. Yine yaş ve mertebeye bağlı bir sıralamaya göre bazıları beklemek zorundalar. Olur da içlerinden biri erken davranmaya kalkarsa (buna da rastladık) daha yeme burnunu uzatamadan diğerleri tarafından net bir şekilde geri püskürtülüyor ve azarlanıyor. Ve de çaresiz, o da ablalalarının doyup sırayı salmalarını bekliyor.

Bugün fazlasıyla "çocuk" odaklı toplumlar olduğumuzu düşünüyorum. Bir zamanlar deneyim ve yaşlarına hürmet edilen, topluluklara fikir önderliği yapan insanlar, aynı atlarda olduğu gibi yaşlılar imiş. Onlar yürütmese de artık işleri, mutlaka onlara akıl danışılırmış. Bugünse çocuklar için, çocuklar nasıl isterse, herşeyin merkezine çocukları alarak yaşamak gibi bir durum var gibime geliyor. Yaşlıların ise çoktan pabucu dama atıldı; bırakın sözlerini dinletmeyi, alay konusu olmazlarsa iyi :) Belki de buna sebep, geçtiğimiz son 2 yüzyılın üstelik giderek artan bir ivmeyle hem toplumsal hem de teknolojik anlamda hızlı dönüşümler geçirdiğimiz ve geçirmekte olduğumuz zamanlar olması. Bu yüzden de "kuşak farkı" denen şey, gittikçe daha kısa zaman dilimlerinde ortaya çıkıyor ve eski kuşakların yenilerinin dünyasında "yabancı" kalmamaları, gittikçe daha da zorlaşıyor. Atların gündeminde ise böyle durumlar yok, onlarda hala sürünün başı en yaşlı kısrak...

Neyse, bir süre bu sosyal yapıyı ve ziyafet çekişlerini seyrettikten sonra Esra ile Düldül'ün yanına döndük. Fakat hem ortalıktaki hummalı çalışmadan ötürü, hem de atlar bize arkaları dönük olduğu için, mesafeyi koruyarak bir ağaca yaslanmış bekliyoruz. Biraz sonra Atila kafasını işten kaldırdı, terini sildi, ve bize dönerek "neden orada öylece duruyorsunuz? ağaca mı bineceksiniz? e tabi tanışmanız lazım ağaçla orada öyle duruyorsunuz?!" diye bizi bir güzel payladı. Biz kısa bir şaşkınlık ardından atların yanına gidip onları sevmeye başladık. Sonra Atila gün içinde atlar dışarda otlarken de onlara uzaktan bakıp yanlarına gitmeyişimizle dalga geçtikten sonra anlattı; bu atlar bildiğimiz atlardan değillerdi; bunlar insandan korkmuyorlardı! İster arkalarında durun, ister sağrılarına dayanın, ister altlarından geçin, size birşey yapmıyor çünkü bir tehlike geleceğini düşünmüyorlardı. Eğitimlerinin hiç bir noktasında şiddet görmedikleri için insan kaynaklı bir ürkeklikleri yoktu. Ve biz ilk defa o gün bir ata binmeden önce tanıştık; en azından, tanışmaya çalıştık...

Western eyer
Atila Western tipi binicilik yapıyor. Bir kovboyun ofisinin atı olduğunu, dolayısıyla kovboylar için uzun saatler at üstünde rahat edebilmenin en önemli şey olduğunu anlatıyor. Western eyerler, arazide dolaşmak için sportif İngiliz eyerlerine göre gerçekten daha rahat. Süratlide giderken dahi, belirgin bir kalkıp oturma hareketi yapmanız gerekmiyor (ve zaten pek yapılamıyor da). Çok daha ufak çapta bir hareket, yeterli oluyor.

Ortak dil
Esra'ya bindikten sonra Atila'nın ilk uyarısı, dizginleri uzatmam gerektiği oluyor. Şaşırıyorum; ne de olsa özellikle manej dışına çıkınca, dizginleri toplamak, kısa tutmak, kontrolü ele almak gerektiği şeklinde bir şartlanmışlığım var. Atila ise tam tersine, "bırak şu dizginleri" diyor, "bu atlar kısa dizginlere alışık değiller". Western eyerlerin önünde bir çıkıntı var (adını bilmiyorum) ve Atila dizginleri oraya bırakabileceğimi, Esra'nın tek başına yolu bulabileceğini söylüyor :) Bu sefer yerdeki otları yemeye kalkmaz mı diye endişelenirken eyere takıldığı zaman dizginin uzunluğunun atın başını yere kadar uzatmasına izin vermediğini gösteriyor Atila. Dizginleri eyerin çıkıntısına bırakıyorum bunun üzerine ama, hafifçe de teması korumak adına, alışkanlık ve güvenlik hissi belki de, dizginleri tutmaya devam ediyorum.

Bizim için gerçekten bir "challenge" oldu; bu kişilik sahibi atlara söz geçirebilmek. Eğitimli atlar elbette, fakat otomatik atlar değiller. Dresaj, atla ortak bir dili konuşmak için, iki tarafın da öğrendiği bir dil. Bu öğrenilen dillerde farklılık olunca, atla daha doğrudan bir iletişim kurmak gerekiyor. "Ben size birşey öğretemem ki" diyor Atila. "Atla araziye çıkmanız, hem de yalnız olmanız lazım. İnat edecek, dediğinizi yapmayacak, bunu yaşayacaksınız. Sonra ne yapınca sizi dinliyor, nasıl iletişim kurabiliyorsunuz, bunu deneyerek öğreneceksiniz. Atlar, en iyi öğretmenlerdir." Tam bu kelimelerle olmasa da, ben bunları anlıyorum Atila'nın sözlerinden. Çok değerli şeyler söylediğini hissediyorum.

Sonsöz
"Keşke hayatımızda daha fazla olsalar" diyorum Atila'ya,
"Merak etme" diyor o,
"Yakında geri dönecekler..."

Atila'nın atlarına dair

2010-08-21T15:16:00.000-07:00

Bir önceki yazıda giriş yaptığım Atila ve atlarına dair yazmaya devam ediyorum...

Nal?!
Atila'nın atlarına dair ilk öğrenip şaşırdığımız, atlarını nallamadığı oldu! Atila atların tırnaklarının ön kısımlarının arkalarına göre nasıl daha hızlı uzadığını, bu yüzden nal takıldıktan kısa bir süre sonra bu uzama farkının atların bilek ve bacaklarında gerilme ve sonrasında problemlere yol açtığını anlatıyor. Tabi bu atın tırnak bakımından kaytarmak anlamına gelmiyor. Tırnakları uzadıkça yine törpü ve bakımlarını yapmak gerekiyor ve sonradan Mahir hocanın ayaküstü bahsettiği üzere tırnakları da güçlendiren EM denilen bir mikroorganizma yani bakteri maddesi kullanıyor. Bu EM meselesiyle ilgili ayrıca yazmayı düşünüyorum. Velhasıl nalsız da ata binilebileceğini, gözlerimizle gördük.

Serbest dolaşan atlar

Atila'nın atları, günün çoğunda bir sürü halinde serbest dolaşıyorlar. Ahırları ve boksları var fakat kapıları sürekli açık olan bu mekânları Atila'nın söylediğine göre tuvalet olarak kullanıyorlarmış :) Geceleri dahi, yaz veya kış, dışarda kalıyorlar. Hiçbiri içeri girmeyi tercih etmiyor. Ahırın önündeki elektrikli telle çevrili padok alanı rahatça dolaşabilecekleri kadar geniş. Elektrikli tel dediğimiz de, bilenleriniz vardır, ne insanlara ne de hayvanlara ciddi bir hasar vermeyip, onları hafifçe ısırarak caydırmak amaçlı özel bir donanım. Dışardaki hayvanlara karşı da etkili oluyor. Nihayetinde Sundance sadece atlara ait bir alan olmadığı için, bir noktadan sonra "kontrol" gerekli elbette; fakat gün içinde atlar buradan çıkıp, otlayabilecekleri çok daha geniş bir araziye yayılıyorlar ve saatlerce burada ve kendi sosyallikleri içinde koşup oynayıp otluyorlar.

Bakım
Bir itiraf, atları ilk gördüğümüzde, biraz "bakımsız" olduklarını düşünmüştük. Tabi bunun sebebi, referans noktamızın çiftlikteki ve klüplerdeki atlar olması. Bir kere atların içinde İngiliz gibi cinsler de olmakla beraber, çoğu yerli veya yerli kırması, yani ebat olarak çok heybetli değiller. İkincisi, bizim alışık olduğumuz atlar gibi cilalı ve parlatılmış (!) da değiller. Dolayısıyla heybetli, tımarlı ve pırıl pırıl bir Fransız atıyla karşılaştırınca, Atila'nın atları ilk başta bakımsız geldi gözümüze. Fakat sonra öğrendik, bu atların, çok uzun zamandır bir veteriner ihtiyaçları bile (bu noktada tahtaya vuruyor ve maşallah diyoruz) olmuyormuş! Yaz kış dışarda konaklamalarına rağmen, atlar hasta olmuyorlar. Atila atlarını ne sıklıkla tımar ediyor, veya hiç mi etmiyor, emin değilim. Ama uyguladığı bakımın mantığı, atlara "onlara binen insanlar" için değil, atların "kendileri" için bakmaktan ibaret gibi... Yani atın kendisinin gerçekten ihtiyacı ve isteği olmadığı sürece, atları kendi doğallıklarında bırakıyor. Ve ortaya özünde at olmayı daha fazla yaşayabilen, özgür hayvanlar çıkıyor.

Bir sonraki ve bu mevzuyla ilgili yazacağım son yazıda da, atlarla tanışmamızı ve bizi en çok şaşırtan şeyi anlatacağım...

Bir at adamı: "Atila"

2010-08-07T12:34:00.000-07:00

Atila'nın hikayesi
Tatil için uğradığımız duraklardan birisi, bilenleriniz vardır, Tekirova'da Sundance adında bir kamp alanıydı. Orayı durak etmemizin sebebi ise, Sundance'den ziyade, bu kamp alanında (yanlış hatırlamıyorsam)12 atla birlikte yaşayan, ve gelenlere Western tipi eyerlerle at turları düzenleyen Atila'ydı...

Atila'dan ortak ahbaplarımızla sohbetlerimiz esnasında haberdar olduğumda, kendisinin Türk, adının da Atilla olduğunu sanmıştım. Tanışınca ilk önce, aksanlı Türkçesi sayesinde Türk olmadığını anladım;sonradan da, adının Atilla değil Atila olduğunu ve bu adı kendi kendisine, Türkiye'ye yerleştikten sonra, "At ile" yani atla anlamında taktığını öğrendim. Fakat Atila, Türk dilindeki "ünlü uyumu" denen dilbilgisi kuralını -kısmen- biliyor olmanın azizliğine uğrayıp, "ile" bağlacının "at" kelimesinden sonra kullanılınca uyum gereği "ila" olacağını sanmış; "At ile"'yi "At ila" yapmış. ama Atila, belki Atilla'ya aşinalıktan, belki daha maskülen çağrışımından, bence Atile'den daha güzel bir isim olmuş.

Atila'nın atla tanışması
Atila, anavatanı Avusturya'da ve henüz 5 yaşlarında bir afacanmış. Kendisi gibi velet olan bir grup kuzeni (veya arkadaşlarıyla), amcasının pek çok at beslediği oldukça geniş arazisinde, büyüklerden gizli gizli, bir at yarışı yapmaya karar vermişler. Bu atların içinden bir Haflingere, üstelik eyersiz, başlıksız atın çıplak sırtına atlayıp yelelerine yapıştığı gibi dörtnala koşmaya başlamasıyla, atlarla tanışmış! "Sonuna kadar atın sırtında kalabilme"ye dair olan bu yarıştan beridir Atila, en azından yüreğinde at sırtından bir daha inmemiş anlaşılan.

Kendine atla ismini vermiş olması, atlarla olan ilişkisinin boyutuna dair çoktan bir ipucu vermiştir sanıyorum. "Ben önce atı düşünürüm" diyor. Ama dahası var. Atila, hayatını atlara adamakla kalmamış, aynı zamanda çok farklı bir atçılık anlayışını gerçekleştirmeyi başarmış. Farklı diyorum ama esasında bugün çoğunlukla unutulmuş olan, daha gerçek, atın doğasına daha uygun bir atçılık sanki bu... Natural horsemanship dediklerinden... En az 4 yaşlarına gelene kadar onlara dokunmuyor. Sonraki eğitimlerinde de atlara hiç bir şiddet uygulamıyor.

Bir sonraki yazıda bu atların bakımıyla ilgili gözlemlerimi paylaşacağım.

Âdeta Dörtnala

2010-08-02T07:51:00.000-07:00

Mahir hocanın artık bir web sitesi var: http://adeta-dortnala.net/

Açık Radyo'daki program kayıtları ve Zeck dergisindeki yazılarının yer aldığı sitesinin içeriği zamanla artıyor ve güncelleniyor. Yakında bir kaç televizyon programı da eklenecek.

Mahir hocanın atçılığa dair ana akımın hayli dışında kalan ve bu yüzden de oldukça önemli ve değerli olduğunu düşündüğüm birikim, hissiyat ve düşüncelerine dair bir şeyler dinlemek, okumak, izlemek için şiddetle tavsiye edilir. Hatta mevzu bahis ettiği konuların çoğunun, atçılık camiası dışındakiler için de oldukça anlamlı olabileceğine, herkesin kendince birşeyler bulabileceğine canı gönülden inanıyorum.

Atçılık camiasına hayırlı olsun.

Arazi

2010-07-17T07:32:00.000-07:00

Atlarla süregidecek yolculuğum boyunca bu lafı kaç kere söyleyeceğim bilmiyorum ama; bugün "ben daha önce hiç ata binmemişim" dedim. Neden derseniz, bugün araziye ilk adımı attık...

Araziye ilk adım: Ruhuma bir tazelik
Benim ata bindiğim Göçmen's Ranch, içinde küçük bir gölet olan oldukça geniş bir yeşil araziye sahip olmasının yanı sıra, yanı başında orman açılan bir çiftlik. Bu sayede sadece kendi arazisi sınırları içinde değil, ormana açılan atlı gezintiler yapmak için mükemmel bir konumda. (Tabii 3.köprü projesi gerçek olur mu; olursa o güzelim araziler ne hâle gelir; düşünmesi pek hoş değil... Olmayacağı hayaliyle devam edelim...) Sadece orman da değil, deniz kıyısına inip sahil yürüyüşleri de yapılabiliyor. Başka yerlerdeki, mesela Maslak'taki at sahiplerinin, kimi ölene kadar bokslarından çıkmayan atlarını düşününce, Göçmen'deki atların ve de binicilerin oldukça şanslı oldukları kesin. O hayvanları düşündükçe içim parçalanıyor...

Bu sabah 3 atlı, Mahir hoca Tarabya'yla, arkasında ben ilk kez bindiğim Elena'yla, Âli de Maya'yla olmak üzere araziye çıktık. Yaklaşık 1 saat süren gezintimiz göletin kenarındaki yeşil meralık araziden ormanın içine doğru bir miktar gidip dönmek şeklinde gerçekleşti. (Benim için) oldukça dik tepecikler tırmanıp indik; yol varken de yokken de kendi yolumuzu kendimiz çizdik; Mahir hocanın atladığı ama bizim atlayamadığımız su batağının etrafında dolandık; kimi zaman önümüzdeki engin ufka baktık; kimi zaman önümüze çıkan ağaç dallarının altından eğilerek geçmeye çalıştık, orman havası ve kokusunu içimize çektik, tazelendik... Teoride kimi zaman âdeta, kimi zaman süratli gittikse de, Elena biraz heyecanlı bir at olduğundan mı, yoksa Tarabya'nın süratlisi kendisine hızlı gelip ona yetişmek istediğinden midir nedir, biz Elena'yla her hafif hızlanmada dörtnala kalktık. Çok ama çok keyif aldım. Sadece at binişlerimde değil, sanırım genel anlamda hayatımda en fazla keyif aldığım, en fazla "an"da olduğum, "an"ı dolu dolu yaşadığım deneyimlerden birisiydi. Deneyimli binicilerin bıyık altından gülümsediklerini, "daha bu da bir şey mi" dediklerini duyar gibiyim, ve de iyi ki öyle diyorum. Daha yaşanacak neler neler var!.. Ne güzel...

Manejdeki inişsiz çıkışsız yokuşsuz virajsız rutin binişlerden çok farklı, çok daha keyifli, ve sanırım kelimelerin gerçekten kifayetsiz kaldığı, ancak ve ancak bittiğinde yüzümdeki sırıtışın anlatabileceği bir deneyimdi... Her an'ın doyasıya farkındaydım. Tabi bir yandan da, Elena'nın dörtnallarını dizginlemek için daha da bir tetikte olmak durumunda kaldım; ama bazen de önce biraz keyfine varıp gideyim diye çok asılmayıp, Tarabya'nın yanına doğru seyirtene dek bir kaç adım keyifli dörtnallar yapmamıza izin verdim. Elena'yı sevdim, dörtnalında daha rahat, daha doğal hissettim. Ne yalan söyliyim, beni kaçırmasına izin verip şöyle bir aşıp gitmek dürtülerim sıklıkla kabarmadı değil; ama herşeyin bir zamanı olduğunu, sabreden dervişin sonunda muradına ereceğini hissederek ve bilerek, o dürtülere kapılmadım. Neyseki Elena da yerini bildi son tahlilde. Tarabya ve Mahir hocanın liderliğinde güzel güzel gittik, nefeslendik, döndük.

Ata binmek, ilk kez binen birisi için eziyet gibi gelebilir; fakat binmeyi, doğru oturmayı, atla beraber gitmeyi öğrendikçe, katmerleşerek keyiflenen bir deneyim. Bir hediye.

Kısacası ben bugün bir muradıma erdim. Bir sonraki için siparişimi verdim. Darısı herkesin başına...

Maya ve Tarabya

2010-07-11T02:39:00.000-07:00

Geçen Cuma gün boyu çiftlikteydim. Bu sayede iki kere ata binme fırsatım oldu ve iki yeni atla tanıştım: Maya ve Tarabya.

Muson iklimine doğru gittiğimiz günler neredeyse, Cuma günü de daha geceden başlayan yağmur sabah da yoğun biçimde sürünce, kapalı manejde çalışmak durumunda kaldık. İlk ders bir yandan da manejin orta kısmında ponylerle çocuklar ata biniyorlar, arada yolumuza çıkıyorlar, onların anne ve babaları manej kapısında dizilmiş el sallıyorlar filan, kısacası bir panayır ortamındaydık :) Bu ilk derste Maya ile tanıştım. Maya oldukça responsive bir at. Yani ne istediğini çok çabuk anlıyor, hemen tepki veriyor. Son bir kaç derstir beni çileden çıkaran (meğer kızgınlık dönemiymiş) Olympia'dan ve önünde kimse olmayınca gitmekte nazlanan (yani benim ikna etmekte zorlandığım) Barbie'den sonra daha keyifli ve süratli bir sürüş sundu bana. Tabi ortamdaki panayır havası sebebiyledir ki, sürekli aynı hızda gidemedik. Pony kalabalığına yaklaşırken hızı kesiliyor, manejin ortasına kaçmaya çalışıyor, ve yardımları artırmak gerekiyordu gitmeye devam etmesi için. Ponyleri geçtiğimiz anda ise kaçarcasına hızlanıyor, oh kaymak gibi gidiyoruz :) Sonra kapıya yaklaşıyoruz bu sefer de karşımızdaki korkunç ebeveyn kalabalığı sebebiyle kapının orda duruvermeye kalkıyor ve ben de yıkılıveriyorum filan. Bu "maceralı" manej yolunu bir kaç turdan sonra, hayvanın psikolojisini anlayıp biraz daha gayret edince, idare edebildim diyebilirim. Tabi dediğim gibi bunda (son bir kaç derstir Maya'ya binen Âli'nin deyimiyle) Maya'nın leb demeden Çorum demesinin de etkisi büyük. Bir tek binerken çifte atıyor, deli kadın.

Sonraki sefer, manejde (Mahir hoca hariç) 6 kadın, 3 homo sapiens ile 3 mahlûkat-ül at'tık. Bu sefer de çiftliğin en hızlı atı Tarabya ile tanıştım. Tarabya bir zamandır bakıp bakıp iç çektiğim bir at, çok güzel gerçekten. Ve de iyi bir at. Süratlisi de gayet hızlı ama keyifliydi. Dörtnal denemelerine kadar iletişim kurmak konusunda çok kötü değildik ikimiz de. Fakat iş teker teker dörtnala kalkmaya gelince, benim için bu denemeler sadece "dörtnala kalkmak"tan ibaret oldu gerçekten; çünkü o kadar hızlı geldi ki Tarabya bana, her dörtnala kalkışında ayaklarım üzengilerden fırlayıverip kontrolümü kaybetmeye başlayınca durdum. Adetadan bir seferde dörtnala kaldırmayı başaramayıp onun yerine gittikçe hızlanan bir süratli yapmaya başlayınca, gittikçe hızlanan süratli sebebiyle (süratlisi de epey süratli hani) hem bedenimle doğru komutları vermek zorlaşıyor, hem de gittikçe hızlanıyor ama bir türlü dörtnala kalkamıyor olmanın etkisiyle kafam karışıyor, şaşırıyordum. Yani mesela Olympia'yı daha kolay kaldırmıştım dörtnala sanki. Neyse. Fakat belki de anahtar mesele, benim Tarabya'nın hızlı bir at olduğunu bilmemden kaynaklanan hafif çekincemdi. Diğer binicilerden birinin dersten sonra, Mahir hocanın "dörtnal iste, isteee" diye bağırıp durmasına binaen, "iyi de ben istemiyordum ki" esprisi üzerine farkettim ben de bunu. Binici dörtnal için kendini ikna etmeden, atı nasıl etsin gerçekten...

Aynı yere geldik, önce kendine inanmak ve kafanda bitirmek gerekiyor, bir şeyi gerçekleştirmeden önce. Üstelik hayattaki herşey için bu böyle.

Bir de şu adi süratli ve dörtnalda hoplayıp durmaya engel olabilsem...

Sonraki sefer tight ass meselesinden bahsedicem. Bir de çektiğim bir at videosunu paylaşmak istiyorum. Bir zaman.

Atların Denizi

2010-06-25T03:35:00.000-07:00

"At binmek kime nasıl anlatılır, bilmem, ama ben severim, sadece sevmekle kalmaz, at binmeyi özlerim, beklerim, hatta burnumda tüter. Bu laflardan anlaşılacağı üzere, her zaman yaptığım bir şey değildir at binmek. Keşke yapabilsem. Ama özlediğimi hissetmişken, dizlerim titrerken, için uyuşurken kavuşmanın hazzını doğrusu başka şeye değişmem. Muhteşemdir. At sırtında tepelere çıkmanın, dere yataklarında gezinmenin, bayır aşağı salıp tırısa kalkmanın, ovaya iner inmez dörtnala verip çığlıklar atarak rüzgârla kucaklaşmanın eşi menendi yoktur."

Bu satırlar geçtiğimiz hafta çıktığım tatil sırasında okuduğum bir kitaptan. Mahir hocanın geçen haftaların birinde tavsiye ettiği bu kitap, Özcan Yurdalan'ın "Sarı Otobüs" serisinden Moğolistan yolculuğunu anlattığı "Atların Denizi" kitabı.

Fotoğrafevi'nin İran'a, Pakistan'a, Nepal'e, Suriye'ye ve Hindistan'a düzenlediği "Sarı Otobüs" seyahatlerini kitaplaştıran Özcan Yurdalan, son kitabında Moğolistan'ı anlatmış. Üstelik de hem 1999'da katıldığı "Sarı Otobüs" seyahatinden, hem de 2008'de uçakla yaptığı Moğolistan seyahatinden harmanlayarak. Yani bir değil, iki yolculuğun hikayesi bu kitap.

Benim için de, aynı anda iki yolculuk yapmamı sağladı. Bir yandan tatil için gittiğim Faralya ve yöre civarına yaptığımız motorlu, yürümeli geziler (çok sıcak olduğu için ata binemedik malesef); diğer yandan Moğolistan'a gidip gidip geldim.

Yol kitaplarını severim; Özcan Yurdalan'ın kitabını da sevdim. Çünkü bu bir "turistik gezi rehberi" değil, bir "yol" kitabı. Yer yer ülkenin coğrafyası, kültürü, tarihi, gezilen yerlerle de ilgili bilgiler aktarmakla beraber, çoğunlukla yazarın kendi deneyimlerini aktardığı, küçük öykülerle, şiirselliklerle bezenmiş; zaman zaman geziden ve turizmden çıkıp da insan olmanın temel durumlarına dek varan meseleler üzerine düşüncelerini de aktardığı, okuması da pek kolay keyifli bir kitap kısacası. Sizi pek çok yere götürüyor. Burada tavsiye etmemin sebebi ise tahmin edebileceğiniz gibi, içinde "atlar" var :)

Hala atlı göçebe kültürünü yaşatabilen Moğolisan'a dair bir kitap yazmaya kalkınca, içinde atlar olmaması mümkün olamazdı herhalde. Bu küçük, kuvvetli ve karakterli Moğol atlarıyla ilgili paylaştığı şeyler de yine kitabın bütününde olduğu gibi hem kendi iç dünyasından gelen öyküler, hem de atların kendilerinden, kültürdeki yerinden ve gezisi sırasındaki biniş/binemeyiş maceralarından geliyor. Ata binmeyenler için de çok şey anlatan kitap, at düşkünleri için daha da fazla şeyler söyleyebiliyor. Sadece atlar değil, develer, Moğol çalgıları, yazı sanatı vs üzerine de okumaya değer paylaşımları var. Kısacası kitabı ata binen binmeyen herkese önerdikten sonra, Yurdalan'ın atlarla ilgili kitapta aktardıklarından bir parça daha burada alıntılamak istiyorum:

"Bu at denen canlıyla aramdaki ilişkinin nasıl bir şey olduğunu ifade etmek şimdi ve burada güç olabilir belki, ama şu kadarını söyleyeyim ki her nerede görürsem göreyim, bir fotoğrafta, bir tabloda veya sokakta, kırda, bayırda, heyecanlanırım. (...) İster Ege'nin rahvan koşu yarışlarına hazırlanıyor olsun ister Veliefendi'de şampiyonluk kupasına, ister İspanyol okulundan soylu bir dansçı olsun, isterse Şirince'de turist gezdiren başıbozuk beygir, benim için aynıdır. (...) Yani benim gibiler için Moğolistan, düzlüklerde koşturan küçük, çevik, hızlı yaratıklarla dolu cennetin ta kendisidir."

"Âdeta Dörtnala" program kaydı

2010-06-06T02:29:00.000-07:00

17 Mayıs 2010 Pazartesi tarihli "Âdeta Dörtnala" programında Mahir Hoca'nın Açık Radyo'da konuğu oldum. Üstelik de konu, Mahir Hoca'nın Internet'te dolaşırken tesadüf ettiği bloğum, yani "At Günlükleri"ydi.

Programda da belirttiğim gibi, yazmak benim için konuşmaktan daha rahat bir alan olagelmiştir. Dolayısıyla Mahir Hoca'nın sorduğu sorulara, yazılı cevap versem destanlar dizebilecek iken, sözlü olunca iki lafı bir araya getirip meramımı anlatmakta biraz zorlandım :) Neyse ki Mahir Hoca her seferinde leb demeden leblebiyi anladı, boşlukları doldurdu, neticede ortaya -en azından benim için- gayet keyifli 24 dakikalık bir sohbet ve radyo programı çıkmış oldu.

Âdeta Dörtnala 17 Mayıs 2010 Programı

Stockholm - 2

2010-05-10T05:52:00.000-07:00

Dala Atı İsveç'in "Dalarna" bölgesinin ve aynı zamanda ülkenin sembolü haline gelmiş resimdeki tahta at. Çocuklara oyuncak olsun diye ağaçtan yapılmaya ve sonradan boyanmaya başlanan bu at, gittikçe bu bölgedeki insanların geçim kaynağı haline gelmiş. Şimdi de İsveç'in her yerindeki turistik dükkanlarda boy boy ve çeşit çeşit bu sevimli atlardan bulmak mümkün.
O dönemlerde çocuklara yapılan basit oyuncakların ağırlıkla "at" olmaları elbette anlamlı. O dönemin koşullarında at sadece paha biçilmez bir dost değil, aynı zamanda hem çiftliklerde çalışıp, hem de tonlarca keresteyi ormanlardan taşımalarını sağlayıp, insanların hayatta kalabilmek için muhtaç oldukları bir varlık.

Ben de bu seyahatim sırasında bol bol Dala atı gördüm. Fakat gördüğüm tek "insan yapımı" atlar Dala atları değildi. Atın kendisinin olmasa bile, at imgesinin bir şekilde karşınıza çıkıp durduğu bir ülke İsveç, ya da bana öyle geldi. Örneğin fotoğraftaki heykel, Inger Weichselbaumer adlı heykeltraşın, Stockholm'ün eski kesiminde küçük bir galeride açtığı sergisinden. Malesef ben önünden geçerken kapalıydı, ancak vitrinden gördüklerimi aktarabiliyorum.

Bu çağdaş yorumlardan yine biraz daha gerilere, ama Dala atlarına kadar değil de, 1950lere gidince, karşınıza 1956 tarihinde Ivar Johnsson tarafından yapılmış heykel çıkıyor. Bu heykele de aynı bölgenin sokaklarında dolanırken rastladım. Çıplak bir genç erkeğin ata bindi binecek haline dair bu heykel, bende buruk bir ilgi yarattı. Buruk çünkü bu çıplak çocuğun dimdik ve kendinden emin bir şekilde atı dizginlerinden çekip ikinci ayağını da atmaya hazır halinde, rahatsız edici bir buyurganlık var. Bir yandan insanın atla olan binlerce yıllık ilişkisinin bir özeti gibi; diğer yandansa atın kapana kısılmış, korkuyla baş kaldırmış ama yenik düşmüş ifadesi... Bir yengi-yenilgiden ziyade, bir "birlik" resmi olarak çizilebilirmiş bu insanla bu atın hikayesi. Gerçekte nasıl olduğundan bağımsız olarak, sanatçının tarihi yeniden yazma şansı her daim var...

Stockholm'den atlı izlenimler böyle. Fakat temas kurduğum tek canlı atlar değildi tabi; diğerlerinden de küçük bir seçki sunmadan keyifli Stockholm seyahatime nokta koymak istemedim :)

Stockholm - 1

2010-05-07T10:03:00.000-07:00

Geçen hafta İsveç'teydim.

İlk kez gittiğim için, İsveç'te kaldığım 4 günlük kısa seyahatime dair pek çok güzel izlenimim var. Fakat burada, sadece atlı olanlarından bir parça bahsetmek istiyorum.

İsveç'e gidip de "atsız" bir seyahat geçirmek pek mümkün değil. Ne de olsa sembollerinden biri at olan, "Gayri safi milli at" yani insan başına düşen at sayısı en yüksek olan ülkelerden birisiymiş. Gitmişken ata binmek, hele de kuzeyli atları görüp tanımak çok istedim. Üstelik de sitesinde İngilizce bilgi olan ve Stockholm'de turlar düzenleyen Hastakeriet diye bir yer de buldum. Fakat benim Stockholm'de olduğum günler, onların tur veya dersi yoktu; İsveççe olduğu için birşey anlamadığım fakat iletişim adreslerine mailler attığım başka yerlerden de zamanında cevap alamadığım için, ata binmek kısmet olmadı. Fakat bu seyahatte bir şey öğrendim ki, birincisi aradığın şey seni buluyor. İkincisi bazen bir hayali gerçekleştirmekten daha güzeli, onun suretini görüp değerini bilmek. Üçüncüsü de, ata binmeden de atlı anılar mümkün. Hay Allah, üç şey öğrenmişim :)

Aradığın bulur seni

Açıkçası biraz üzülmüştüm başta, bu kadar yakınına gelip binemeden döneceğim diye. Sonra birgün, Skansen denen şehrin biraz dışında yeşil ve kocaman bir arazide, Spor Müzesi'nin önündeki çimlerde oturmuş elmamı yer, güneşlenir ve müzenin açılmasını beklerken, bir "dıgıdık" sesiyle kafamı kaldırdım, ve uzaktan araba yolunun kenarındaki toprak bisiklet/koşu yolu boyunca bir atlının dörtnal geldiğini gördüm! Normalde insanların köpeklerini getirdikleri veya koşu yaptıkları bir alandı fakat henüz saat erken olduğu için kimsecikler yoktu. (Normalde de öyle oluyor belki) Öyle pek hızlı, pek kasıp kavuran bir dörtnal değildi, fakat yavaş olması önümden geçmeleri daha uzun sürdüğü için benim daha bir hoşuma gitti :) O şaşkınlıkla videoyu çıkarıp nasıl çektim bilmiyorum ama güzel bir anı oldu benim için. Dönüşünde videoyu bir kenara bırakıp sadece çıplak gözlerle izledim. Araba gelirken atın ürküp ritminin bozulması ve sonra devam etmeleri de güzel bir ders oldu.

Aynı gün içinde, müzeyi gezdikten sonra yanlış otobüse binmemle ise kendimi at padokları içinde buldum! Çıkıp atların yanı sıra dolaşarak, arazide çalışan bir kadınla konuşup, arazinin krala ait(!) olduğunu fakat binicilik okulu tarafından kiralandığını ve atların da binicilik okulunun atları olduğunu öğrendim ve okula doğru yollandım.

Müthiş güzel bir arazide kurulu olan bu küçük ve sevimli okul benim ilk mailleştiğim yerdi; gittiğimde yetkili kimseler yoktu; fakat ben bir 15-20 dakika oturup, bir iki kişiyle sohbet edip, atları seyredip, koklayıp, atlara beni çağırdıkları için teşekkür edip, huzurla oradan ayrıldım. Ayrıldığımda atlara binemediğim için hiç de üzgün değildim; bilakis sanki binsem öğrenemeyeceğim çok daha önemli bir şey öğrenmiştim...

Skansen'deki Binicilik Okulu Hastakeriet

Dikkat "atlı kişi"!

Sonrasında kısmen otobüsle, kısmen yürüyerek, bu geniş ve inanılmaz güzel arazide yollar ve doğada kendiliğinden açan nergisler boyunca gittim. Bir noktada gördüğüm trafik işareti ise gerçekten çok ama çok etkiledi beni. Çünkü hayatımda ilk defa görüyordum. Evet belki şehrin göbeği değildi, dolayısıyla çok garipsenecek bir şey de değildi, ama birşekilde işaretin kendisi, daha da çoğalmalı, sadece böyle kentin dışındaki izole yeşil alanlarda değil, şehrin göbeğine kadar taşınmalıydı. Taşınsın istedim... Mutlu olmak için bir sebebim daha olmuştu, ve bu anı ölümsüzleştirmek için fotoğraf makinem yanımdaydı ve hala çalışıyordu :)

Devamı gelecek...

"Dörtnal"a dair...

2010-04-18T01:28:00.000-07:00

Teşbihte hata olmaz.

Dün, yani 17 nisan 2010 tarihine tekabül eden hafif rüzgarlı ve nisan yağmuruna gebe bir Cumartesi günü sabahı, "ata binme" hikâyemde/yolumda/maceramda "gerdeğe" girdiğim gündür!

Teoride ilk kez olmasa da, pratikte gerçek anlamıyla ne menem bir şey olduğunun tadına ucundan da olsa vararak ve üstelik "açık hava"daki bu ilk dörtnal deneyimimde, "küçük kıyamet"i küçük çapta da olsa gerçekten deneyimlemiş bulunuyorum çünkü. Teşhircilik yapmamak adına buraya yazamayacağım özel bir takım tepkiler de almış olmam vesilesiyle bedenimden, daha iyi bir tabir olamayacağını düşündüm. Kastettiğim, insanın kendine dair henüz bâkir kalmış bir boyut keşfettiği, ya da o boyuta adım attığı, bir "inisiasyon ritüeli"...

Evet, dışarıdan bakıldığında, "bu da dörtnal mı yahu?!" gibi bir tepkiyi hak edecek acemilikteydim. Evet, her ne kadar atın ritmini hissetsem ve bu ritmin ivmesini arkadan öne bir harekete dönüştürmek için bu sefer daha anlamlı bir çaba sarf etsem de, "jack in the box" gibi zıplamaktan kendimi alıkoyamadım. Evet şuanda muhtelif sırt bölgelerim sızlıyor. Varsın olsun.

Hiç ata binmeden de nasıl bir şey olduğunu bir şekilde "bildiğim" ve "özlediğim" dörtnala gitme hâline ve hayaline kaynaklık edebilecek daha "gerçek" bir his var artık içimde.

Bu yaşında benim kahrımı çeken Olympia'ya teşekkür ederim, mesudum.

Muşlu Amazonlar !

2010-03-18T10:12:00.000-07:00

Gençlik Spor İl Müdürlüğü, geçtiğimiz günlerde Varto İlçesinin 30 haneli, 80 nüfuslu Teknedüzü Köyünde kadınlar at yarışı, atlı kızak yarışı ve erkekler at yarışıyla birlikte 3 kategoride at yarışı düzenlemiş!

İlk kez düzenlenen kadınlar arası at yarışı, tahmin edilebileceği gibi bu faaliyetin en ilgi çeken tarafı. Yaşları 14 ile 45 arası değişen kadınların, üstelik de şalvarlarıyla, basmalarıyla, yemenleriyle ata binmelerinde esasında hiç de ilginç bir şey yok. Çünkü haberin videosundan da anlaşılabileceği gibi bu kadınlar çocukluklarından itibaren yaylalara, hayvanları otlatmaya, dağ taş atlarıyla gidiyorlar, atlarıyla yaşıyorlar. Kendi ifadeleriyle, atları sırtında özgürlüğün tadına varıyorlar! Asıl garipsenmesi gereken, bizim bunu "ne kadar da ilginç" bulmamız... Çünkü bu yadırgama, atları hayatımızdan nasıl da çıkarmış olduğumuzun göstergesi maalesef ve buna ne kadar hayıflansak az...

Ama umutsuz olmamak gerek; bu kültürün bu ülkede bir yerlerde hâlâ nefes alabiliyor olması, cinsiyet ayrımcılığı filan da tanımadan, atın insanların hayatlarında bu kadar önemli bir yer edinmeye devam edebilmesi ve dahası bu yaşantının farkedilip, takdir görüp hem de devlete bağlı bir birim tarafından tanıtımının desteklenmesi vs, insanın kalbine sıcaklık veren şeyler... Ama daha da fazla sıcaklık veren şey, bu basmalı şalvarlı kadınların, atlarını sadece yaylaya kolay çıkmalarını sağlayan "araçlar" olarak görmemeleri, onları sevmeleri, tanımaları, onlarla özgürlüğün tadına vardıklarını ifade etmeleri...

Haa bu arada, birincilik 14 yaşındaki Nazlı Kalkan'a gitmiş (En alttaki fotoğrafta ikinci sıradaki). Yarışmaya kızıyla katılan anne Kalkan ise, atlarını kızı sürdüğü için, başka bir ata binmiş. Huyunu suyunu bilmediği bu ilk kez bindiği atla bile 4. olmayı başardığına göre, belli ki kanında gerçekten de Amazonluk var :)

"Let it go"

2010-03-15T07:40:00.000-07:00

Bu Pazarki dersin kaçıncı olduğundan emin değilim; dersler arasına uzun aralıklar girebildiği için, ipin ucunu kaçırmışım... Fakat dersler üzerine yazdığım son yazıdan beri (ki en son 10 Ocak'ta yazmışım!) sanırım üçüncü binişti geçen Pazar günkü...

Daha önce bahsetmediğim bir şey olarak, son birkaç derstir yerdeki engellerden anavan pozisyonunda geçme egzersizleri yapıyoruz. Engel derken, sadece çubuklardan bahsediyorum, yoksa fotoğraftaki -en azından henüz- ben değilim :)

Engel atlama gibi hedefleri olmayan biri olarak başta Niye ki ?! diye düşündüğümü itiraf edeyim. Fakat nihayetinde eğeri boşalttığımız için at altındaki engelden daha rahat bir geçiş yapıyor. Böyle bir pozisyonda durabilmek binici için de ciddi bir beden "eğitimi" olduğu için, nihayetinde faydalı olsa gerek...

İki önceki dersin şimdiye kadar en keyif aldığım derslerden biri olduğunu söyleyebilirim. Son zamanlarda Barbie'ye biniyorum ve kendisine gittikçe daha çok alışıyorum. Kafasını oynatma huyu yanısıra iyi bir öğretmen. Esasında o huyu bile bu öğretmenliğinin parçası denebilir. Son bir kaç derstir acaba bu derste dörtnal gidecek miyiz? heyecanı içinde olmama rağmen, bir türlü kalkamadık dörtnala. Sadece Pazar günleri gidebiliyor olmamız sebebiyle derslerin görece kalabalıklığı ve öğrenciler arasındaki seviye farkı sanırım bir etken. Bizim acelemiz yok neyseki :)

Âdi Süratli (sitting trot)

Son derste âdi süratliyi, yani süratli hızını atın üstünde kalkıp oturmadan, sadece oturur vaziyette gitmeyi, ayaklarımızı üzengilerden çıkarır halde denedik. Üzengi desteği olmaksızın eğerin üstünde dengede kalabilmek, dörtnal için de faydalı bir egzersiz oldu sanki. Fakat geçen ders üzerine bir şeyler yazma dürtüsü duymamın sebebi başka...

"Let it go..."
Ata binmeyi, bedensel olduğu kadar, ruhsal da bir gelişim süreci olarak görüyorum. Bunun bir kanıtını geçen ders ilginç bir "tesadüf" sonucu yaşadım.

Dört at biniş yaptığımız manejdeki atlardan biri, benim de birkaç kez bindiğim ve çok sevdiğim Olympia idi. Barbie'nin de Olympia'yı sevdiği şeklinde bir muhabbet, daha önce söz konusu olmuştu. Yani yakın bir tanışıklıkları, haliyle var. Bu derste, Olympia ve binicisi manej yolundan devam ederken, Mahir hoca kalan üçümüze daire yaptırmak istedi. Olympia'nın arkasında, diğer iki atınsa önündeydim. Daireye başlayabilmek için, arkasından gittiğim Olympia'nın kıçından Mahir Hoca'nın söylediği noktada ayrılıp, dönerek daireye girmem gerekiyordu. Fakat ben bunu yapamadım! Barbie yoldan çıkıp dönmeyi inatla reddetti, bir sağa bir sola savrulup benim dizginle mücadelemin her sonucunda kendini tekrar Olympia'nın arkasına takmayı başardı. Mahir hocanın bu durum üzerine yorumu, benim için gerçekten sarsıcı oldu; çünkü bambaşka bir bağlamda zaten mücadele ettiğim bir şeyi, ata binerken de yaşıyor olduğumu farkettim...

20.y.y'ın en etkili düşünürlerinde olan İsveçli Psikiyatrist Carl Jung'un gölge kavramı üzerine çalışıyorum bir süredir. Buna göre insan olmak istemediği, kabullenemediği her tür kişisel özelliğini "gölge" kimliğinde bastırıyor. Olmayı kabul edemediğimiz yanlarımızı gölgemizde taşıyıp, sonra bunları etrafımızdakilere yansıtıyor, dahası inatla bu özellikleri ve davranışları sergileyen insanları kendimize çekiyoruz. Dolayısıyla insanlarla ilgili duyduğumuz rahatsızlıklar da çoğunlukla, aslında kendi gölgemizde taşıdıklarımız oluyor. Kişisel gelişim meselelerine çok da fazla girmeye lüzum yok; kısaca ben de kendi gölgemi keşfetmek, onunla yüzleşmek ve onunla barışmak için bir takım çalışmalar yapıyorum bir zamandır (merak eden olursa, bu çalışmalar Debbie Ford'un "Işığı Arayanların Karanlık Yüzü" adlı kitabındaki alıştırmalardan oluşuyor). Bu çalışmalar esnasında gölgeme dair keşfettiğim bir dünya özellikten biri de "tutuculuk" oldu. Kendi dünyamda böyle bir şeyle karşılaşmamla aynı sıralarda, son derste ata binerken yaşadığım bu sorun tam da bunun bir yansımasıydı.

Tanıdığı ve sevdiği bir başka atın arkasına takılmış, onun gittiği yolda, alışmış olduğu bir durumda, güven ve konfor içinde giden bir at... Bu atı hayatında bir yenilik yapmaya, önü sıra tutunduğu ve kendine güven veren bir "hâl"den alıp, tek başına kalacağı başka bir "hâl"e girmeye, bilinmez bir yöne gitmeye nasıl iknâ edersiniz? Önce binicinin kendi kendisini ikna etmesi gerektiği kesin... Geçen derste Barbie'nin (ve benim) başımıza gelen tam da bu oldu.

Barbie'yi Olympia'nın kıçından ayıramayışımda teknik bir takım problemler -dizginlerin fazla uzun olması, baldırlarımı doğru kullanamamam vs- de vardır elbet. Fakat ben esas meseleyi Mahir hocanın "Alışkanlıklarımızdan kopmak ne kadar da güç değil mi? Hazır alıştığımız, arkasına takılıp tin tin tin kafa yormadan, sürüklenip gittiğimiz hallerden kopup kendi başımıza yeni bir yola sapmak söz konusu olunca, nasıl da bir inatla karşılaşıyoruz? Alışkanlıkları nasıl da bırakamıyoruz..." minvalinde (ya da benim öyle anlamak istediğim) sözleri üzerine çarpıldım ve "aydınlandım". Tam da benim hayatın bambaşka(!) mecralarında mücadele ettiğim bir şeyi söylüyordu çünkü. Atımın alıştığı mevcut durumu muhafaza etme inadı, benim inadımdı. Yeni yollara sapma kaygısı, benim kaygımdı. Atımın korkusu, benim korkumdu...

Bu kısa farkındalık akabinde, Barbie'yi bu alıştırmanın geri kalan kısmında Olympia'nın kıçından ayırmayı ve kendi yolumuzda bazen daire bazen tam manej gitmeyi başardık.

Ve bunun sebebi artık dizginleri daha kısa tutmam değil de, başka bir şeydi...

Byerley Turk

2010-02-23T06:38:00.000-08:00

"...At, yaşamdır. İnsanoğlunun ruhudur, serveti ve dostudur. Sıcak soğuk demeden insanın yanındadır. Atın sahibi onun hızına, yüreğine güvenir ve onun bedeninin ritmini içinde hisseder, onun geniş dünyasına kendini bırakır. Atının gördüğünü görür - çok uzak mesafelere kadar..."

Bu satırlar Jeremy James'in orjinal adıyla "The Byerley Turk", Türkçe çevirisiyle "Türk Atı" adlı kitabından. Mahir Hoca'nın Açık Radyo'daki "Âdeta Dörtnala"programında bahsetmesi üzerine, ben de merakla kitabı edinip okudum. Burada, kitabı okumak isteyebileceklerin merakını ve okuma zevkini söndürmemek adına hikayenin ayrıntısına girmeden, biraz bahsetmek istedim.

Kitap İngiliz Thoroghbred yarış atının atasını oluşturan üç safkan attan biri olan Byerley Turk ya da Türkçe'deki ifadesiyle Türk Byerly'nin (diğerleri Arap Darley ve Arap Godolphin'dir) seyisiyle beraber Osmanlı topraklarından İngiltere'ye uzanan hikayesi üzerine.

Tarihsel gerçeklerle oldukça paralellik taşıyan yanı, gerçekten de bu doru atın, Osmanlı İmparatorluğu'nun 17.y.y.daki Avusturya Viyana ve Buda kuşatmaları sırasında İngilizler'in eline savaş ganimeti olarak geçmesi ve Robert Byerley tarafından sahip olunup, daha güçlü ancak daha az gelişmiş yerli İngiliz atlarıyla çiftleştirilmeleri sonucunda, bugünün uzun mesafeler boyunca hızlı koşabilen yarış atlarının ortaya çıkmış olması.

Hikaye bir tımarlı sipahi ağasının çiftliğinde başlıyor. Ateşin oğlu anlamına gelen Azaraks adı verilen Byerley Turk'un, esrarengiz doğumu, Seyis'iyle yaşadığı ilişki ve Viyana kuşatması sebebiyle birlikte yollara düşmeleri ile sürüyor.

Savaşı sevmediğim için savaş konulu romanlardan da uzak durmuşumdur. Ordaki tasvirler, kahramanlık anlatıları, tek yanlı geldiği için sanırım. Ama Homeros'un İlyada'sını büyülenircesine okuyuşumu aklıma getirdi bu kitap benim. Teşbihte hata olmaz, İlyada gibi bir klasikle bir tutmuyorum elbette, ama atın kendisinin ve Seyis'iyle olan ilişkisinin hikayesi ve tasviri beni öyle çekti ki, savaş sahnelerini bile sürüklenerek okudum. Herhangi bir milli duygudan uzak, tersine yazarın da alt-metinde hafif de olsa verdiği her tür savaşın anlamsızlığı hissine rağmen, Osmanlı'nın o şaşaalı sefer yolculuğu, hazırlıkları, yol boyunca yaşananlar, tarih kitaplarında yazmayan kanlı canlı ve hatta rengarenk cümbüşlü bir sefer sahnesini beynime kazıdı. Bir sürü de şey öğrendim, sadece Osmanlı'nın seferleriyle değil, atlarla da ilgili.

Örneğin Osmanlı'da atlara, anne ve babalarının adlarının baş harflerini de içeren adlar verilmesi gibi bir geleneğin olduğunu öğrendim. Azaraks adını babası Ateş ve annesi Zarif'ten alıyor. Hikayedeki bir başka at olan Bora ise babası Bekçi ve annesi Rüya'dan...

Bir başka önemli bilgi, Batı'da ve Doğu'daki at yetiştiriciliği geleneklerinin ne kadar farklı olduğu. Descartes hayvanların makineden farksız olduğu fikriyle etkilediği Batı dünyasında atçılığın gelişimini yüzyıllarca engellemiş örneğin... Katolik kilisesinin "hayvanların ruhu olmadığı" görüşü de, hayvanların vahşi yöntemlerle eğitilmelerine neden olmuş. Batının bu insan-merkezci ve türcü anlayışının yanında, Doğu bir kez daha bilgeliğiyle Batı'ya meydan okuyor. Çünkü aynı dönemlerde Doğu'da, kitaptaki örnekte Anadolu'da, atlara oldukça nazik davranıldığı, şiddet içermeyen yöntemlerle ve çok daha kolayca eğitildiği kitapta ifade ediliyor.

Kitaptaki Seyis ve Azaraks'ın ilişkisi de, gerçekten çok etkileyici. Seyis bir okçu sipahi, aynı esnada ok kullandığı için atı dizginlerini tutmadan, üstelik de savaş gibi bir karmaşanın içinde, idare edebilmek gibi bir "mecburiyeti" var. Ve bunu sadece baldırlarıyla değil, ondan daha da çokça yüreğiyle yapıyor.

"...Okçu sipahiler atlarıyla vardır. Acımasız gerçeği atlarıyla yaşarlar. Orada duygular yoktur, bilgi vardır. At saygı duyulması gereken bir hayvandır. At kutsaldır. Okçu sipahiler içgüdüleriyle yaşar; onların içgüdüleri atlarıdır..."

(Resimler sırasıyla: Kitabın kapağı; Royal Scots Dragoon'a ait Beyerley Turk ve Seyis tablosu - Robert Byerley'in 1692 yılında kendi armağan ettiği tablo olabilir-; Josef Brandt'ın "Türk Sancağına Karşı Savaş" tablosundan detay; bir okçu sipahi minyatürü. )

NTV Tarih Şubat Sayısı

2010-02-22T23:22:00.000-08:00

Şubat bitmeden önereyim: NTV Tarih'in bu ayki sayısında atlar var. Bir kaç hafta önceki "Adeta Dörtnala" programında Mahir Hoca'nın önerisi üzerine aldım ben de. Tarihteki 10 ünlü at, sanatta ve edebiyatta at gibi konu başlıkları var.

Mahir Hoca bu duyuruyu yaptığı programında, sanatta ve edebiyatta at konusu üzerine konuşmuştu. Denizlerden, göllerden, kumlardan doğan efsanevi atlar, Pegasus, (Türk mitolojisindeki adıyla Tulpar) adındaki kanatlı atlar, pek çok kültürdeki anlatılarda, mitlerde, hikayelerde yer etmiş. İlginç olan, bu uçan ve uçuran, bizim dünyamızın ötesinde var olup, kendi istedikleri ölçüde bize katılan, aslında kendi dünyalarına bizi ancak misafir eden bu efsanevi atlardan, bu hassas at-insan ilişkisinden, bugünün klonlama zihniyetine gelebilmiş olmamız. Nitekim dergideki yazıya konu olan "10 ünlü at"tan birisi de ilk klonlanan at...

"Modern"liğin at yetiştiriciliğine yansıması

Bugün atçılığın bir bakıma atın uçan ve uçuran, kaçan ve kaçıran doğasını "dizginlemek" üzerine kurulu olması bir yana, atların var oluşlarında dahi söz sahibi olmak istiyoruz. Onları kendi kontrolümüzde çiftleştirerek üretmenin ötesinde, klonlar hale gelişimiz, modern insanın kontrol ve hakimiyet arzusunun bir başka tezahürü. Peki "mükemmel" ve her biri birbirinin aynı standartta atlar üretmenin nesi yanlış olabilir? Her canlılık dünyasında olduğu gibi, doğal çeşitliliği öldürmek, tüm atların bizim istediğimiz standardlarda olması adına onların içindeki farklılıkları, farklı cinsleri, törpülemek, sadece atların dünyasını değil, bizim dünyamızı da sonunda renklerin olmadığı, sadece siyah ve beyazdan oluşan bir dünyaya indirgemek yolunda ilerlemek gibi geliyor bana.

Örneğin, konu dışı gibi görünse de oldukça alakalı bir mevzu olarak, tarımı ele alabiliriz. Bundan yüz yıl önce belki binlerce çeşit domates varken, bugün sadece en iyi mahsul veren, en uzun süre dayanabilen, en lezzetli vs bir takım domates türlerinin yetiştirilmesi gibi bir durum söz konusu. Artık bütün domatesler birbirine benziyor. Fakat bilmediğimiz birşey, ilerde bir gün ortaya çıkabilecek bir hastalığın çaresinin, daha az lezzetli veya daha kalın kabuklu vs olduğu için tercih edilmeyen o domates türlerinden birinde olup olmadığı. Tektipleştirme, standardizasyon, evet bir çok kolaylık sağlıyor olabilir; ama aynı zamanda başka başka açılardan zenginlikleri ve değerleri olan çeşitleri de geri bırakıyor.

"At" binmeyelim, "Ata" binelim...

2010-02-16T11:52:00.000-08:00

Açık Radyo'da Mahir Hoca'nın iki hafta önceki Âdeta Dörtnala programını dinlerken öğrendim ki, Ahmet Altan'ın bu blogda da paylaştığım "Öyle" başlıklı yazısını, Mahir Hoca da okumuş ve hatta oldukça hoşuna gitmiş ki, programında bahsetti. Altan'ın atlarla ilgili bu yazısından yola çıkarak bir noktaya daha değindi ki, at camiasını yeni yeni tanımaya çalışan birisi olarak, böyle bir meseleden ben de ilk kez haberdar oldum. Mesele "at binmek" ile "ata binmek" arasındaki fark... Mahir Hoca'yı bu meseleden bahsetmeye iten ise, Ahmet Altan'ın güzel yazısında bu ikisi arasından "at binmek" deyimini tercih etmesi ve de Mahir Hoca'nın birazcık damarına basması...

Konuyla "Türk Dil Kurumu" ilgilensin, ne önemi var ki, diye düşünülebilir başta. Fakat küçük ayrıntılar, örneğin buradaki gibi "bir küçücük a harfi", çoğunlukla büyük ve köklü tavırların dile gelmiş halleri oluyor. Ve o kökteki tavırları değiştirebilmek için, onların böyle küçük suretlerinden başlamak gerekebiliyor. Bu iki deyim arasındaki fark da, biraz "asker zihniyetli" olmak ile "demokrat zihniyetli" olmak arasındaki fark gibiymiş meğer! Tabi anladığım kadarıyla, Türkiye'deki binicilik dünyasının tarihiyle ve tarihi boyunca algılanış ve yaşatılış biçimiyle de ilgili bu farklılık.

"At" mı biniyoruz, yoksa "Ata" mı biniyoruz? "At binmek", kulağa çalındığı haliyle de, biniş eylemini atın sadece hâkimiyet altında bir araç olduğu, canlı bir hayvan olup olmamasının bile bir fark oluşturmadığı, bir disiplin, bir spor olarak algılayan bir askeri söylemi ifade ediyor.

Mahir Hoca'nın söylediklerinden çıkardığım anafikir şu: Hadi bunu biraz "demokratikleştirelim", ve bu eylemin, evet disiplin, evet hâkimiyet, evet kontrol gerektiren, ve fakat özünde iki canlı arasında bir mutabakat, bir konsensus, bir birliktelik de gerektiren bir eylem olduğunun hakkını verelim. Ata binmeye bir spor ve disiplin olmaktan daha öte, bir iyilik, bir keyif, yaşamı güzelleştiren bir deneyim olarak bakmaya çalışıp; "binilen"in de kendine ait bir varlığı, bir ruhu, bir değeri olduğunun farkına varalım.

Diyor ki Mahir Hoca, hadi artık at binmeyelim de, ata binelim.

Öyle

2010-01-31T09:12:00.000-08:00

At binmeyi özledim.

Çoktandır binmiyorum.

Kışın, ağaçların arasından sızan güneş ışıklarıyla cam çubuklar gibi parlayan buz tutmuş dalların altından zaman zaman başını eğerek geçmek zorunda kaldığın karlı orman patikalarında dörtnala koştururduk atları.

Kar tozlarından beyaz bir bulut bırakırdık arkamızda.

Sessizliğin içinde sadece nal sesleri duyulurdu.

Rüzgârın ve soğuğun uğultusunu hissederdik kulaklarımızda.

Kayıp, atla beraber ağaçların üstüne doğru uçmamak, bir patika kıvrımında dizginlere hâkim olamayıp devrilmemek için bütün dikkatimizi harcardık.

Sonra o keskin soğuğun içinde her yanından buharlar fışkıran atlarımız ve aniden ayazı hisseden terlemiş bedenlerimizle bir su kıyısında dururduk.

İçine Irısh Cream ve viski karışımı doldurduğumuz mataralarımızı çıkarır, dizginleri gevşetip sadece at binerken içtiğimiz bu “savaş içkisinden” içerdik.

Konuşmazdık.

Ormana yayılan o sessizliği hiç bozmaz, kenarları donmuş küçük göle, buzların arasından yükselen yeşil kamışlara, çıplak ağaçların altında yumuşacık ipeksi kıvrımlarıyla uzanan karlara bakardık.

Üşümeye başladığımızda aramızdan biri “hadi” derdi.

Mataralarımızı yeleklerimizin cebine koyar atlarımızı topuklayıp ani bir dörtnala kalkardık.

Ormanın kenarındaki kulübeye döndüğümüzde atları ahırlara bırakır, taş şöminenin karşısındaki koltuklara oturur, çizmelerimizi ateşe uzatırdık.

At koştururken kulaklarımıza dolan uğultu epeyce sonra geçerdi.

Rüzgârın o sesini özledim.

Kulaklarımdaki kışkırtıcı uğultuyu.

İnsanın hayatında çeşitli dönemler oluyor ve o “anda” yaşadığını bazen bütün bir hayat sanıyorsun, at koşturur gibi kendi hayatını koştururken duyduğun uğultu seni sarhoşlaştırıyor, hayatın kat kat açılan bir kumaş topu gibi açıldığını unutuyorsun.

Hayatı, insan yaşadıklarıyla değil de özledikleriyle fark ediyor bazen.

Ne yaptığını, ne yaşadığını kavrayabilmek için durman gerekiyor.

Özlemek, geçmişe bakmak, hatırlamak, dörtnala koşan bir atı durdurup etrafa bakmak gibi.

Karlı bir ormanı, deniz kenarındaki bir kumkuat bahçesini, yabancı diyarlarda bir otel odasını, mercimek filizlerinin bir su gibi dalgalandığı Mezopotamya’yı, dağları, salaş bir balıkçıyı, görkemli bir toplantıyı, geniş avenüleri, yolları kaybolmuş köyleri hatırlıyorsun.

Kalabalıkları ve ıssızlıkları hatırlıyorsun.

Terlemiş bir alna çarpan serin rüzgâr gibi iyi geliyor hatırlamak.

Koşmanın tadını en çok durduğunda fark ediyorsun.

Biraz önceki dörtnalda yaşadıklarının tadına varırken biraz sonra yeniden dörtnala kalktığında yaşayacaklarını da düşünüyorsun.

Hızla giderken bir ağaca sürtünerek geçtiğinde, atın nalları bir dönemeçte etrafa karlar fışkırtarak kaydığında, dizginleri, içinden bir ateş boşalırken topladığında kısacık bir an yaşayıp, hemen ardından gelen bir başka tehlike nedeniyle unutmak zorunda kaldığın heyecanı, durduğunda bir kere daha ve bu kez hakkını vererek yaşıyorsun.

Koşmayı, heyecanı, kulaklarımdaki uğultuyu seviyorum.

Durmayı, hatırlamayı, özlemeyi de seviyorum.

Durmadığımda koşmanın lezzetini ve yarattığı kamaşmayı, koşmadığımda durmanın getirdiği heyecan dolu sükûnetin tadını anlamıyorum.

Koşmalı bazen, bazen de durmalı.

Hatırlayıp özlemeli.

Son zamanlarda çok koşup az duruyorum.

Hayat bir uğultuya döndü neredeyse.

Kulaklarımda hep o sevdiğim rüzgâr.

Ama kıyıları buz tutmuş sakin bir göle bakar gibi başka hayatlara bakacak, onları hatırlayacak, hayat denen şeyin sadece yaşanan andan ibaret olmadığını anlayacak kısa molalara da ihtiyaç var.

Durup baktığında, hatırladığında, özlediğinde, geçmişi ve geleceği gördüğünde, başka hayatların, başka dünyaların farkına vardığında yaşadıkların daha bir anlam kazanıyor.

Koştuğun o karlı orman patikasının yeryüzündeki tek yer olmadığını ama o anda o patikada olmayı, o ağaçların arasından süratle geçmeyi sevdiğin için orada bulunduğunu anlıyorsun.

Yaşarken hissedecek zamanı pek de bulamadığın birçok duyguyu durunca yaşıyorsun.

Durmak ise hatırlamakla, özlemekle mümkün.

At binmeyi özledim.

Buz tutmuş dalları, atların arkasından yükselen kar bulutlarını özledim.

Kumkuat bahçelerini, parlak ışıklı geniş caddeleri özledim.

Burada olmam, oraları bilmediğimden değil.

Ama burada olmanın tadını da oraları bilmeden, hatırlamadan çıkaramam.

Koşmayı severim.

Durmayı da severim.

Biri olmayınca öbürünün bir anlamı da olmuyor zaten.

Ahmet Altan, 31 Ocak 2009, Taraf

(XV) Dönüşler

2010-01-14T01:14:00.000-08:00

Son derste, dönüşler üzerinde çalıştık. Mahir hoca bize daha önce anlattığını sanıp, anlatmadığını her birlikte derste farkettiğimiz dönüş meselesini, kabaca şöyle tarif edilebiliriz:

Bir daire veya yay hattı üzerinde dönmek gerektiğinde, sadece iç dizgini çekiştirerek atın yönünü değiştirmeye çalışmak yeterli olmuyor. Böyle yapmak, ata ancak kesik kesik ve "süreksiz" bir dönüş yaptırabilir, ki manej içi dönüşlerde bu zamana kadar böyle yapageldiğim büyük oranda bir gerçek. Maksat atın sürekliliğini bozmadan, bir çokgen değil de bir daire etrafında dönmeyi sağlamak. Bunun için de, tabi ki bedenimizi kullanarak, ata sadece komut vermekle kalmayıp, yardımcı olmak gerekiyor.

Bu enteresan bir biçimde, bedenimizin sağ ve sol yanlarını (dönüş esnasında iç ve dış yan olarak düşünmek daha doğru) iki ayrı parça gibi düşünüp, aynı anda ikisini farklı şekilde kullanmayı gerektiriyor. Mahir hoca bunu bateristlerin asimetrik el ve ayak hareketlerine benzetiyor. Anlaması pek kolay, yapması hiç de kolay olmayan duruşlar şöyle:

İç yanımız'ı Mahir hoca, ev işlerini yaparken ordan oraya koşturup bir yandan da sürekli dır dır eden kadına benzetiyor. Çünkü iç yanımızın görevi, ata dönüşü yaptırmak, dır dırı kesmeyip onu sürekli aynı yayda tutmak, yıkılmamak. Bunu, iç dizgini yukarı kaldırarak, iç baldırları ise sürekli biçimde çalıştırarak gerçekleştiriyoruz. İç baldırları çalıştırmaktan kasıt, atın yanlarına süreklilik içerisinde bacağımızı çarparak, (daha doğrusu atı "dürterek") onu canlı ve harekette tutmak.

Dış yanımız ise, tahmin edebileceğimiz gibi, hiç birşey yapmadan koltukta gazete okuyan erkek rolünü üstleniyor. Bu hiç birşey yapmadan duruyor gibi görünen rolün, diğerini tamamlamak adına gerekliliğini vurguluyor Mahir hoca (sürekli gazete okuyan kocanın gerekliliği oldukça tartışmalı tabi, ama teşbihte hata olmaz diyerek devam edelim:)). Dış dizginin görevi, ata yanlış bir komut vermemek adına sabit ve hareketsiz kalabilmek. Dış bacaklarımızın ise önemi daha da aşikâr bir görevi var: atın savrulmasını önlemek. Bacağımızı arkaya, eğerin kolonunun gerisine doğru uzatarak, atın sağrısını savrulmaktan alıkoymak.

Ayrıca atın içeri kayan ağırlık merkezine uyum sağlamak da bir diğer yardım elemanı. (Motor binişleri için de çok önemli bir kuraldır bu, motorun dengesini bozmamak için onunla birlikte, dönüş yönünde yatmak gerekir. At için bu durum 'yatma' şeklinde gerçekleşmese de, kendi ağırlık merkezimizi de hafif içe alıp, en azından değişen ağırlık merkezine direnip atı dışarı çekmemeye dikkat etmek gerekiyor. )

Bunlar işin teknik tarifi. Bedenin iki yanını farklı ruh haline sokup, farklı şekilde çalıştırmak, biraz pratik ve zamanla içselleşebilecek bir şey elbet. Ben henüz baldırları çalıştırma işini (sadece dönüş için değil, atı hızlandırmak için de) çok başarılı yapamıyorum. Bu eksiklik dönüş esnasında, üstüne bir de aynı anda dış bacağı kolonun gerisine dayayıp, her iki dizgini farklı şekilde kullanmak gereksinimiyle birleşince, çorbaya döndü. Bu eylemlerin 'kendiliğnden' gerçekleşeceği zaman da gelecektir (umarım).

O noktada, yani teknik açıdan doğru hareket ve duruşları yapabilir hale geldiğinde binici, aynı zamanda bilinciyle de atı dönüşe hazırlayabilir. Daha önce de bahsetmiştim, Sally Swift Centered Riding kitabında, dönüşler için, dönüş aksi (yayı) boyunca sanki bir enerji huzmesi içinde atla birlikte akıyor olduğumuzu görselleştirmeyi öneriyordu. Açıkçası bu görselleştirmenin, bedeni henüz doğru kullanmayı beceremeyen benim için bile, manej dönüşlerinde işe yaradığını söyleyebilirim. Fakat manej yolundan çıkıp, daha küçük çaplı dönüşler yapmak gerektiğinde, binicinin bilinciyle birlikte bedenini de doğru kullanması ve ata yardımcı olması şart oluyor.

Zıt kutuplar
Bu derste Mahir hocanın bana kattığı en değerli bilgi, dönüş örneği üzerinden, bedenin iki zıtlığını ve o zıtlıktan oluşan gerilimi aynı anda kullanmak fikri oldu.

Mahir hoca kimilerinin biniciliği biraz feminen, ya da daha doğru bir deyişle, yeterince maskülen olmamakla eleştirdiğini hatırlatıyor. Erkek biniciler için en hafifiyle keyif kaçırıcı olan bu eleştirinin bir haklılık payı var; ama bu durum binicilik sporunun değerini düşürmüyor, tersine onu yüceltiyor, anlayan için tabi...

Şöyle ki, her insan, (ve hatta evren) zaten zıtlıkların birliğinden oluşuyor. Hepimizin içinde aynı anda hem erillik hem dişilik, hem cesaret hem korkaklık, hem siyah hem beyaz, vb. kutuplar mevcut. Hangisinin baskın olduğu, kimliğimizi belirlemekle birlikte, her durumda hepimiz, -bize ne kadar uzak ve yabancıymış gibi gelirse gelsin-, karşıt olandan da bir parça içimizde barındırıyoruz. Bu anlamda at biniciliğinin bir değeri daha ortaya çıkıyor...

Binicilik, kişinin bu zıtlıklar ve onların oluşturduğu gerilim içinden bir bütün ve "uyum" ortaya çıkarması için, çok değerli bir keşif mecrası...

(XIII - XIV) Eyersiz Biniş

2009-12-20T02:09:00.000-08:00

Bugün ata eyersiz bindik! Tamam sadece birkaç saniye üstünde kalmak ve birkaç adım yürümekten ibaretti benim için bu deneyim, fakat o bir kaç saniye bile çok ama çok değerliydi. Atın sıcaklığını ve hareketlerinin en ufak ayrıntılarını arada hiç bir katman olmadan, doğrudan doğruya hissetmek, inanılmaz bir deneyimdi. Connection böyle bir şey olsa gerek...

Ama bunu sona saklayıp, önce son iki derste olup bitenlerden bahsetmek istiyorum.

Rüzgarlı havalar ve gremlinler
Son iki derstir rüzgarlı havalara denk geliyoruz. Bugün lodos sebebiyle hava soğuk değildi, fakat geçen hafta rüzgarın yanı sıra oldukça soğuk ve yağışlı da bir gündü.

Havanın rüzgarlı olması demek, manejin rüzgar vuran taraflarından bir takım sesler, uğultular gelmesi, bizi rüzgardan koruyan manejin çeperinin kendisinin rüzgarla yer yer dalgalanıp mücadele etmesi demek... Bu ses ve hareketler atlar için ürkütücü olabiliyor. Ama binicinin kendisi ürkmediği sürece bir kriz çıkmadığını deneyimle gördük.

Dahası geçen hafta, manejin içine bir atmaca girdi. Bizden daha çok korktuğu garanti. Böyle şeyler oluyor, olacak. Daha ciddileri de. Sally Swift, her ağacın arkasında atımızı ürkütmek üzere saklanan gremlinler olduğunu yazıyor daha önce bahsettiğim kitabında. Bu gremlinler her an her yerden, türlü şekillerde çıkabilir, çıkıyor. "Aman ne de sevimli" deyip biz kendi yolumuza devam edebildiğimiz sürece, atımız da ediyor. Çünkü ata herşeyin yolunda olduğunu, bir sorun olmadığını hissettirmek binicinin görevi.

"Yumurta kırmadan omlet olmuyor"
Geçen hafta olan bir diğer şey, iki kez dengemi yitirmemdi. İlki, Âli'nin atı süratliye kalkmakta mızmızlanınca, ve de mızmızlığında diretince, Mahir hocanın uzun kamçısıyla ek kuvvet olarak arkamızdaki Lüpen'in yanında bitmesi üzerine yaşandı. Kamçı sesi ve tehdidini farkeden Olympia aniden dörtnala kalkar gibi oldu. Korkudan kafasını biraz fazla geriye attı ve böyle ani bir hızlanmayı beklemeyen ben, eyerin içinde değil üstünde oturduğum için az kalsın düşüyordum.

İkincisinde benim payım daha da fazla. Mahir hoca ayaklarımızı üzengilerden çıkarıp "adi süratli" gitmemizi istedi. Fakat ben üzengilerden ayağımı çıkarıp kendimi Olympia'nın salınımına bırakınca, dengemi toparlayana kadar biraz debelendim. Neyseki toparladım sonunda... Ve bu sayede üzengi yardımı olmayınca dengeyi bedenin (hatta poponun) kurması gerektiğini, üstelik kalkıp otururken çok farkında olmadığımız kadar hızlı gidebildiğimizi "hatırlamış" oldum.

Bu düşme teşebbüsleri üzerine farkettim ki ben, daha ilk dersten öğrendiğimiz eyerin içine oturmak meselesini tamamen unutmuş, eyerin üzerinde "yüzüyordum". Sally Swift'in building blocks ilkesini ve bedenin ağırlık merkezini sakral çakra bölgesine alıp, bedeni bir hacıyatmaza dönüştürme benzetmesini hatırladım. Bu derse başlarken, bu bilgileri hatırlamak, bu şekilde görselleştirmelerle zihnimi hazırlamak, daha dengeli ve sağlam bir sürüş yapmamı sağladı. İlk niyetli ve serbest dörtnalımda dengemi kaybetmememi de buna borçluyum sanırım.

"Wild Sit"
Bugün ilk kez dörtnala kalktık. İlk kez derken, ilk kez değil elbet. Atların kendi inisiyatifleriyle ara ara bir kaç adım dörtnal gitmelerine daha önce şahit olmuştuk. Özellikle Sultan'ın beni attığı (daha doğrusu düştüğüm) derste düşüş öncesinde baya bir dörtnal egzersizi yapmıştık, istemeden de olsa :) Fakat bugün, manej etrafında süratli giderken, benim değil ama, Mahir hocanın komutuyla Olympia ve Lüpen dörtnala kalktılar; ve Âli kuyruksokumu ağrısıyla duruncaya ve Olympia sâkin sâkin giden Dolores'in arkasına takılıp hız kesinceye dek, bir-iki tur attık. Dörtnal gitmek gerçekten anlatılmaz bir deneyim! Bir kere bedeninizin altında çok büyük ve güçlü bir hareket oluyor. Bu hareket karşısında bedenin ilk tepkisi, atın sırtında aşağı yukarı hoplama oluyor. Nitekim ben de aynen öyle yaptım. Daha doğrusu ben birşey yapmadım, sadece dengemi korumaya çalışarak kendimi bıraktım. Halbuki yapmam gereken bir şey vardı, o da atın koşmasının verdiği ivmeyi, ileri geri bir salıncak hareketine dönüştürmekti.

Sık sık tekrarladığı bir şey Mahir hocanın, dörtnal ile âdeta gitmek aslında aynı; tek fark atın hızı. Her ikisinde de eyerin içinde arkadan öne kayarak ileri geri bir salıncak hareketi yapmak gerekiyor. Bu harekette daha önce bahsettiğimiz Psoas kasları, ya da daha kolay kavrama açısından kuyruk sokumu ve kalça esas hareketi yapıyor. Oryantal bir göbek atma hareketine de benzetilebilir, daha yaramaz çağrışımlı başka hareketlere de :) Önemli olan, eyerin içinde oturmaya devam ederek, yani havalanmadan, arkadan önce kalça hareketiyle atın hareketine uyum sağlamak, ve atı iterek ona yardımcı olmak. Üstünde zıplayıp durduğunuz müddet bırakın yardımı sadece acı veriyorsunuz. Bir diğer husus, öne eğilmemek, tersine ağırlığı biraz arkaya vermek gerekiyor. Dörtnaldaki bu oturuşa "wild sit" diyor Mahir hoca. Ve daha da ileri giderek, sadece âdeta ve dörtnal değil, kalkıp oturma hareketi yaptığımız(ı sandığımız) süratli hızında da, amacın aynı olduğunu, yani her hızda, yukarı aşağıdan ziyade arkadan öne bir ritm ile ata yardımcı, hatta ondan da öte, atla birlik içinde olmayı başarmak olduğunu söylüyor. Ben bunu bugün yapabildim mi, hayır :) Zıp zıp zıpladım Olympia'nın üstünde. Yine de en azından dengemi koruyabildim ve de çok keyif aldım. Bir daha ki sefere bu bilgileri uygulayabilirim ve dörtnal hem benim hem Olympia için daha iyi olur umarım.

Aksiliklerin ödülleri
Zayıfladığından beri zaman zaman kuyruksokumu ağrıyan Âli, bugün dörtnal giderken yine ağrı yaşaması üzerine yavaşlamak istedi. Durumu Mahir hocaya anlattığında, Mahir hoca da Lüpen'in eyerini çıkartıp, dersin son 5-10 dakikasında bir yandan uzun ipiyle Lüpen'i tutarak, Âli'ye eyersiz âdeta ve süratli biniş yaptırdı. Eyeri çıkarınca ağrısı neredeyse tamamen bitmiş. Mahir hoca Âli'ye tedavi için, "Kayropratik" adı verilen, daha çok omurga, bel ve sırt problemlerine odaklanan, kişinin kendi içindeki iyileşme gücünü keşfetmesini sağlayan, bütüncül bir tedavi yöntemi önerdi. Bu tedaviyi deneyip sonuç aldıktan sonra tekrar ele almayı düşünüyorum. Fakat ondan önce, ders bitip ahırların önünde beklerken, Mahir hoca hazır eyerinden özgürleşmiş Lüpen'e beni de bindirdi, (çok teşekkür ediyorum kendisine), ve bu güzel duyguyu kısa da olsa bana da yaşatmış oldu. Ben de "iyi ki Âli'nin poposu acıdı" diye geçirdim içimden :) Hayattaki aksilik ve ilk etapta kötü olarak görünen şeyleri, hemen reddetmemek, onların sunabileceği sürpizlere ve iyiliklere açık olmak gerekiyor. Sûfiler boşuna "kötü yoktur" demiyorlar...

Ve sonra eyer ve üzengilerle yine ilginç şeyler anlattı Mahir hoca. Ama onlar daha sonra...

Fırtına Kuşu

2009-12-07T07:16:00.000-08:00

Fırtına Kuşu isimli bir site var, öneriyorum. Kendisini "Yeni Çiftçi / Bahçıvan", Açık Radyo programcısı ve açık hava ve kedi sever bir insan olarak tanıtan, aynı zamanda yıllarca Greenpeace gönüllüsü olmuş olan Melda Keskin'in başlattığı bu samimi site, hem Açık Radyo'daki "Bir" programının kayıtlarını, hem Zeck dergisinde yayınlanan "Ekolojik Ayak İzimiz" yazılarını, hem de bahçe ve bahçecilik deneyimlerini içeriyor.

Bütün bunlara ilaveten, buraya konu olmasının esas sebebi ise, Mahir hoca'nın da artık Hayvanlar kısmında yazıyor olması. Bir bahçe edinip, artık "emekliye ayrılmış" olan atlarını burada açık havada beslemek gibi bir maceraya kalkışan Mahir hocanın maceralarını, radyo programı yanında buradan da takip edebileceğiz gibi.

Nihayet
Aylar sonra yeniden ata bindim... Olympia beni bir kez daha sırtına ağırladı. Kaç aydır binmiyor olduğumuzu düşününce, gayet iyi bir performanstı diye düşünüyorum kendi adıma. Olympia'ya teşekkür ediyorum bu güzel karşılama için :)

Vecd Hâli (âdeta dörtnala)

2009-11-22T04:09:00.000-08:00

Geçen hafta günü yayınlanan "Âdeta Dörtnala"yı baştan sonra ve büyük bir keyifle dinleyebildim. Mahir hoca o kısacık zaman dilimine öyle önemli şeyler sığdırdı ki, dinleyemeyenler için biraz bahsetmek istedim. Çünkü bahsettiği çoğu şey, atlar üzerinden olmasa da benim de yoğunlukla gündemimde olan ve farklı açılardan mesele edindiğim şeyler. Bir de atçılıkla birleşince bu meseleler, benim için daha bir pekiştirici oldu.

Grip aşısı ve Şifa
Son günlerde herkesin gündeminde olan ve dilinden düşmeyen bir mesele "domuz gribi" ve grip aşısı. Fakat konu öyle muğlak ve tartışmalı ki, başbakanla sağlık bakanını bile zıt söylemlere düşürebiliyor. Bu blogun kapsamı dışında olduğu için başka ortamlarda sıklıkla dile getiriyorum, domuz gribi, içinde bulunduğumuz sistemin (hem hayvan yetiştirme sektörünün, hem de ekonomik sistemin) bir sonucu. Ve bunu hemen ranta dönüştürme kaygısındaki ilaç sektörü ve grip aşılarının pazarlanma biçimleri, her anlamda ne kadar sağlıksızlaştığımızın bir göstergesi. Bu girizgâhı cebimize koyup, programa dönersek, Mahir hoca da bu hafta programa, domuz gribi aşısı vesilesiyle "aşı" konusuyla girdi.

Dikkat çektiği ilk önemli konu, 1850'lerde endüstri devrimi ve modernleşme dönemini tam gaz yaşayan İngiltere'de, bu dönemin hem at ırklarının oluşturulma dönemi olması, hem de aynı dönemde ilk kez aşıların insanlar için bir sağlık normu olarak oluşturulup halka uygulanmaya (hatta dayatılmaya) başlandığı yıllar olması.

(Bu elbette tesadüf değil. Benim artık adını bile duyunca huysuzlandığım "modernleşme" dediğimiz sürecin sonucu olarak insanı "doğayla bir" değil fakat "doğaya hâkim" kılabilecek -başta akıl olmak üzere- gerekli araçları hızla temin ettik. Modernleşmenin bir diğer sonucu olarak kendimizden, kaynağımızdan uzaklaştık. İnsan bir yandan sadece dağları denizleri değil, diğer canlıları, yani örneğin köpekleri, atları da (hatta Nazi dönemini düşününce, kimi zaman başka ırkları da) kendi ihtiyaç(!)ları doğrultusunda dönüştürebilir hale geldi. Diğer yandan ise kendi bedeniyle olan iletişimini yitirip, sağlığını bir takım otoritelere teslim eder oldu. O otoriteler çok bilimsel bilgili olduklarından, neyiniz olduğunu siz anlayamadan size söyleyebiliyor, sizi tedavi ediyor, gerektiğinde de size sormadan size aşı vurulması gerektiğine hüküm verebiliyorlar. İnsanın doğayla bir değil doğaya hakim bir yaşam sürdüğü bir yüzyılın sonunda yarattığı çevre kirliliği ve karbondioksit salınımı ile dünyanın sonunu getirmeye başladığına şahit olduk. Diğer mesele sonucu da, yani kendi sağlığını başkalarına soracak kadar kendine yabancılaşması sonucu da, evet belki gittikçe daha uzun süre ama gittikçe daha sağlıksız ve kalitesiz hayatlar süren nesiller yetişiyor. Bunları Mahir hoca değil, ben söylüyorum buarada. Dolayısıyla birilerini kızdırıyorsa söylediklerim, hedefiniz benim :) Ben beden meselesine gittikçe daha fazla kafayı taktım son dönemde. "Kafayı takmak"tan öte, gönlümü de veriyorum. Vejetaryen olmamla başlayan bu süreç, doktora tezimi "beden" üzerine yapmaya girişmemle pekişti. Bu yüzden Mahir hocanın söyledikleri içimde çok hassas telleri titreştirdi; o bir söyledi, ben bin anladım - belki o da bin söylemek istedi gerçi... )

Programa dönersek, aşı bugün sadece insanlar değil, evcil hayvanlar için de -üstelik çoğunlukla mecburi- olarak uygulanıyor. Bugün atçılığın genel uygulamasında, örneğin Türkiye'de Federasyonun uyguladığı biçimde, her atın bir belgesi var ve belirli dönemlerde atların muayene edilip belli aşılarının yapılması gerekiyor. Bu uygulama, ruhsatı olan ve belirli aralıklarla muayeneye götürülen taşıt araçlarına yapılandan farklı değil. Mahir hocanınsa altını çizdiği şey, öncelikle atın bir araç değil bir canlı olduğu; ve de aslında soğuk bir iklim hayvanı olan ve kendi şifasını zaten doğada kendi bulma kudreti olan bir hayvanı, kat kat korumalı ahırlarda barındırarak, üstüne bir de onun doğasına aykırı biçimde aşılarla bağışıklığını zayıflatarak, hastalıklara karşı daha da dirençsiz hale getiriyor olduğumuz. Bu aşı konusu öyle dogmatik bir hâl almış ki, örneğin 1-2 sene önceki (tam tarihini kaçırdım) "İstanbul Horse Show" adlı etkinlikte, yerli atçılıktan da örnek olsun diye yerli atlar ve rahman biniş olsun talebi, bu atların aşısız oldukları gerekçesi ile geri çevrilmiş... Halbuki 1060'lı yıllarda, -galiba- İngiltere'de, New Forest denilen bir ormanda ölüme terkedilen atlar, yılkıdan çıkıp sonunda hasta bile olmayan bir ırka dönüşüyorlar ve bu yılkıdan çıkan atlarla atçılık yapılıyor. Kısacası, kendi hallerine bırakılsalar, atlar kendi şifalarını kendileri bulabilen hayvanlar. Artık öleceği düşünülüp çayıra salınan atlar kendilerine faydalı otları yiyerek kendi kendilerini iyileştirebiliyorlar. Aroma terapide hayvanın kendine iyi gelen kokuya kendisinin gittiğini anlatıyor Mahir hoca. Ve de bu yöntemlerin alternatif filan olmadığını, bizzat şifanın kaynağı olduğunu.

Kendi şifamızdan uzak, bize neyin iyi geldiğini bilmeyen, bedenimizin bize söylediklerini duyamayan, bağışıklığımızı haplara havale ettiğimiz hâlimizi, atlara da zorla uygulamaya kalkıyoruz. Halbuki biz doktora gitmeden, ata aşı vurmadan önce dönüp bir dinlesek, bedenlerimiz ve atlar bize neler söylüyor neler...

Vecd

Mahir hocanın programında ele aldığı bir diğer önemli mesele, bugün atçılığın uygulanma biçimiyle ilgili. Mahir hoca, atçılığın en önemli bileşeninin, "ata binme zevki"nin göz ardı edilmesinden yakınıyor. Amacın sadece zevk ve haz olması gerekirken, bugün bir takım belgeler sertifikalar almaya koşullanmanın, bunların kaygısının, müsabaka sisteminin tek şampiyon ve onlarca ezik binici yaratması durumunun, atçılığın özünü unutturduğunu ifade ediyor.

Hâlbuki ata binmek herşeyden önce bir zevk olmalı. Bu yüzden insana yaşama sevinci ve zevk veren şeyleri anlatan Kama Sutra, pek çok kişinin(ben de dahil:)) sandığı gibi sadece cinsellik değil, evcil hayvan besleme, misafir ağırlama, yemek yapma gibi şeylerin yanında ata binmeyi de anlatıyor. Çünkü ata binmek herşeyden önce, bize iyi gelen bir şey.

O yüzden peygamberin miraca çıkışının, Burak adlı atla olması bir tesadüf değil. Başka bir şey değil de atla çıkmasının bir anlamı var. Çünkü ata binmek, insana "vahiy gelme" hâlini, yani bir vecd hâlini yaşatabilecek kadar değerli ve güçlü bir deneyim. Yaptığımız herşeyi biz mi yapıyor sanıyoruz, bir sürü kanallarımız var esasında farkında olmadığımız ve o kanallardan izin verirsek bize vahiy değilse de bambaşka ilhâmların gelmesi, hiç zor değil.

"Adımız atımızdır"
Mahir hocanın bu programda bahsettiği ve beni çok etkileyen bir diğer şey de, atın hayatımıza mecaz olduğu. At kendi mecazında insanın tüm sıkıntısını, zorlukların yükünü çekmeyi, hayatın ağırlığını taşımayı, kifayetsiz ihtiraslarla cebelleşmek durumunda bırakılmayı ve insanın yaşadığı daha pek çok sıkıntı ve hâli yansıtıyor bize. O yüzden diyor ki Mahir hoca, adımız atımızdır.

(Bu noktada ben insanın kendini ancak bir başkasının aynasında görebileceğini ve tanıyabileceğini söyleyen Mevlana'yı hatırlıyorum. Atının kişinin herşeyden önce rehberi olabileceğini bir kez daha anlıyorum. Uzun süredir dünyevi sıkıntı ve gerekçelerle ata binemiyor olmamla beraber, ata binme işini gittikçe daha bir içselleştirdiğimi hissediyorum. Ata binebilmek için, ata binmek gerek elbet. Oturduğun yerden olmuyor. Ama neyseki acelemiz yok. Yetişmem gereken bir müsabaka, almam gereken bir sertifikam belgem lisansım vs yok. Sadece bindiğim atın aynasında kendimi görebilmeyi istiyorum. Ve de bir gün açık bir arazide dörtnal gitmeyi... Zamanı gelince...)

Adeta Dörtnala

2009-11-09T08:47:00.000-08:00

Her fırsatta kulaklarını çınlattığım sevgili Mahir Hoca, her Pazartesi 14:00-14:30 arasında 94.9 Açık Radyo'da "Adeta Dörtnala" isimli bir program yapıyormuş meğer !

Bir Açık Radyo dinleyicisi olarak bunu yeni öğrenmiş olmam biraz ayıp oldu. Sebep tabi ki saatlerinin mesai saatlerim içinde olması... Güne fırsat buldukça sevgili Ömer Madra ve Avi Haligua'nın sunduğu Açık Gaste ile başlıyorum mesela. Bunun dışında bilhassa çevre ve iklim konularında Açık Radyo'da çok güzel ve entellektüel programlar yapılıyor. Ayrıca duruşunu, tavrını ve tarzını da desteklediğim bir radyo kanalı olmakla beraber, programcılarının arasında Mahir hocanın olduğunu bir "tesadüf" eseri öğrenmiş bulunuyorum.

Aslında bunu öğreneli bir ay kadar oluyor. Fakat haftalardır, telefonumun alarmını her Pazartesi saat 13:50'ye kurmuş olmama rağmen, okulda o sırada radyoyu açamayacak yoğunlukta oluyorum. O yüzden programın hâlâ devam edip etmediğini kulaklarımla duymadan burda paylaşmak istemedim. Ama bugün, yine ortasında bir işimin çıkmasıyla malesef bölünmekle beraber, Mahir hocanın sesini kulaklarımla duydum ve emin oldum. 14:30'da bittiğinden emin değilim, çünkü dediğim gibi malesef yarıda bırakmak zorunda kaldım. Fakat programda öyle yazıyor.

Atlarla ve atçılıkla ilgili keyifli ve değerli bir program olduğunun garantisini verebilirim. Bugün atların yaşlanması ve yaşlandıktan sonra hayatlarının son dönemlerini huzurlu geçirebilmelerinin imkânları ve imkânsızlıkları üzerine, bu konudaki genel uygulama üzerine ve kendi deney ve deneyimleri üzerine anlatıyordu mesela.

Mahir hocanın yaptığı programlardan ikisinin yazıya dökülmüş ve Zeck dergisinde yayınlanmış hallerine , bu ve şu linklerden ulaşabilirsiniz. Burda da, kendisiyle yapılan bir röportajda, at binmenin önemli kurallarını anlatıyor. Kendisinden izinsiz ve habersiz burda paylaşmamı anlayışla karşılayacağını umuyorum :)

Merkezcil Binicilik - Dört Temel

2009-10-27T13:00:00.000-07:00

Sally Swift'in Centered Riding (çevirisini Merkezcil Binicilik diye uydurduk) kitabını tüm binicilere ve binici adaylarına öneririm.

Swift geçirdiği çocuk felci hastalığı sebebiyle hemen tüm hayatı hastalıkla ve bedeniyle mücadeleyle geçmiş biri. Aslında "mücadele" demek çok doğru değil, zira olumsuz bir tınısı var. Daha doğru bir ifade "yoğun bir çalışma" olabilir belki.

Gördüğü tıbbi tedavinin yanında, yıllarca çeşitli beden terapileri alıyor. Aldığı beden terapilerinden edindiği bilgi ve deneyimlerini, kendi hastalığıyla olan mücadelesine aktarıyor ve tıbbın yetersizliğini bu şekilde tamamlayıp "ayakta kalmaya" çalışıyor. Yıllar sonra Doğu kültürünün Tai-Chi gibi dövüş ve savaş sanatlarıyla ve pratikleriyle tanışmasıyla farkediyor ki, beden terapileriyle öğrenip hastalığına aktardığı hiç bir şey aslında yeni değil; Doğu kültürlerinin zaten en az 2000 yıldır uyguladığı bilgiler bunlar. Swift at biniciliğini de bedeniyle çalışmak için bir yol olarak görüp, beden konusunda yaptığı tüm bu farklı alanlardaki çalışmalarını at biniciliğine uygulayarak, Centered Riding adını verdiği ve her tür binicilik okulunun faydalanabileceği bir sistem oluşturuyor.

Swift'in bu yaklaşımın temellerini anlattığı kitabı, daha çok biniciliği belli bir seviyede bilenlere, farklı bir binicilik deneyimi ve yaklaşımı sunmak hedefinde. Fakat benim gibi işin başında olanlar için de doğru bir başlangıç yapabilmek adına önemli şeyler söylüyor. Bir kere kitap, "ata nasıl binilir" üzerine değil. Ata binişi iyileştirecek bazı temel bilgiler ve görselleştirme (visualization) egzersizleri öneriyor. Ata binerken bu egzersizleri denemek farklı ve meditatif deneyimlere kapı açabilir.

Ata doğru binebilmek için birinci koşul, ata yaptıklarımızın farkına varmak. Yanlış bir oturuş biçimi at için büyük bir sıkıntı demek. Doğru oturabilmek, Swift'in deyimiyle "merkezde" oturabilmek için bedeni, bedenin parçalarını, yani kasları ve iskelet sistemini iyi tanımak, bunların nasıl çalıştıklarını bilmek ve bu sayede bedeni doğru koordine edebilmek gerekiyor.

Bu doğrultuda kitabına biniciliğin 4 temeli olarak adlandırdığı dört madde ile başlıyor.

DÖRT TEMEL (the four basics)

1. yumuşak bakışlar (soft eyes)
Bu maddeden daha önce bahsetmiştik. Belli bir noktaya odaklanarak keskin ve sert bakışlarla değil, 180 derecelik bir görüş alanıyla, her hangi bir noktaya odaklanmadan ve yumuşak bakışlarla bakmak gerekiyor. Bu sayede sadece aynı anda çok daha geniş bir alanın farkındalığına kavuşmakla kalmıyoruz, aynı zamanda kaslarımızdaki gerginlik de azalıyor ve daha rahat bir sürüş gerçekleştirebiliyoruz.

2.diyafram nefesi
Yine yeni olmayan, Zen ve At Biniciliği konusunda üstünde durduğum bir konu, tabi ki nefes. Swift de aynı şekilde, sadece ciğerlerle nefes almanın yeterli olmadığını, nefes almayı bütün bedenimize yaymamız gerektiğini söylüyor. Bunun yolu da diyaframdan, yani karından, derin nefes alabilmek. Diyaframdan nefes aldığımızda, zaten göğüs kafesinin de alanını genişletiyor ve göğsümüze alabileceğimiz hava miktarını da artırmış oluyoruz. Ayrıca bu nefesin ritmik, sürekli ve tüm bedene yayılan bir nefes olması önemli. Nefesin asla tutulmaması gerektiği birinci dersten beri aklıma kazınmış bir mesele. Uygulayabilmek içinse şimdike an farkındalığını asla elden bırakmamak gerekiyor, özellikle anormal durumlarda...

Nefesin tüm bedene yayılması konusunda ise şöyle bir görselleştirme egzersizi öneriyor: sanki bedeninizin içinde, göğüs kafesinden bacaklarınıza ve ayaklara kadar uzanan esnek bir tüp varmış ve nefesi bu tüpe çekiyormuşsunuz gibi hayal edin; aldığınız nefesin bu tüp boyunca bedeninizden en aşağılara, ayaklarınıza kadar aktığını düşleyin.

Ritmik, düzenli ve tüm bedeninize akan nefesler almak, hem bedendeki gerginliği ortadan kaldırıyor, hem bedenin merkezini daha aşağıya kaydırarak biniciyi daha az yoruyor; hem de at daha sakin oluyor.

3. merkez ve denge(centering)
Bedenin merkezi, göbek deliğiyle pubic arch denilen kasık noktasındaki kemikler arasında bir hat üzerinde yer alıyor. Bu bölge aynı zamanda diyaframdan ve göğüs kafesinden gelen kas yığınlarının omurganın alt kısmına bağlandığı bölge. Buradan çıkan kaslarsa daha aşağıda leğen kemiğine ve kasıklara bağlanıyor. Dolayısıyla bu bölge, bedenimizdeki en güçlü kasların birbirine bağlandığı bir alan. Hinduizmde sakral çakra (sacral chakra) olarak adlandırılan çakra yani enerji noktası da, bu alandaki sacrum etrafında bulunuyor. Alttaki ilk resimde leğen kemiğinin en alt noktasındaki birleşme yayı olan pubic arch görülebilir. (Resimde Fransızca sypmhese pubienne olarak geçiyor). Sacrum ise tüm resimlerde görüldüğü gibi karın bölgesinin altında. Altta sağdaki resimde, alttan ikinci çakra, sakral çakrayı gösteriyor. Bedenimizin merkezi de, Swift'in ifade ettiğine göre, tam buralarda bir yerde.

Burası dengenin, enerjinin ve kontrolün merkez noktası. Yapmak gereken bu noktanın farkına varıp, bedenin bütün yoğunluğunun, enerjisinin, gücünün ve ağırlığının o noktada toplandığı hayal etmek. Kendinizi bir hacıyatmaz gibi görselleştirmek ve ellerinizle tahmini merkez noktanızı hem karın hem de sırt bölgenizden tutarak hissetmek, bedenin enerjisini ve merkezini bu noktaya kaydırıyor.

Çok fazla düşünmek, zihni fazla meşgul etmek, göğüs kafesine nefes almak, bedenin merkezini yukarılara çekerek tansiyon ve gerilimi artırıyor. Zihni rahat bırakmak, diyaframdan nefes alıp nefesinizin omurganız boyunca bedenin merkezinden aşağılara aktığını görselleştirmek ise, merkezin yeniden aağı kayıp doğru noktayı bulmasını sağlıyor.

4. yapı blokları / denge (building blocks)
Dört temelin sonuncusu, bedenin dengesini oluşturan yapı blokları. Buna göre bedeni üstüste binmiş 5 tahta küp blok olarak düşünüyoruz. En altta bacaklar ve ayaklar var; onun üstünde leğen kemiği ve bedenin merkezinin olduğu alt kısım; bir üstte göğüs kafesi; onun üstünde omuzlar ve son olarak en üstte baş ve boyun. Tüm bu 5 tahta blokun, üstüste durup yıkılmaması için, hepsinin tek bir dikey hat boyunca üstüste binmesi gerekiyor. İşte bu da bedenin kusursuz dengede olduğu bir halini ifade ediyor.

Tatilde

2009-09-12T10:51:00.000-07:00

Uzun bir aradan sonra bloga geri döndüm. Yakında derslere de başlıyoruz. Bu arada yaptığımız Bitez tatili arasında, özlemimi gidermese de yeni bir çiftlik görmek ve ata binmek şansım da oldu.

Bitez'den Turgutreis'e giderken, (sanıyorum Turgutreis'te demek daha doğru) Country Ranch adı verilen, küçük ama mükemmel manzaralı bir yere gittik. Bizi götüren Melisa, engelli atlama yarışlarına katılan madalyalı bir sporcu. Bu sayede hem onun gibi gerçek bir binicinin antremanını izledik, hem de farklı bir ortamda farklı bir ata binmiş olduk.

Country Ranch etrafı tamamen açık olan tepeler üstüne kurulu, dolayısıyla da harika bir manzarası var. Fotoğraflardan da kısmen görülebiliyor.

Bize eşlik eden Niagara, (malesef) iğdiş edilmiş bir aygır. Açıkçası ben hem uzun zamandır ata binmediğim, hem de ortamı ve atı bilmediğim için, biraz tedbirli davranmayı tercih ettim. Üstüne bir de Niagara dresaj eksiği olan bir at çıkınca, yani onunla anlaşmak için biraz lafını geçirebilen bir binici olmak gerekince, ben tüm çabalarıma rağmen Niagara'yı süratlide tutmayı başaramadım. 15-20 dakika boyunca çoğunlukla adeta ve istediğim hatta gitmesi konusunda didişerek ilerledik. Yine de çok keyifliydi, ve de önemli bir konuya (yönetmek ile olan problemli ilişkim) parmak bastığı için öğretici. Bu konuya ayrı bir başlıkta dönmeyi düşünüyorum.

Country Ranch'te çektiğimiz fotoğrafları, Göçmen's'teki ilk derslerimizden birinde Mahir hocanın çektiği fotoğraflarla karşılaştırınca, doğru oturmak konusunda biraz yol aldığımızı görmek mümkün. En azından artık koltukta oturur gibi oturmuyoruz at üstünde, sonra ben o fotoğrafta ellerimi fazlaca karnıma çekmişim, artık daha rahat tuttuğumu görebiliyorum dizginleri. Ama hala "at üstünde nasıl oturmamalı"ya dair çok önemli şeyler söylüyorum :)

Bu fotoğraf manzara konusunda iyi bir fikir veriyor sanırım. Fakat manzara ne kadar güzelse, benim ayaklar o kadar açık! Ördek gibiyim, evet. Varan 1.

Bu fotoğrafta da ellerimi karnıma çekmemiş ve rahat bir şekilde ileri uzatmış olmam ne kadar doğruysa, ellerimi birbirinden fazlaca açmış olmam ve dizginleri gereğinden gevşek bırakmam o kadar yanlış. Yani, eller arasındaki genişlik, ata yanlış komutlar vermemek için atın boynu kadar olmalıydı, varan 2. Dizginleri de daha fazla kısa tutup, atın ağzı ile aramdaki "bağ"ı daha canlı ve belirgin tutmalıydım, varan 3.

Dizgin problemi Âli'de de biraz var. O da sanki fazla çekmiş kendine doğru. Fakat ata hâkim olmak konusunda benden çok daha iyi olduğunun hakkını vermek gerek. Yöneticilik yapmış olmakla ilgisi olabilir mi acaba?!

Son fotoğrafta ise benim eller ayaklar gene saçılmış...

Fakat bir o kadar mutluyum gördüğünüz gibi :)

(XI-XII) Özlemek...

2009-08-03T06:47:00.000-07:00

Düşüşten sonra
Düşüşten hemen sonraki derste, yine Sultan'laydık. Bu dersin çok iyi geçmediğini itiraf etmeliyim. İyi geçmedi derken, ben şahsen oldukça keyif aldım ve memnun kaldım. Fakat Mahir hocanın istediklerini yapmak konusunda fazla ısrarcı olmadım. Ne kendimi ne de Sultan'ı, zorlamadım. Dolayısıyla da epeyce bir "güzel patatesim beni duyabiliyor musun?!" azarı yedim Mahir hocadan :) Belki bir önceki dersten kaynaklanan bir tutukluk vardı, bilemiyorum. Ama Sultan'a söz geçiremediğim anlarda, ne kendimi ne de onu söz geçirmek için zorlamak içimden gelmedi, ve ipleri biraz onun eline bıraktım, kabul ediyorum.

Olympia
Son derste ise yeni bir kısrakla tanıştık. Aslında yeni tanışmış sayılmayız, Ercenur ile denk geldiğimiz derste, Ercenur'un atıydı Olympia. Dolayısıyla bu kara güzel kızı gayet iyi hatırladım. Çiftliğe geldiğinde adının "Catastroph" veya ona benzer felaket çağrışımlı bir isim olduğunu öğrenince çok şaşırdım açıkçası. Çünkü çok pozitif bir enerji verdi Olympia bana, ve hemen hiç zorluk çıkarmadı. Oldukça keyifli bir ders oldu; dönüş çalıştık bol bol bu derste. Başta gene patateslik yaptımsa da, sonradan gittikçe hâkim oldum sürüşüme, ve de daha çok keyif aldım. Özellikle süratli(trot) gidişten en fazla keyfi bu derste aldım diyebilirim. Umarım yeniden karşılaşırız Olympia ile...

Pasta
Düşüş pastamı bir hafta gecikmeli olarak, son derste götürdüm. Afiyetle yedik. Böyle ritüelleri seviyorum. Bedel ve hatta kurban gibi ritüelleri hatırlatıyor bana, ve de bu şekilde kansız ve tatlı gerçekleştirilebilince daha güzel ve değerli oluyor diye düşünüyorum... Pasta da güzeldi buarada :)

Manejin köşelerindeki dönüşler
Son iki derste özellikle köşelerdeki dönüşler üzerinde düşündüm. Manejin köşesine gelince atlar, eğer "dizginleri ona bırakırsanız", yavaşlama eğiliminde oluyorlar. Çünkü düz giderken birden yolun kıvrılması, bir sürpriz barındıyor onlar için, ve 5 saniye önceki güvenlerinde ufak da olsa bir azalma yaşayıp, yavaşlıyorlar. Bu noktalarda hayvana yolun hiç bir şey değişmemişçesine devam ettiğini, herşeyin yolunda gittiğini hissettirmek, hızı ve ritmi koruyabilmek için şart.

Bu konuda Sally Swift'in Centered Riding'teki alıştırmasını uygulamak hem bana iyi geldi, hem de atlarla daha iyi dönüşler yapabilmemi sağladı. Sally Swift atla dönüş yaparken, kendimizi bir su borusunda hayal etmemizi, atın enerjisinin de bu boru boyunca akan su olduğunu görselleştirmemizi öneriyor. Ben de atla birlikte giderken, bir su borusundaki su gibi akan bir enerji olduğumuzu hayal ettim, ve dönüşe girmeden önce hem zihnimi hem de bedenimi dönüş için hazırladım. Bu alıştırmanın kesinlikle faydasını gördüğümü, başlarda neredeyse duracak kadar yavaşlayan atların (hem Sultan hem Olympia), bu egzersizler sayesinde ritmlerini bozmadan gidebildiklerini bizzat gördüm.

Kısrak (flight) vs Aygır (fight)
Son derse öğrendiğimiz bir şey de, aygır ve kısrak arasındaki binicilik açısından önemli fark oldu. Bu zamana dek bindiğimiz tüm atlar kısrak, yani dişiydi. Hatta ben bu konuyu merak etmiş, "acaba erkek atlara binilmiyor mu" diye sormayı düşümüştüm ki, Mahir hocanın "artık Âli'nin bir aygıra binebileceği"ni söylemesi üzerine konu kendiliğinden açıldı.

Öğrendiğimize göre kısraklara binmenin zor yanı, bu hayvanların "kaçma"sı ve biniciyi de "kaçırma"sıymış. Elbette bu ürkekliklerinden kaynaklanıyor. Aygırlar ise kaçmaktan ziyade, biniciyle kavga edebildikleri, inat edebildikleri, yani işi bir "güç savaşı"na dönüştürebildikleri için, bazen binmesi zor olabiliyormuş. Yani biri için flight, öbürü içinse fight... Fakat elbet bunlar keskin ayrımlar değil. Atların ister dişi ister erkek olsunlar, genel psikolojileri flight-or-fight olarak adlandırılıyor. Dolayısıyla her iki ihtimal, her tür at için her daim geçerli. Örneğin Sultan'ın beni atışı flight'dan ziyade fight mıydı diye düşünüyorum ve kesin bir cevap veremiyorum. Aynı şekilde aygırlar da oldukça ürkek olabiliyorlar. Burdaki daha ziyade bir genelleme. Özellikle kısırlaştırılmamış erkek atların daha agresif oldukları bir gerçek. Atları daha yakından tanıdıkça daha iyi anlayabileceğimi umuyorum. Şu aşamada ise bir süre daha kavga etmeye niyetim yok, kız kıza biraz daha gezelim bakalım :)

Özlem
Ata binmeyi özledim... Düştüğümün ertesindeki iki dersten sonra tatil vs planları sebebiyle ara verdik. Şu aralar da hem zamansal hem de maddi imkânların derslere yeniden başlamak için el vermesini bekliyoruz...

Zen ve At Biniciliği V

2009-07-09T23:02:00.000-07:00

Tom Nagel'in "Zen ve At Biniciliği" kitabının logosu olan soldaki imaj, görüldüğü üzere üç attan ve bir Zen enso'su ya da çemberinden oluşuyor. Enso, boşluğu, hiçliği, ve doğrudan deneyimi ifade eden Mu'nun simgesi. Logoda yer alan üç at ise, sırasıyla duruş, nefes ve farkındalık olarak bahsettiğimiz at binicliğinin üç teknik özelliklerini temsil ediyor. Enso da bu üçünün birbiriyle olan bağlılığını ve bütünlüğünü temsil ediyor.

Duruş
Binicilik dersleri sırasında, "eğerin içine oturmak", "derin oturmak", "omurgayı uzatmak" gibi şeyler duyuyoruz. Nagel'in kitabında ele aldığı duruş, daha önce de bahsettiğimiz gibi, Psoas kaslarını çalıştıran ve omurgayı bir hizaya getiren bir duruş. Omurgayı bacaklara bağlayan bu kasları doğru kullanmak için Nagel, kitapta bir takım egzersizler öneriyor. Kitabı özetlemenin ötesine geçmemek adına, bu egzersizlerin sadece ikisinden bahsedeceğim.

1. Sırtüstü düz ve sert bir zeminde uzanıyor ve ellerimizi karnımıza koyuyoruz. Ayaklarımızı topuklarımızı yerde sürükleyerek aynı anda karnımıza doğru çekiyoruz. Dizlerimiz büküldüğü ve ayaklar tamamen yere bastığı anda duruyoruz. Ellerimiz karnımızda, eğer karın kaslarımız yumuşak ve geri düşmüş haldeyse, psoas kaslarımızı kullanıyoruz demek. Eğer karın kasları gerili ve sert ise, rektus kaslarını kullanıyoruz demek. Amacımız psoas kaslarını kullanabilmek.

2. Yine sırtüstü uzanmış, bu sefer dizler bükülü ve ayaklar yerde, ellerimiz karnımızda duruyoruz. Boynumuzu ileri uzatmıyor, çenemizi içeri çekiyoruz.Sırtımızı yavaşça, yere doğru bastırıyoruz. Ellerden de yardım alarak. Ayaklardan da güç alarak, sırtımız tamamen zeminle düz bir şekilde temas edene dek itiyoruz. Karın kaslarının yumuşadığını ve geri düştüğünü, kalça kemiğinin hafifçe dönerek düzeldiğini, kuyruk sokumunun ucunun burnumuza doğru kıvrıldığını hissedebiliriz. Şuanda psoas kaslarımızı kullanıyoruz.

Nefes
Zen ve at biniciliğinin ikinci temeli, diyaframdan nefes almak. Elbette ki duruş, nefes ile doğrudan ilişkili. At üstünde sabit durabilmek için karın kaslarını sıkmak, nefes almayı zorlaştırıyor. Bu durumda sadece göğüsten nefes alabiliriz ve bu hem vücutta gerginliğe neden oluyor, hem de yeterli olmuyor. Vücudun tüm nefes aparatını kullanmak gerek. Karın kaslarını serbest bırakmak ve psoas kaslarının doğru kullanımı, kısacası omurgayı düz bir şekilde uzatabildiğimiz ve bunu kendimizi sıkmadan yaptığımız bir pozisyon, diyaframı aşağı düşürerek, daha derin nefes alınabilmesini sağlıyor. Zen terapide, tıpkı bir bardağın dolup boşalması gibi, aşağıdan yukarıya dolup, yukardan aşağı boşalıyoruz. Nefesi önce diyaframa alıyor, böylece diyaframın aşağı düşüp göğüs kafesini de genişletmesini sağlıyor, sonra göğsümüze nefes alıyoruz. Verirken de önce ciğerlerimizi sonra diyaframı boşaltıyoruz. Bu işlemi ne kadar uzun ve düzenli yapabilirsek, o kadar iyi. Zazen'de özellikle nefes verme işlemine odalanılıyor, diyafram ve göğüs tamamen boşaltılıyor. Bu durumda nefes alma kendiliğinden gerçekleşiyor. Nefes almak için sadece ciğerlerini kullanan biri dakikada 16-18 kez nefes alıp verirken, nefes döngüsünü bu şekilde bilinçli olarak düzenleyen birinin 3-6 arasında değişiyor. At üstünde de, öncelikli nefes aparatı, diyafram olmalı.

Farkındalık

Zihin-Beden Koordinasyonu
Bizler genellikle kaslarımızı sıkıp fiziksel efor sarfettiğimizde güçlü olduğumuzu sanırız. Halbuki beden, zihin ile doğru koordine edildiğinde, o kadar fazla kas gücü kullanmadan ve kendinizi kasmadan/germeden çok daha güçlü olabilir.

Tai-Chi ve diğer dövüş sanatlarında "Bükülemeyen kol" denen bir farkındalık egzersizi var. Kolunuzu hafifçe bükerek, ve yumruk yaparak ileri uzatıyorsunuz. İlk denemede kolunuzu tamamen sıkıp, tüm kas ve fiziksel gücünüzü devreye sokun. Bir başkası, bir eliyle bileğinizi alttan tutup yukarı itmeye, diğer eliyle de pazılarınızdan bastırarak kolunuzu bükmeye çalışıyor. Bu mücadeleden, avantaj kolu bükmeye çalışanda olacak şekilde, kas gücü fazla olan kazançlı çıkıyor. Ve her durumda kolda gerilim oluşuyor.

Diğer denemede ise, kolunuzu serbest bırakıyorsunuz. Yumruğunuzu açıyor ve parmaklarınızı yine serbest ve çok hafif bükülü ileri uzatıyorsunuz. Burda serbest bırakmaktan kasıt, kol düşecek kadar bırakmak değil, koldaki gerilimi ve kasılmayı bırakmak. Kolunuzu, bir yangın hortumu gibi hayal ediyor, parmaklarınızdan da suyun dışarı fışkırdığını zihninizde görselleştiriyorsunuz. Bu suyun alt karın bölgesinden gelerek, kollarınızdan aktığını, ve parmaklardan ileri fışkırdığını canlandırıyorsunuz. Su yerine enerjinin karından kolunuza ordan parmaklarınıza aktığını da düşünebilirsiniz, ki gerçekte olan şey bu. Deneme süresince kolunuzun pozisyonunu değiştirmeden, karnınızdan gelen su akmaya devam ediyor. Bu şekilde zihin ve bedenini koordine eden birinin kolunu, diğer partner ne kadar güçlü olursa olsun, asla bükemiyor! Kendinizi sıktığınız, partnerin kolunuzun neresini bükmeye çalıştığını düşündüğünüz, konsantrasyonunuzu yitirdiğiniz an kaybedersiniz. Binicilikte de koldaki ve omuzlardaki gerilimler, at tarafından dirençle karşılanır ve binici atının hareketini serbestçe takip edemez. At, zihin ve bedenin tam koordinasyonu ile, bedende gerilime izin vermeden sürmek gerek.

Odak
Farkındalığı canlı tutmanın bir diğer önemli kuralı, 180 derece bakmak. Doğrudan karşıya bakarken, karşıda baktığınız belirli bir şeye odaklanmayarak, iki yanınızda olan biteni de görebildiğiniz bir bakış gerekiyor.

Arkadan öne sürmek
Sürüş boyunca sırtınızın, omuzların, kolların, enseniniz, bacaklarınız ve ayaklarınız, ve merkezinizin farkında olarak sürmek gerekiyor. Başlangıçta kişi öne doğru eğilme, kollarını gereğinden fazla uzatma eğiliminde olabiliyor. Düz durduğunda sanki arkaya yatmış gibi hissedebiliyor. Bunun için duruşunuzu kontrol eden birilerinin olması ve sizi yönlendirmesi önemli.

Düşünceler arasındaki boşluk
Düşünme eylemi, genellikle bir düşünceden diğerine akış şeklinde gerçekleşir. Zazen'de hedeflenen, düşünceler arasındaki boşluğu uzatmak. Düşünceleri sürekli gidip gelen araba sileceklerine benzeten Nagel, onların tamamen durdurulamayacağını fakat yavaşlatılabileceğini söylüyor. Kendimizi düşüncelerimizle özdeşleştirmek, sürekli gidip gelen bir sileceğe takılmakla eş. Zen eğitiminin amacı, düşünceleri düşüneni, yani asıl benliğimizi doğrudan deneyimleyebilmek. Düşüncelerin farkında olarak, fakat onlara takılmayarak, onların ötesindekini anlamak. Bu da şimdiki anı deneyimlemek demek oluyor. Zen'e göre hayatın amacı, ne kadar can sıkıcı olursa olsun, an içinde olup biteni doğrudan yaşayabilmek. Ondan kaçmaya çalışmadan, değiştiremeyeciğimiz şeylere tepki geliştirmeden, kabul ederek. At biniciliği de, aynı amaçla kişinin kendini eğitmesi için kullanabileceği bir yöntem.

Rehber ve Ayna olarak Atlar
Zen'de öğretmen/hoca/rehber, öğrencisinin aynası olarak görülüyor. Öğretmeni öğrencisine, her davranışı için, kavramsal düşüncenin filtresine takılmadan, doğrudan deneyim temelli geri bildirimlerde bulunuyor.

Eğer bir binici de, atını kendisinin aynası olarak görebilirse, atın davranışlarını kendi davranışlarının ve zihninin bir yansıması olarak görürse, o zaman at kişi için bir rehber olabilir.

(X) Attan Düşmek

2009-06-27T09:51:00.001-07:00

İlk düşüş
Son derste attan düştüm! Daha doğrusu Sultan beni üstünden attı. Bir önceki derste tanık olduğumuz iki vukuat mı araladı bu kapıyı biraz, çok mu merak ettim acaba düşmek nasıl bir duygu diye bilemiyorum; ama Mahir hocanın dediğine göre artık binici olmuşum (düştükten sonra gereken motivasyonu toplamak için iyi bir kılıf) ve bir sonraki ders pasta götüreceğim Göçmen'e :) Düşüşle ilgili ayrıntılara, olayın arka planından bahsettikten sonra döneceğim.

Keçiler ve dörtnal
Son dersi, ilk kez dışardaki manejde yaptık. Ben yine Sultan'laydım, Âli ve Star'ın arkasından gidiyoduk. Hatırlamıyorum kaç tur attık, bir anda uzaklardan bir takım bağırtılar geldi, ve o anda Sultan birden dörtnala kalkıp öne geçti, peşine Star'ı da takmış sonradan öğrendim. Anlık bir panik yaşadım elbet ama bir yandan da soğukkanlılığımı ve dengemi bozmadan gidebildim, dizginleri çektim biraz (aslında yanlış bişeymiş sonra bahsedicem) ve zaten kısa bir süre sonra durdu. Ağıldaki keçiler kaçmış meğer, seyisler onları toplamaya çalışma gürültüsü koparmışlar. Hoca adamlara bağırmayın diye seslendi, biz kısa süre içinde yeniden sıralamayı değiştirip süratli gitmeye devam ettik.

Manejde yaklaşık bir tur atıp aynı noktaya geldiğimiz anda bu sefer seyislerden biri ıslık veya düdük gibi birşey çaldı, ve Sultan aynı yerden aynı şekilde tekrar dörtnala kalkıp öne geçti! Yine kısa sürdü ve kısa zamanda tekrar yerlerimizi alıp süratliye devam ettik, Mahir hoca seyislere "ıslık çalmayın" diye bağırmasına rağmen, bir tur daha atıp tekrar aynı yere geldiğimizde, yine bir ıslık sesiyle Sultan üçüncüye dörtnala kalktı, bu sefer de kısa zamanda durdu fakat Mahir hoca bizi manejin ortasına yanına çağırıp, ne olup bittiğiyle ilgili önemli bilgiler paylaştı, birazdan parça parça bahsedeceğim aklıma kazınanları.

"Hocam ordan ıslık çalıyolar, Sultan üçüncüdür dörtnala kalkıyor" deyince ben, "E fena mı işte bedavadan dörtnal yaptınız, hem de gayet iyi gidiyordunuz" diye cevap verdi :) Sultan'ın dörtnala kalkmasına rağmen, yoldan çıkmadığını, beni kaçırmadığını, benimle bir derdi de olmadığını -mesela beni atmaya çalışmak gibi şeyler yapmadığını-, derdinin keçilere bağırıp ıslık çalan seyisin komutlarını üstüne alınması olduğunu söyledi. Ve de önemli bir uyarıda bulundu, zaten korkmuş bir hayvanı, dizginleri zorla çekiştirerek, "eyvah dur bir şeyler ters gidiyor" diyerek daha da korkutmak çok olası. Yapmak gereken, onunla olmak. Korkusu geçince, zaten sakinleşecek, senden komut almaya hazır hale gelecek. Ben de açıkçası, elbette kontrolüm dışında dörtnala kalmasından tedirgin olup dizginleri çekmiş ve durdurmaya çalışmıştım Sultan'ı, ve durup yeniden kendi düzenimize dönünce rahatlamıştım, fakat cidden keyif aldığımı, ve bu sefer dörtnalın nasıl bir şey olduğunu çok kısa bir zaman diliminde de olsa anladığımı söylemeliyim. Ve de telaşa kapılmayıp onunla gitmeyi başardığım için takdir ettim kendimi. Ve de manej gibi dört dönen değil ama daha geniş bir arazide atla dörtnala gitmenin nasıl müthiş bir deneyim olacağına dair heyecanım, bu sefer ucundan tatmış olduğum için, daha bir katlandı :)

Uçlarda gidip gelebilen bir hayvan: At
Atlar öyle inanılmaz hayvanlar ki, hem bir yaprağın düşüşünden ürküp kaçabilecek kadar korkak ve güvensiz, hem de üstüne toplar savanlar yağarken bile düşmanın üstüne dörtnala gidebilecek kadar cesur ve kahraman olabiliyorlar. Bu kadar küçük şeylerden korkup kaçabilen bir hayvan, bir savaş anında yanında atlar düşer kırılırken nasıl koşmaya devam edebiliyor?.. Mahir hocanın arada yaptığı bir benzetme var, onu tam anlamıyla deneyimleyebilen bir binici sayesinde. Biraz maskülen olduğunu kabul ederek yaptığı benzetme şu; elinde bir silah var, ve sen onu gerektiğinde kullanabilecek kadar kararlı ve silaha hakim olmalısın. Elin sürekli tetikte, gerektiği anda çekip ateş edebilecek gibi. Buradaki silah elbette atla binici arasındaki en önemli iki bağlantı, bacaklar ve dizginler. Çekip vurmaktan benim anladığım ise, kendi silahlarını yani dizgin ve bacaklarını kullanarak, atı gerektiğinde durdurabilmek, gerektiğinde koşturabilmek.

Savaş örneğine dönersek, burdaki binici atı bacaklarıyla, oturuşuyla, dizginlere hakimiyetiyle ve hepsinden öte, bilinciyle öylesine kavrıyor, onunla öylesine bütün oluyor ki, at kendini dış dünyaya kapatıp, sadece biniciden gelenlere açıyor, çünkü onunla kelimenin tam anlamıyla yekvücut olmuş durumda. Binicinin cesareti, özgüveni ve gözükaralığı, atın cesareti ve güveni oluyor.

Atı ne kadar kendinizle bütünleştirdiğinizi, dış dünyaya ne kadar kapatabildiğinizi anlamanın bir yolu var: kulakları!

Atın kulakları

Süleymanname'den, Düşman Atlıları Arasında Bir Deli Süvarisi

Mahir hoca minyatür örneğiyle devam ediyor. Bütün savaş sahnesi canlandıran Osmanlı minyatürlerinde, Atların kulaklarının dik ve arkaya yatık olduklarına dikkat çekiyor. Bir atın kulakları arkaya yatıksa sadece arkada oturan biniciden gelenlere açık demekmiş. Öne eğilen, sağa, sola radar gibi dönen kulaklar, bir nevi kendisini ürkütecek sesler duyma peşinde.

Atı ve kulaklarını bu derece kendine kapatabilmek için elbette iyi bir binici olmak, birinci şart. Ama ona gelmeden önce yapmak gereken bir şey daha var, daha önce de defalarca bahsettiğim, fakat bugünkü derste kafama vurularak hatırlatıldığım bir şey, şimdiki anda olmak.

Daha önce de bahsetmiştik, dışardayken, hele ki arazide, her ağacın arkasında atı korkutmayı bekleyen gremlinler bekliyor diyebiliriz. Arı uçabilir, öküz bağırabilir, önüne kamyon çıkabilir, araba korna çalabilir, keçiler kaçabilir, seyisler ıslık çalabilir, yanındaki at delirebilir, vs... Kendi ritminde kendi yoluna gitmeyi, etrafta olanlardan etkilenmemeyi sağlamanın birinci kuralı, öncelikle binicinin kendisinin bunlardan etkilenmemesi, atla bir olabilmesi, paniklememesi, kontrolünü ve hakimiyetini koruması, vs...

Düşüş
Hafif atlatılan üç dörtnal atağı, seyislere bir zılgat, ve Mahir hocanın bu olay üstüne bize yaptığı değerli rehberlik ardından, yeniden manej yolumuza döndük, bir kaç adım adeta, ardından süratliye başladık. Yaklaşık bir tur atıp, Sultan'ın üç kez Star'ı da peşinden sürükleyip dörtnala kalktığı noktada, bu sefer seyisler ne bağırdı, ne de ıslık çaldılar. Zaten gitmişlerdi. Fakat başka bir şey oldu: Sultan yine yoldan çıktı, fakat bu sefer Star'ın önüne doğru dörtnal koşmadı, başka bir şey yaptı... Dışardan görmediğim için tam ne yaptığını bilmiyorum ama, küçük çapta "delirdiğini" söyleyebilirim. Çok kısa bir zaman dilimi içinde bu davranışının normal olmadığını hemen anladım ve zaten dengemi kaybettim.

Anlık bir karar: dizginlere asılıp dengemi korumaya ve at üstünde kalmaya çalışmaya devam mı etmeli, yoksa bırakmalı mı?.. Daha önceki bir derste, bırakmak gerektiğinde de bırakabilmeli demişti Mahir hoca. Gerekiyorsa, "let it go". Belki bu sefer, ilk sefer de olduğu için, biraz erken pes ettim. Fakat ne yapmam gerektiğine karar veremediğim için, hiç bir şey yapmamayı seçtim, ayaklarım zaten üzengilerden çoktan çıkmışlardı, ve doğal olarak düştüm. Heyecanlı birşey olduğunu söyleyebilirim. Şimdiki anı dolu dolu yaşamanın en doğrudan fırsatları, bu tip kaza anları :) O düşüş anı baya bir uzun sürdü kısacası. Tam sırtımın üstüne düştüğüm için bir şey olmadı. Hoca "kalkmaa" diye bağırdı. Baya kuvvetli bir darbe yiyor tabi insan, düştüğüm yerde yatarken, acaba felç olmuş olabilir miyim diye düşünmedim değil. Sonra hoca geldi, bacaklarımı dizime çekebildiğimi ve ciddi bir şey olmadığını görünce, hocanın yardımıyla ayağa kalktım. Başka bir hoca daha inmişti maneje, o da Sultan'ı getirdi. Hocanın bir kaç rahatlatıcı sözü ardından, biraz şaşırsam da, yeniden bindim. Ellerim düşme anının korkusundan biraz uyuşmuş gibiydi, o yüzden tedirgindim açıkçası ama o anda bırakmamak gerektiğini anladım. Hem benim, hem Sultan için. İki vukuatsız tur atıp dersi bitirdik.

Ne olmuştu peki? Sultan "oynamıştı". Pek güzel bir oynama değildi tabi, oyun bozanlık daha çok. Aklına mı esmişti, belki biraz. Dışardan bir uyarıcı gelmediğine göre, bu hareketin iki kaynağı olabilir: kendi "spirit"i ve benimki.

Geçip giden bir anda kalma !
Bu olan bitenler arasında daha küçük çapta ama en az bunlar kadar öğretici bir olay, Star'ın manejin tökezlediği bir noktasında, bir sonraki turda tekrar tökezleyince, Âli'nin Star'ı durdurması oldu. Mahir hocanın dediğine göre, bu şekilde o yeri "işaretlemiş", atın bir dahaki tur orda tekrar tökezlemesini garanti altına almış oluyoruz !!

Olan biten bir şeyi, binici geride bırakmadıkça, o geçen anı sürdürdükçe veya dönüp tekrar tekrar şimdiki ana taşıdıkça, at da geride bırakmıyor. Sadece mental olarak da değil üstelik, o an gerçekten tekrar tekrar yaşanıyor. Geride bırakmamak, hatırlamak, yenilenmesinden korkmak, yapılmaması gereken en önemli şeyler. Geçen her anı, geçmişte bırakmak gerekiyor. Her yeni an, kişinin kendisini de, atını da, baştan aşağı yeni, bindiği ilk andaki gibi, geçmişsiz ve arızasız kabul etmesi gerekiyor. Uzuun lafın kısası, gereken sadece ve sadece, "şimdiki an"da olmak...

İtiraflar
Kendi adıma, ne kadar katkısı olduğunu bilmiyorum ama, Sultan'ın beni atmasına katkıda bulunmuş olabileceğini düşündüğüm bir kaç itiraf:

1. Bir önceki derste, Barbie'ye binmem gerekirken (hoca öyle istemişti), yanlışlıkla Sultan'a binmiştim. Çok iyi bir ders olmadı, Sultan arada tökezledi, doğru adımda gittiğimden (at dış arka ayağıyla iç ön ayağını yere basarken kalkıp, diğer adımda oturmak) emin olamamıştım. Dersten sonra Barbie'ye binmeliydim belki diye düşünmüştüm. Bu derse başlarken yine Sultan'la olduğumu görünce, "Hmm..." demiştim.

2. Bir önceki derste de arada tökezlemişti. Tökezlemesine benim yanlış adımda kalkıp oturmamın da sebep olması gayet doğal. Fakat ben bunu biraz kafaya takıp, "acaba doğru adımda gidiyor muyum? gene mi ritmim bozuldu? tökezlemez umarım..." diye gereğinden fazla düşündüm hatta taktım sanırım.

3. Sultan üç kere dörtnal kalktıktan sonraki turda, dörtnalların her birini gayet güzel atlatmış olmama, hocanın akabindeki güzel konuşmasına, ve keçilerin olay mahallini terketmiş olmalarına rağmen, o noktayı, "işaret"lemiştim. Manejin diğer tüm noktalarıyla, orası arasında bir fark vardı, ve o noktaya geldiğimizde, artık kimse ıslık çalmasa da, bağırmasa da, farklı birşeyler olduğunu Sultan'a farketmeden söylemiş olmalıyım.

4. Hoca atların kulaklarından bahsederken, Sultan'ın kulaklarına gözüm takılıp, içimden "iyi de bununki de fıldır fıldır dönüyor" diye geçirdim.

5. Bir önceki ders dörtnal koşup durdurulamayan attan ve o atın binicisi kızın düşmesinden çok etkilenmiştim. Çok güzel bir şekilde düşmüştü o da, ve de itiraf ediyorum, böyle bir vukuatın ve düşmenin nasıl bir duygu olduğunu, gerçekten merak etmiştim. Son derse, yüksek lisans tez jürimden çıkıp gittim. Sanırım bu düşüş, Sultan'ın bana tez hediyesiydi :) Önemli bir merakımı giderdi ve bana bir sürü ders çıkarabileceğim bir deneyim sundu. Teşekkür ediyorum.

(VIII - IX) Huysuzluklar

2009-06-22T06:19:00.000-07:00

At'ın Sağı Solu "Revisited"
Atın sağ ve solunun, anne karnında hangi tarafa yattığına bağlı olarak bir olmadığından, daha önce bahsetmiştik. Dolayısıyla sağdan yani saat yönünde gitmekle, soldan yani ters yönde gitmek, at için iki ayrı dünya. İnsanların solak olup olmamaları gibi, atların da belli bir tarafı kullanmaları daha kolay ve doğal oluyor. Fakat sadece sağ elini kullanan birinin, sol eliyle bir şey yapmak zorunda kalınca yaşadığı deneyimsizliği atlar yaşamasın, her iki yönleri de, hem at için, hem binici için, eşit düzeyde gelişsin diye, Mahir hoca manej etrafında dönüş yönünü periyodik olarak değiştiriyor. İyi binicinin ata hem sağ hem sol taraftan binebilen, her iki yönde de atı aynı kontrol ve dengeyle sürebilen kişi olduğunun altını çiziyor. Kolaya kaçarak atın daha rahat sürüldüğü yönde çalışmak hem atı, hem de biniciyi, diğer yönde köreltiyor.

Ürkek mi ürkek bir ruh || Huysuzluk sonucu kazalar
Sürdüğümüz mekanik bir araç değil -ki onlarla bile yapılan kazaların haddi hesabı yok-, ve ne kadar eğitilmiş olursa olsun, bazen komutlara uymaması kadar doğal bir şey olamaz sanıyorum. Bazen bir atın ondan istendiği şekilde davranmaya "ikna" olmayarak ve huysuzlaşarak bir takım kazalara yol açması kaçınılmaz.

Son derste iki kazaya denk geldik, birisinde arka arkaya giden iki biniciden biri, bir anda ters tarafa dönen diğer binicinin atıyla hafif bir şekilde çarpıştı, neyse ki kimse zarar görmedi. Diğerinde ise binicinin komutuyla dörtnala kalkan, fakat daha sonra gittikçe hızlanıp bir türlü durdurulamayan, en sonunda binicinin kendini hafifiçe yere bırakması/düşmesi/atması (hangisi olduğundan emin değilim) sonucu duran bir at vakasıydı. İkincisi daha hareketliydi fakat hem zemin yumuşak kum olduğu için, hem de binici gerçekten başarılı bir şekilde düştüğü veya atladığı için, kimse zarar görmedi. Bu iki olayda da, çıkarmak gerektiğini düşündüğüm ilk ders, olay esnasında aynı manejde olan diğer binicilerin "kendi işlerine" bakmaları gerektiği oldu.

İlk kaza bizimle aynı manejde gerçekleşti. Biz manej etrafında süratli giderken, manejin ortasında daha küçük bir çember hattında çalışan iki binicinin, atlardan birinin huysuzluğu sonucu çarpışması sonucu, olay atlatıldıktan sonra Mahir Hoca huysuz ata biraz ders verdi. Mahir hoca ortada, uzun bir iple atı dörtnal koştururken, biz sakin sakin süratli ve adeta gitmeyi neyseki başardık. Aynı şekilde bizim dışardan izlediğimiz diğer olayda da, bizim çılgın at bir türlü duymayıp koştukça koşarken, iç kısımda bir kaç atlı bu heyecandan etkilenmediler. Halbuki onlar da -ve biz de- panik olsalardı, olay zincirleme bir hal alabilirdi. Nihayetinde atlar sosyal hayvanlar, ve bir diğerinin başına gelenden oldukça etkileniyorlar. Sadece etraftaki diğer atlar da değil, başka küçük bir şey de atı ürkütebiliyor.

Daha önce de yazmıştım, atlar o heybetli görüntülerinin altında bir arıdan bile korkabilecek kadar ince ve ürkek hayvanlar. Ve binişin gerçekleştiği ortam, her zaman dış etkenlere tamamen kapalı, huzurlu ve güvenli bir manej ortamı olmayacak elbet. Zaten olmasın. Fakat araziye ve farklı ortamlara açıldıkça, atı ürkütebilecek değişken sayısı da artıyor. Mahir hocanın örneklerini vermek gerekirse, öküz bağırabilir, kamyon çıkabilir, yanınızdan geçen bir "aklıselim" kornaya asılabilir, vs. Olan bitenin sizinle (sen ve senin atın) ilgili olmadığını, herşeyin yolunda olduğunu hissettirmek gerekiyor. Binici etrafta olan bitenle ilgilenmeden aynı ritmi, nefesi, ve dengeyi koruduğu müddet ancak at herşeyin yolunda olduğuna ikna olabiliyor.
Tabi olay senin başına geliyorsa iş başka :) O zaman da yine soğukkanlılığı ve nefesi elden bırakmamaya çalışmak ilk yapılacak şey diye anlıyorum. Umarım yakın zamanda bu lafları test etme şansı bulmam :)

Yüce Ruh'a Yakarış

2009-06-15T11:29:00.001-07:00

Appeal to the Great Spirit / Yüce Ruh'a Yakarış (1909)

Cyrus Dallin'in The Epic of the Indian heykel dörtlemesinin sonuncusu.
Boston Güzel Sanatlar Müzesi'nin girişinde yer alıyor.

Binicilik Ekipmanları

2009-06-13T01:12:00.000-07:00

Tog/Tok

Biniciliğin en önemli ve olmazsa olmaz malzemesi, tog adı verilen, başlık veya kask. Neden en önemlisi olduğunu açıklamaya gerek yok sanırım.

Son derse kadar, kendimize ait herhangi bir malzememiz yoktu. Göçmen's Ranch'de kendi ekipmanı olmayanlar, herkesin kullanımına açık toglardan birini seçerek derse giriyorlar. Biz de öyle yaptık. Fakat tabi özellikle havalar ısındıkça terleme faktörü ve kafa ölçülerine uygunluk gibi kriterler, kişinin eğer biniciliği sürdürmeyi düşünüyorsa kendi toguna sahip olmasını gerektiriyor.

Chaps

Beşinci ve altıncı derste, resimde görülen ve chaps denen malzemeye sahip olmadığım için, sağ bileğimle dizimin arası yara oldu. Yaklaşık bir buçuk ay önce olan bu yaraların izleri hala duruyor! Sebebi üzenginin ucuna bağlandığı kayışların, bacağın o kısmını yalayarak eyere çıkması. Üzengi kayışı, ayaklar sürekli bastığı için, gergin duruyor. Ve özellikle süratli esnasında kalkıp oturdukça, kayışın bacakla temas eden yeri inceden inceden sürtünüyor. Bunun Âli'nin başına gelmemesinin, ve daha önceki seferlerde ve sol bacağımda öyle bir şey olmamasının sebebi nedir bilmiyorum. Fakat chaps giymeye başlayınca, "oh be dünya varmış" dedim. Chaps ayakkabı ve pantalonun üzerinden giyilen, deri sağlamlığında bir malzeme. Altında ayakkabıların altından geçen lastikleri var. Bizimkiler sentetik bir malzeme (gerçek deri kullanmamak adına). Yandan fermuarlı ve esneyebiliyor. Chaps sadece üzengi kayışından değil, eyerin bacakla temas eden kısmından da koruyor bacağı. Bahsettiğim yaranın dışında, hem Âli'de hem de bende olan daha küçük çapta bir yara dizlerin iç kısmında oldu çünkü. Onun sebebi de eyerle olan sürtünmeydi. Fakat bu kısımdaki sürtünmeyi koruyan tek şey chaps değil, pantalonun da önemli bir katkısı var. Chapsin alternatifi, dizlere kadar çıkan binici çizmeleri. Fakat biz bu aşamada daha kolay taşınabilir ve pratik olduğu için chaps'i tercih ettik.

Pantalon

Tog ve chaps kadar acil olmasa da, bu iki malzemeyi alırken, pantalon da alalım dedik. İyi demişiz. Binici pantalonları, fotoğrafta görüldüğü üzere, biniş esnasında at ve eyerle temas eden bölgelerde, yani bacakların iç kısmı ve kaba etlerde, destek bir katmana sahip. Bunun dışında esnek bir malzemesi var. Bu sayede biniş çok daha rahat hale geliyor. Gerçi artık popomun ve kasıklarımın ilk zamanlarda olduğu gibi ağrımamasının en önemli sebebi, doğru şekilde binebilmeye başlamam. Kendimi patates çuvalı gibi bırakıp at üstünde hoplamadığım için, gittikçe daha fazla "kendi kendimi taşır" hale geldiğim için, artık böyle yan etkilerden şikayet etmiyorum. Fakat bu özel biniş pantalonları ve chaps sayesinde binişin çok daha rahat bir hale geldiği gerçek.

Binicilik ekipmanları bunlardan ibaret değil elbet. Eldiven, ayakkabı, kamçı vs şeklinde devam ediyor. Bunlar ilk etapta ihtiyaç duyup aldıklarımız.

(VII) Araziye İlk Adım

2009-06-07T02:36:00.000-07:00

Arazi
Son ders şimdiye kadar en fazla keyif aldığım ders oldu, çünkü ilk kez manejin dışına çıkıp arazide kısa bir yürüyüş yaptık!

Fotoğraflar yürüyüş yolundan. Birinci fotoğraf arazinin girişinden. İkinci biraz ilerledikten sonra. Yol sağa kıvrılıp sonra sola döndüğü ve ağaç engellediği için görünmüyor. Fakat 2. fotoğrafta yolun solunda uzaklara doğru dikkatle baktığınızda -belki- görebileceğiniz bir su deposu var, işte oraya kadar gidip geldik :) Üstelik de Mahir Hoca bizi arazi girişinin kapısında atlarla başbaşa bıraktı. Çooooook güzeldi :))

Sultan
Hayatımdaki Sultan'ların sayısı gittikçe artıyor :) Bu ders Sultan adlı bir atla tanıştım, evdeki güzel kara Sultan köpeğin aksine bu beyaz bir Sultan. Biraz da heyecanlı. Öndeki atla arası açılınca birden heyecan yapıp onlara yetişmek için çaktırmadan dörtnala kalktı sanki arada. Ben de üzengi nerde, dizgin hangisi bir kaç saniyeliğine dağıldım tabi. Fakat panik yapmayınca toparlaması da kolay oluyor.

Duruş, nefes, bakış, meditasyon
Son dersin şimdiye kadar ki en iyi ders olmasının bir sebebi araziye çıkma deneyimi, diğer sebebi bu sefer tam teçhizatlı olmamızsa (ayrı bir başlıkta bahsedeceğim), bir sebebi de bu süreçte okuyup üzerinde düşündüğümüz şeyleri kısmen de olsa deneme şansı bulmak oldu.

Tom Nagel'in Zen ve At kitabında ısrarla altını çizdiği duruş pozisyonu, ve leğen kemiği ve omurganın rolü meselesini elimden geldiğince anlamaya çalıştım bu sefer. Hala tam olarak olması gerektiği şekilde oturamıyorum, farkındayım. Fakat binicinin kendi psoas kaslarını kullanarak atın hareketini kolaylaştırmasının nasıl bir şey olduğunu, en azından anladım.

İkinci konu olarak nefes alış verişlerime de dikkat ettim, gerçi ilk dersten beri Mahir Hoca bu konuyu oldukça net bir şekilde ifade etmişti. Aynı şeyi başka kaynaklardan tekrar tekrar almak, pekiştiriyor.

Son olarak, geçenlerde bir de Sally Swift'in Centered Riding adlı bir kitabını ve DVD'sini edindik. Henüz ondan bahsetme fırsatı bulamadım. DVD'de bahsedilen kurallardan birisi Soft Eyes yani "yumuşak bakış" kuralıydı. Aslında bundan Nagel de kısaca bahsediyor, bu başlık altında olmasa da. Mesele atın üstünde giderken, belli bir noktaya odaklanmamak. Çünkü bütün konsantrasyonu tek bir noktya verince binicinin görüş alanı daralıyor. Ne ata, ne atın önüne, ne de başka bir noktaya odaklanmadan, tam karşıya "yumuşak bir bakış"la baktığınızda ise, görüş alanınız 180 derece genişliyor. Bunu aklıma geldikçe uyguladım, ve özellikle arazi binişi sırasında yaşadığım deneyimden çok daha fazla keyif almamı sağladığını ve beni rahatlattığını söyleyebilirim.

Ata binmek kesinlikle müthiş bir meditasyon. Aslında pek çok diğer aktivite ve spordan insanların bu kadar keyif almalarının sebebi de aynı bir bakıma. Başka hiç bir şey düşünmenize zaten imkân yok. Nefes alışverişler, hem kendi hem atın beden hareketleriniz, adımlar, ve tüm bunları bir dengede ve doğru ritmde yapma çabası -henüz tam başarılı olamasa da-, bir türlü susmayan zihninizi bir güzel ele geçiriyor, aklınız bedeniniz ruhunuz kısacası herşeyinizi "ata biniyor olma" haline teslim ediyor.

Göçmen's

Esasında araziye çıkmadan önce, dışardaki maneje çıkardı Mahir Hoca bizi. Fakat aynı manejde engelli atlama çalışması olacağı için, bizim atlar da diğerlerine uyup atlayıp zıplamasınlar diyerek, girip bir tur atar atmaz dışarı çıktık. Yandaki fotoğraf dışardaki manejden.

Aşağıdaki fotoğrafların ilki ise başından beri çalıştığımız kapalı manej, yan tarafındaki alanda ufaklıklar ders görüyor. İkincisi uzaktan bir kaç at otlarken...

Zen ve At Biniciliği IV

2009-06-04T06:06:00.000-07:00

Zazen ve At Biniciliği
İlk bakışta at biniciliği ile Zen meditasyonu(zazen) arasında hiç bir benzerlik yok gibidir. Birisi sabit bir minder üzerinde bacaklar çapraz oturularak, diğeri ise hareket halindeki bir hayvan üzerinde bacaklar iki yana sarkıtılarak yapılıyor. Fakat zazendeki duruş, nefes ve farkındalık çalışmaları, at biniciliği için çok faydalı olabilir, diyerek devam ediyor Nagel.

Duruş, Nefes, Farkındalık...

Zen perspektifine göre, duruşumuzu omurgayı tek bir hizaya getirecek şekilde düzenlemek gerekir. Bunun için omurganın alt kısmı aşağı genişletilirken, üst kısma yukarı uzatılır. Günlük yaşamda kafamızı ve çenemizi olması gerekenden fazla öne öne uzatarak omurgayı zorlarız. Zazende kulaklar omuzlarla bir hizadadır. Boyundaki ve vücudun üst tarafındaki gerilim rahat bırakılır.
Bu gerilimi rahat bırakmanın yolu, pelvisin yani leğen kemiğinin ön kısmını, burun istikametinde yukarı doğru uzatmak.

Biniclikte ise, binicinin duruşunun dengeli ve kendini taşıyabilen bir rahatlıkta olması, atın hareketini rahatlıkla takip edebilmesi gerek. Bu dengede yine en önemli etken omurga ve leğen kemiği(pelvis). Pelvisin önünü yukarı, arkasını aşağı iterek, bel omuru ile kuyruk sokumu birbirinden uzaklaştırılır ve böylece pelvis bir hizaya gelir. Pelvis hizada olunca, diyafram alt karına kadar genişleyebilecek bir yere sahip olur ve kişi daha fazla nefes alabilir. Nefes alışa değil verişe odaklanırsak, her seferinde uzun ve derin bir nefes verirsek, nefes alış otomatik olarak gerçekleşir. At üstündeki nefes, hem binicinin gerilimini azaltmasını, hem de dengede kalmasında yardımcı olur ve atı da dengede tutar. Nefes tutmanın zaten at için bir sorun haline geldiğini ve onu da gerip ürküttüğünden daha önce bahsetmiştim.

Omurganın bu şekilde düzenlenmesi ve bu nefes alış yöntemi, Zazenin temelini oluştururken, binicilik için çok önemli bir katkı sağlar. Zazenin biniciliğe bir başka muhtemel katkısı, görüş açısıyla ilgili. Meditasyon sırasında kişinin 180 derece görüş alanı vardır. Binicilikte de, ileri bakarken binicinin tüm araziyi görebilmesi gerekir. Bu geniş bakış açısı, tek ve belirli bir şeyin dikkatinizi sadece kendisinde toplamasını ve diğer şeyleri gözden kaçırmanızı önler. Ata binerken atın kendisine veya önüne değil, geniş bir bakış açısıyla karşıya bakmak gerekiyor.

Eğer duruş ve nefes alış veriş doğru olursa, farkındalık da doğru olur. Zen çalışmasının sonucunda kişinin ulaştığı bu "farkındalık", kelimenin sözlük anlamından çok öte ve Türkçe ifade etmesi biraz güç bir kavram. Zen'in üzerinde çalıştığı farkındalık, özne-nesne, ben-diğerleri gibi dualistik bir düşünme ve algı şeklini aşmak anlamına geliyor. Farkındalık derecesi geliştikçe kişinin düşünme, hissetme ve davranış eylemleri bir bütün haline geliyor.

Nagel devam ediyor. Atlar binicilerinin niyetlerine cevap vermek üzere eğitilirler. Binici olarak bizim de niyet ve isteklerimizi atlara doğru ve açık bir şekilde iletmemiz gerek. Bunun için de atla binicinin arasına başka bir şey girmemesi gerek. Duruşu, nefesi ve farkındalığı geliştirerek atla olan iletişim tam anlamıyla deneyimlenebilir. Benim ilk binicilik dersimde Mahir hoca "ata aklınla değil, poponla bineceksin" derken işte tam bunu kastediyordu, şimdi daha iyi anlıyorum. Binici kendini bu doğrultuda geliştirdikçe, atının hareketlerini tam olarak izlemeye başlıyor, ve at da öyle yakın bir bir şekilde karşılık verir hale geliyor ki, Zazen'de hedeflenen "bir olma" durumunu kişi atıyla yaşıyor. "Binici" ve "at" ikiliğini aşıp, bu iki varlık bir bütün olarak hareket etmeye başlıyor, ki bu da biniciliğin nihai hedefi.

Kısacası zazen ve biniciliğin, duruş, nefes ve farkındalık anlamında temel ve benzerlikleri mevcut. Zazenin prensip ve teknikleri, binicinin kendisini geliştirmesi için önemli bir yöntem öneriyor. Ve sonuç olarak, hem zazen hem binicilik sayesinde, kişi ister durağanlıkta, ister hareket halinde olsun, anı tam anlamıyla deneyimleyebilme derecesine erişiyor.

Devamı gelecek...

Zen ve At Biniciliği III

2009-06-03T11:38:00.000-07:00

Zen Meditasyonu (Zazen)

Oh it's a mystery to me.
We have a greed, with which we have agreed...
and you think you have to want more than you need...
until you have it all, you won't be free.
(...)
When you want more than you have, you think you need...
and when you think more then you want, your thoughts begin to bleed.
I think I need to find a bigger place...
cause when you have more than you think, you need more space.
(...)

Bu satırlar Nagel'in kitabından değil, Eddie Vedder'in yaptığı ve "Into the Wild" filminin muhteşem film müziklerinden birisi olan Society şarkısından... Bu bölüme bu satırlarla başlamak istedim, çünkü Tom Nagel de kitabında Zen Meditasyonuyla ilgili kısma benzer laflarla başlıyor.

Özetle, bugün Batı kültürü hep "daha fazlası" üzerine kurulu bir kültür; ve bizi de hep daha fazla istemeye, daha fazla şey yapmaya, daha fazla sahip olmaya şartlandırıyor. Yapılacaklar listeleri, kişisel başarı ve kariyer hedefleri, geleceğe yönelik planlarla o kadar meşgul oluyoruz ki, bunların yarattığı stres ve gerilim içinde sağlığımızı ve ilişkilerimizi zedelemekle kalmıyor; TV, uyuşturucu ve alkol gibi kaçışlar peşinde koşuyoruz, diyor Nagel. Ve bütün bu koşturmaca içinde nadiren durup kendimize esasında kim olduğumuzu, hayatın nasıl bir şey olduğunu soruyoruz.

İşte bu saptamalardan sonra Nagel, bu gidişatı yavaşlatıp esas benliğimizi ve şimdiki anı tam anlamıyla deneyimleyebilmemiz için, duruş ve nefes'in en önemli iki anahtar olduğunu belirtiyor. Nefesimiz duygusal ve fizyolojik değişimlere göre tepki gösterir, hepimiz bunu biliyoruz. Fakat çok azımız nefesimizin kendisini düzenleyerek, hem duygusal hem de fiziksel durumumuzu değiştirebileceğimizin farkındayız. Aynı şekilde duruşumuz da, hem nefes alış verişimizi, hem de algı ve bilincimizi etkileyebiliyor. İhtiyacımız olan hem sâkin hem de uyanık ve her anın farkında olan bir bilinç.

Meditasyon Zen'in, ve hatta daha genel anlamıyla tüm Budizm ve paraleli düşünce ve inanç sistemlerinin, temelini oluşturan bir pratik. İnsanı zihnin ve susmak bilmeyen düşüncelerin, geçmiş hesaplaşmalarıyla gelecek kaygılarının tahakkümünden kurtarmak, bahsettiğimiz sâkin, kendini bilen ve her anın farkında olan uyanık bir bilince ulaştırmak için, bedenin duruşunu ve nefes pratiğini kullanıyor. Omurgayı dikleştirip kalça kemiğini düzeltmek, nefes alış verişi kolaylaştırıyor. Derin ve yavaş nefes almak, kişiyi sâkinleştiriyor. Zen meditasyonu ile beden duruşunun, nefes alış verişinin ve an farkındalığının üzerinde çalışarak, tamamen şimdiki anda olmayı deneyimleyebilmek amaçlanıyor. Çünkü Buddha'ya göre bu, "the end of suffering", yani çekilen tüm acıların sona ermesi demek...

Elbette Zen meditasyonu bu blogun kapsamının biraz dışına taşıyor. Fakat Zen ve at üzerine kelâm edebilmek için, bu konuya uzak olan kişilerin de bir fikri olması açısından, Nagel'in anlattıkları üzerinden yüzeysel bir özet geçmek istedim.

Atlara hâlâ gelemedik :) Ama bundan sonraki mesele at biniciliği ve Zazen (Zen meditasyonu) olacak...

Zen ve At Biniciliği II

2009-05-30T12:10:00.000-07:00

Tom Nagel'in kitabını okumaya sonunda fırsat bulabildim. Herşeyden önce dili çok sade. İngilizcesi de fazlasıyla anlaşılır ve akıcı. Çok şeyi çok az ve öz lafla anlatmış, biz de su gibi okuduk.

Tom Nagel (bkz solda) öncelikle 1977'de Zen çalışmaya başlayıp, bugün Zen rahibi olan, aynı zamanda ZenTerapi ve Aikido üstadı bir kişilik. Zen'de kullandığı beden terapisini at biniciliğinde uygulayabileceğini farkedip bu konu üstüne gitmiş, ve de sonuçta bu kitap ortaya çıkmış. Kitapta 'Psoas' (soas diye okunuyor sanıyorum) adlı kasların binicilikteki önemini ve nasıl kullanılabileceğini anlatıyor. Bu teknik bilgilere girmeden önce, kitap Zen üzerine olmamakla birlikte, Zen'in ne olup olmadığı üzerine çok öz ve güzel bilgilerle başlıyor. Biz de öyle yapalım.

Zen
Zen'in kökleri Budizm'e dayanıyor, fakat Zen Batı'da anladığımız anlamda bir "din" değil. Çünkü Zen'in temelini Tanrı kavramı ve inanç değil, eğitim ve deneyim oluşturuyor. Bu sayede ister Budist olun ister Müslüman, ister başka bir dinde, Zen'i kendi felsefi ve ruhsal gelişiminizde bir araç olarak kullanabilirsiniz, diyor Nagel.

Nagel'in bahsettiği en temel Zen felsefesi, insanın en üst düzey tamamlanmışlık duygusuna, kendini tüm canlıların yararına adayarak ulaşabileceği. Ki bu diğer pek çok dini, felsefi ve ahlâki görüşlerde yer alan bir düşünce...

Nagel'in izleyicisi olduğu Zen kolu, Chozen-ji Zen, Zen'e "beden" ile girmek üzerine odaklanıyor. Buna göre beden duruşunu, nefesi ve farkındalığımızı geliştirerek, samadhi adını verdikleri, tam bir dinginlik ve konsantrasyon seviyesine erişebiliriz. Samadhi'ye erişen kişi, kendisiyle diğerleri arasındaki ayrıklığı aşıyor, ve hayatı dakikası dakikasına, yani her "an"ın farkında ve bilincinde olarak yaşıyor. Samadhi'ye ulaşabilmek için, kişinin spiritüel bir eğitimden geçmesi gerekiyor.

Bu spiritüel eğitim ile kendini "rafine" etmesine shugyo deniyor. Shugyo eğitimi, kişinin sürekli kendi benliğini, yani egosunu aşması ve farkındalığını hem kendimizi hem başkalarını kapsayacak şekilde genişletmesi demek. Shugyo ile kişinin geliştirdiği spiritüellik, hayatın ve canlıların tümüne olan "bağlantılılığımızı"(connectedness) deneyimleyerek, hem kendimize, hem diğerlerine "saygı" ve "şefkat" üzerine kurulu bir maneviyat kazanmak demek.

Bizler kendimizi genellikle diğer tüm şeylerden "ayrık" kendi başına var olan ve bir sonu olan bedenlerden ibaret sanıyoruz, diyor Nagel. Halbuki evrendeki hiç bir şey bir birinden kopuk değil. Burada Kuantum Fiziği'nin entanglement kuralına da gönderme yaparak, aslında maddeyi oluşturan ve birbirinden ayrı sanılan parçaçıkların bile birleriyle nasıl ilişkili olduklarının ortaya konulduğunu hatırlatıyor. Dünyadaki her şeyin ve her olayın birbirleriyle bağlantılı ve bir neden-sonuç ilişkisi içinde olduğu düşüncesi, zaten Budizm'in ve Karma düşüncesinin de temeli. Nagel, String teorisyenlerinin söyledikleri gibi (bu konuya Bilinç Akışı'nda değinmeyi umuyorum), dünyanın tamamını bir senfoni gibi düşünmek gerektiği inancında.

Özetle, herşeyle ve herkesle, sadece manevi anlamda değil, fiziksel gerçeklik boyutunda da bağlıyız. Shugyo ile, hayatımızdaki her olayı ve durumu, bu bağlılığı deneyimleyebilmek için bir egzersiz fırsatı olarak kullanabiliriz.

Zen bunu nasıl yapıyor? Bunun atlarla ne ilgisi var?.. sorularının cevabı gelecek.

(VI) Kararlılık

2009-05-18T14:28:00.000-07:00

Barbie?
Son derste yeni bir atla tanıştım: Barbie! Mahir hoca kendisine Barbina diyerek fiyakayı biraz daha toplamaya çalışsa da pek umut yok korkarım :) Nice to meet you, Barbina. Biraz da kafanı doğru tutsan...:)

Umutsuzluğa kapılma
Son derste, süratli giderkenki kalkıp oturma hareketi ve oturuş pozisyonu konusunda yaptığımız araştırmaların, hiç de boşa gitmediğini gördük. Üstelik derste, bizden çok daha usta olmuş bir öğrenci daha vardı; doğru oturmayı ve hareketleri doğru bir şekilde uygulamayı bilen birini rol modeli olarak görmek, pek faydalı oldu. Muhtemelen Ercenur bizim ondan duyduğumuz memnuniyeti paylaşmamıştır oldukça haklı olarak; onu yavaşlattığımız ve ayak bağı olduğumuz için :) Fakat biz kendisiyle denk gelmiş olmaktan dolayı pek memnun kaldık. Şükran.

Ve de bu derste öğrendiğim en önemli şey, sanırım, bir önceki dersteki umutsuzluğumuza rağmen, bunu pes ederek değil, devam ederek çözmeye çalışmanın meyvelerini almak oldu.

Önce kendini idare edeceksin, atı değil
Sürekli aynı daireleri çizip durduğumu hissediyorum. Ama böyle böyle öğreniliyor(dur umarım). Son derste de, yine aynı meseleye döndük. Barbi sürekli kafasını önlere eğmeye çalışıp durdu ara ara. O öne eğilmeye çalışınca, dizgini de çekiyor ve benim dengemi zorluyor. Geçen sefer de Star kafasını sallayıp duruyordu. Sebebi, yeterince komut almamasıymış. Dizginleri her zaman doğru şekilde ve gereken kuvvetle tutamıyorum. Arada ayaklarım da üzengiden çıkabiliyor. (Sürekli topuklar aşağıda sağlam bir şekilde basmak gerekiyor halbuki) Binicideki kararsızlık, ufak tefek yanlış komutlar, hayvanın kafasına göre takılmasına olanak veriyor. Ben de bunu biraz kafaya takıp, sürüş boyunca dizginleri doğru tutmak ve söz geçirebilmek için çaba harcadım, fakat biraz nafile oldu. Fakat ders sonunda Ercenur'la da konuşurken bir kez daha anladım ki, zaten hareketleri doğru bir şekilde yapabiliyor olsam, o zaman atı idare etmek çabası gereksiz olacak. Amaç ata söz geçirip onu doğru tutmak değil, kendine söz geçirip adımları ve hareketleri doğru uygulamayı, ayakları, elleri, sırtı, dizginleri tutuşu, doğru bir şekilde yapabilmek olmalı. Bunları yapabildiğimiz zaman zaten gerisi kendiliğinden gelecek. Dizginlerle, üzengiyle, eğerle savaşmayı bırakıp, kolu bacağı toplamak gerekiyor yani.

Zen ve At Biniciliği

2009-05-13T07:14:00.000-07:00

Amazon'dan sipariş ettiğimiz resimdeki kitap sonunda geldi. Temiz bir baskısı olmakla birlikte beklediğimizden çok daha ince ve amatör bir baskısı olduğu için, açıkçası biraz pahalıya geldi gibi görünüyor. Fakat önemli olan içeriği elbette. Biniciliği bir yol olarak gören, kişinin binicilik ile birlikte kendisini ve ruhsallığını da geliştirebileceğini öneren bu ilginç kitabı okudukça burada paylaşacağım.

Oturuş Pozisyonu ve Tai Chi

2009-05-05T13:00:00.000-07:00

Son derste süratli adımlarındaki zorlanmamızdan ve tabiri caizse popoyu bacağı dağıtmamızdan sonra, Mahir Hoca'yla ders bitimi biraz "at üstünde duruş"la ilgili konuştuk. İstediği şekilde kalkıp oturmayı yapamıyor olma sebebimizin yanlış oturuyor oluşumuzdan kaynaklandığını, eve dönüp bu konuda biraz tarama yapınca anladık. Ve şaşırtıcı biçimde, at üstündeki duruşun, aslında oturmaktan daha çok, Tai Chi'deki ayakta duruş gibi olduğunu gördük. (Yukarda ortadaki fotoğraf bir Tai Chi duruşu)

Topuk, omurga ve başın tek bir hizada durmasının tek yolunun, sırtı Tai Chi'deki gibi bir dikliğe getirmek olduğunu şimdi anlıyorum. Ve şimdiye kadar "Prenses Olun" dikliğini çok yanlış anlayıp, popomu gereğinden fazla dışarı çıkardığımı.

Popoyu biraz daha içeri bir pozisyonda bırakmam, sadece omuzlarımı ve sırtımı dikleştirmem gerekiyormuş halbuki.

Ve de üzenginin, özellikle Âli için biraz daha aşağıda olması gerektiğini farkettik. Üzengi gerektiğinden yukarda olunca, binici eğer üstünde ister istemez koltukta oturur bir pozisyona gelip ayaklarını ileri uzatıyor; bu da topukları hizadan çıkardığı için, dizginlerden destek almadan ayağa kalkma işini hemen hemen imkansız hâle getiriyor.

Kısacası anladığımız odur ki, at üstünde oturmak, Tai Chi'de ayakta durur gibi bir oturmak.

Tabi bunlar işin teorisi... Ancak at üstünde deneyimlerken kavrayabileceğiz işin aslını.

(V) Süratli

2009-04-30T13:06:00.000-07:00

Kamçı ve Kontrol
Bugün tarihe geçtim! Kamçısıyla atı durduran ilk kadın olarak :D
Bir gerçek, atı kontrol etmeyi biraz hafife almışım. Yani iktidarla ilişkilendirmek istemiyorum haklı olarak filan tamam ama, hayvana laf geçirmek için de "iplerin sende olduğu" duygusunu vermek gerekiyor. Emir vermek, söz dinletmek, tahakküm kurmak gibi şeyleri andırdığı için, bu kısımda zorlandığımı ve hoşlanmadığımı itiraf ediyorum.

Bugün Mahir hoca, bizi biraz atlarla baş başa bırakınca, foyamız meydana çıktı. Başbaşa bırakmak derken, atları "uzaktan komutlarla kumanda etmeyi bırakma"yı kastediyorum. Hadi bakalım atınızı siz hızlandırın, siz yavaşlatın, siz sağa sola döndürün olunca, anladım ki bu iş zor. Ayakla komut verme işini bir türlü başaramayınca, bugün bindiğim Star da sağolsun pek tembel bir hayvancağız olunca, Mahir hoca elime kamçıyı tutuşturdu. Ve ben evet, tarihe geçtim. Normalde kamçıyı görünce hızlanan bir hayvan, canı acımasın diye nasıl okşamışsam kamçıyla, hızlanacağı yerde durdu :)

Süratli (Trot)
Binicilik gerçekten de bir spor! Uzaktan ne kadar kolay görünüyor halbuki! Balerinlerin sahnede ağırlıkları yokmuş, ya da yerçekimi onlara işlemiyormuş gibi görünmeleri gibi, biniciler de, at üstünde gayet kolay bir iş yapıyor görünüyorlar. Fakat işin aslı hiç öyle değil.

Atın üç hızı var: âdeta, süratli, dörtnal. Bildiniz; yavaş yavaş gitmek, tempolu gitmek, ve açıklamaya gerek olmayan dörtnal gitmek yani. Âdeta gitmek gayet kolay ve keyifli. Kolay derken atı, yönü ve dizginleri kontrol etmekten bahsetmiyorum. Yürüyüşün kendisinden bahsediyorum. Yoksa bugün, ders bitimi ahırlara yürürken sâkin sâkin, Star boşluğumu yakalayıp hemen kafasını yol kenarındaki çimleri otlamaya gömdü. Eşek. Fakat dengede ve rahat durmak açısından oldukça kolay âdeta gitmek. Öğrenmeye gerek yok.

Süratli ise, sanıyorum, -tamamen yanılıyor da olabilirim gerçi, bana şuana dek öyle geldi-, öğrenmesi en zor olan hız. Çünkü kendinizi atın salınımlarına bırakmıyor, bir kalkıp oturma işlemi yapıyorsunuz, her adımda. Aslında, doğru biçimde oturup hareketi doğru yaptığınızda, anlıyorum ki bu kalkıp oturma da bir salınım gibi olacak. Mahir hoca da zaten bir döngü olduğunu söylüyor hareketin. Ve de aslında atın o hızdaki adımlarıyla en uyumlu ve atı doğal bir şekilde aynı hızda devam etmeye iten bir hareket döngüsü... Fakat bunu hâlâ kendiliğinden akan bir hareket haline getiremedim. Duruşumda, ayaklarımda, bir yanlışlık var. Anlatırken ve gösterirken anlıyorum, biraz oryantal, biraz da yaramaz işler çağrıştıran bir kalça hareketi. Ama uygularken ayaklarımın üstüne o kadar rahat kalkamıyorum, kalkınca da popom ördek gibi dışarda kalıyor. Gerçi bugün, altımdaki atın bana büyük gelmiş olabileceğini de itiraf etti Mahir hoca. Belki biraz da ondan. Bir dahaki sefere daha iyi olacak umarım. Zaman ve emek gerekiyor. Manejin dışına gezintiye çıkabilecek seviyeye gelmeyi dört gözle bekliyorum.

Ve son olarak, hayatımda ilk kez keşke daha şişman olsaydım dedim bugün. Biraz daha etli... Çünkü popo kemiklerim hâlâ acıyor :)

(IV) Küçük Kıyamet

2009-03-28T08:47:00.000-07:00

Küçük Kıyamet
Bugün ilk defa dörtnal gittim! Fransızlar dörtnal gitmeye 'küçük kıyamet' diyorlarmış(Fransızca terimi unuttum malesef). 'Küçük kıyamet' dedikleri bir başka deneyim daha var; tahmin edin... Bildiniz: Orgazm! Bugün kendi çapımda küçük bir kıyamet yaşadım hakkaten, ama henüz ikincisi kadar keyifli değil :)
Bugün aynı zamanda kayan eğerler günüydü. Âli süratli giderken altındaki eğer kayıp duruyordu. Ben de dörtnal denemem sırasında daha fenasını yaşadım. Mahir Hoca ata bağlı uzun bir ipi tutarak, etrafındaki bir çember hattı boyunca koşturdu bizi. Dörtnal başladığı anda "aman allah n'oluyor? normal mi ki bu olan biten?" diye panikle dumur karışımı bir duygu yaşadım önce. Sanırım bütün organlarım onlarca defa yer değiştirip sonra tekrar oturdular. Omurlarımın da yer değiştirmiş olabileceğini düşünüyorum. Merkezkaç kuvveti etkisiyle dışarı savrulmamak için, içeri doğru ağırlık vermem gerektiğini; yani sol tarafa dönerek giderken (saatin ters yönü), sol yanıma ağırlık vermem gerektiğini motor dönüşlerinden de, fizik bilgisinden de biliyorum ama; sadece biliyorum. Dörtnala kalkınca bütün bildiklerimi unuttum :) Ve ben dışarı yani sağ tarafa savrulunca, altımdaki eğer de sağa kaydı iyice, ve Mahir Hoca iki kere müdahele etmek zorunda kaldı. İki eğer kayması sonrası üzengilere de eğere de daha bir yapıştım, ve sanırım biraz daha olması gerektiği gibi bir dörtnal koşusunu kısa bir süreliğine yaşadım. Popom hâlâ acıyor :)

Atın Sağı Solu
Atlar annelerinin karnında belirli bir yöne doğu yattıkları için, 'sağ'ları ve 'sol'ları bir olmuyormuş. Bu sebeple manej etrafında dolaşırken, sağdan veya soldan gitmek at için farkediyor, ve bir yön onun için daha kolay oluyor. Bunu da binici deneyerek kendisi keşfediyormuş. Mahir Hoca eğitmen olarak görevinin işimizi zorlaştırmak olduğunu söyledi, ve bugün bizi bir sağdan bir soldan döndürdü. Fakat ben kendimle, dizginlerle ve üzengiyle çok fazla meşgul olduğumdan, henüz Dolores açısından sağ-sol arasında bir fark göremedim:)

Sükut Altındır
Fazla konuşanın lafı değerli olmuyor! Atla da fazla konuşunca, yani ona dizgin ve bacakları kullanarak gereğinden fazla komut verince, hangisine ne zaman uyacağını karıştırabiliyor. O yüzden dizginleri sabit bir kuvvetle ve sabit bir noktada tutup, sadece dönüş gerektiği zaman kolları sağa veya sola açmak gerekiyor. Böyle konuşması ne kolay. Bir de becerebilsem...

Bu da ata bindiğimizin kanıtı olması açısından numunelik fotoğraf:)
Mahir Hoca sağolsun, bir yandan bize laf anlatmaya çalışırken, bir yandan da ricamız üzerine bir-iki fotoğrafımızı çekti. Fakat manej içinde ve hareket halinde olduğumuz için, ışık titreme vs. faktörleri bu kadarına el verdi.
Ata binerken fotoğraf çekmek de pek mümkün olmadığı için, bir gün binmediğimiz vakitlerde daha güzel kareler yakalamayı umuyoruz. Bahar da geliyor...

Spanische Hofreitschule

2009-03-21T13:27:00.000-07:00

Bu -link- de profesyonel tanıtım videosu için. Benim çektiğim biraz zavallı kalıyor evet :)

Viyana - İspanyol Binicilik Okulu

2009-03-21T12:16:00.000-07:00

Orijinal adıyla, Spanische Hofreitschule.

400 küsür yıldır Rönesans geleneğinin klasik binicilik sanatını sürdüren okulun gösteri takvimiyle benim Viyana gezim malesef örtüşmedi. Ben de binici ve atların sabah egzersizlerine katıldım. Kareografi olmayan, doğaçlama gelişen ve nefes kesici hareketler görmenin biraz fazla şansa kaldığı bu egzersizler sırasında bile fotoğraf ve film çekmek yasaktı! Fakat görevli amcanın görüş alanına çıktığım fırsatlarda gizli gizli çekebildiğim kadar bişeyler çektim. Gizli kapaklı olduğu için de biraz rastgele oldu :)

Tam 2 saat boyunca iç çekerek atları izledim. Dahası, video bile çektim:

Atları Özgür Bırakmak

2009-03-10T00:26:00.000-07:00

İsenbike Togan - NTV Tarih Mart 2009

Join Up!

2009-02-25T08:33:00.000-08:00

"Atı kırmak" demişken... Monty Roberts Amerikalı bir at terbiyecisi. Daha doğrusu, bir horse whisperer... Yani atlarla konuşabiliyor; 13 yaşından beri Nevada'nın mustang atlarını gözlemleyerek, onların dilini çözdüğünden beri... Ve "Join Up" diye adlandırdığı bir yöntemle iletişim kurarak, vahşi mustangleri, insanlarla birlikte olmaya, dahası onları sırtlarında taşımaya "ikna ediyor".

http://www.montyroberts.com/

Eğitim videolarından örnek izlemek için:
http://www.montyroberts.com/flash.php
Kullanıcı adı ve şifresini 'atgunlukleri' yazarak videoları izleyebilirsiniz :)

2009-02-25T03:40:00.000-08:00

Kırılgan bir ilişki

2009-02-25T03:19:00.000-08:00

Üçüncü dersten dönüşte, Âli bana The Horse Whisperer filminden bir sahne hatırlattı:

İnsanlar atları ilk önce yemek için avlamışlar. Daha sonra evcilleştirip binek hayvanları olarak almışlar hayatlarına. Fakat başlangıcı böyle olduğu için, hep bir kırılganlık varolagelmiş atlarla insanların arasında.

Gerçi sonrasında da, atı evcilleştirmek için korkunç şeyler yapmışız.

"Atı kırmak"/"To break the horse" deniyor, vahşi atın evcilleştirilmesine bu yüzden. Neyse ki şimdi çok daha "insani" yöntemler var.

Atlar bizi çoktan affetmiştir eminim ki. Affetmek zayıf değil güçlü ve yüce gönüllü olmakla ilgili birşey ne de olsa. Affetmeyi ve özür dilemeyi bilmeyenlerin kim olduğu ortada.

Fakat insanlar kendilerini nasıl affedecek bilemiyorum...

Ata her bindiğimde önce onlara çektirdiklerimiz için özür diliyor, sonra bana bu değerli deneyimi ve firsati sunduğu için atıma teşekkür ediyorum.

(III) Atın Gözleri

2009-02-25T02:59:00.000-08:00

Atların Gözleri
Atın gözünün içine bakmamak gerekiyormuş meğer! Halbuki o kadar güzeller ki, insan gözlerini dikip saatlerce bakışmak istiyor. Fakat atlar tedirgin oluyor, korkuyorlar göz temasından. Bir yerde daha okumuştum, atların nasıl da ürkek ve tedirgin olduklarını, o heybetli ve güçlü görüntülerine rağmen... Av hayvanı olmanın getirdiği bir durum olsa gerek. Koskocamanlar ama, bir arı, bir yaprağın düşüşü gibi ufacık şeyler bile ürkütebiliyor. O yüzden bir insanın hiç anlamadığı bir anda sebepsiz gibi görünen yere delirebiliyorlar.

At hocalığı
"Bundan binlerce yıl önce de insanlar ata biniyordu, ama o zaman at hocası diye birşey yoktu." Mahir hoca bu kadar da açık bir şekilde ata binmenin "öğretilemeyeceğini" ifade ediyor. Ve dalga geçiyor bugün herşey için hocalara koşan halimizle. Ama çok önemli bir şey ekliyor sonra, "Ben size at binmeyi öğretmiyorum, içinizdeki binicinin dışarı çıkmasına yardım ediyorum." Bu da 'rehberlik'in en güzel tanımı olsa gerek.

Kontrol
Ata binmek, -kimileri için araba kullanmanın olduğu gibi-, egoyu besleyen bir eylem değil. Bir anektod, "üst düzey" yönetici bir adamın, "Ben koskoca bir şirkette yüzlerce insanı idare ediyorum, bir atı mı edemeyeceğim!" demesi üzerine Mahir hoca sinirlenip, "Beyefendi siz önce kendinizi idare edin de!" diyor. Biniciliği ata hakim olmakla, sahip olmakla, yönetmekle, 'iktidar'la ilişkilendirmeye çalışmak, çok zavallı bir yaklaşım. Fakat kontrol sahibi olmak gerekiyor, burası doğru. Ama bu Mahir hocanın dediği gibi, aslında kendine hakim olmakla ilgili bir durum. Ne yaptığının farkındasın, dengelisin, ve kontrollüsün. Sonuçta dizginler senin elinde, ve ata bunu hissettirmek, her şeyin yolunda ve kontrol altında olduğunu söylemek gerekiyor. Bir çocuğu parka götürüp koşup oynamasına izin vermek fakat onu gözden kaybetmemek, bir zarar gelmesine izin vermemek gibi bir şeye benzetiyor hoca. İtina ile ilgili bir şey. Kontrol, ne olursa olsun bana doğrudan 'iktidar' meselesini hatırlattığı için başta hoşuma gitmiyor bu durum, ama sonra aradaki ince ve önemli farkı anlıyorum. Bu durumu sağlamak için önemli bir nokta, eller dizginleri tutarken, yumruklar ortada birbirine yakın duracak, ve aralarındaki açıklık atın boynunu geçmeyecek. Elleri açınca dizgin sağa veya sola doğru gerilip ata yanlış yönlendirmelerde bulunabiliyor. Kollar dirseklerden kırılı, dizginleri tutan eller ileri bakıyor, ve bahsedilen kontrol durumunu sağlayabilmek için dizginlere 400gr gibi bir güçle çekim kuvveti uygulanıyor. En azından anladığım böyle.

Stability
Atın üstünde dengeli durmakla ilgili stable gibi uygun bir sözcük malesef yok Türkçe'de. Çünkü sözlük anlamında 'sabit' dese de, aslında stable'ın daha farklı bir anlamı var. Mutlaka sabit, durağan, hareketsiz, değişmez olmak değil stable olmak; aslında hareket ve dinamizm içinde de bir istikrar ve dengeye sahip olmak.

(I-II) Atla Tanışma

2009-02-19T06:19:00.000-08:00

Mahir Hoca'ya şükran, sevgi, selamla...

At'a aklınla değil, poponla bineceksin!
Manejin kapısında zihnini bırakıp, ata öyle binmeli. Düşeceğini düşündüğün anda, düşmek kaçınılmaz. At sırtındayken hesap kitap tahlil yapmayı, sorular sorup cevaplarını araştırmayı bırakıp, sadece ata biniyor olmak gerek.

Beden farkındalığı
Bizim farkında olmadığımız en ufak sinyalleri, atlar hemen farkediyor. Atla doğru iletişim kurabilmek için bedenin tamamen farkında ve onunla bir bütün halinde olmak gerek.

Nefes almayı bırakma
İnsan tedirgin olduğunda ve korktuğunda nefesini tutar. Nefesini tuttuğun anda, at bir sorun olduğunu hisseder ve korkar. Çünkü nefesin, bedeninin gerilimleri, kasılmaları, veya rahatlığı, ata verdiğin sinyaller. Ata bir sorun olmadığını, herşeyin yolunda ve kontrolünde olduğunu hissettirebilmek için, düzenli ve bırakmadan nefes alıp vermeli. Bir sorun ve panik anında dahi refleks olarak nefes tutmayı önlemek gerek.

At üstünde oturuş pozisyonu
Eğer doğru bir dengeyle ve doğru yerde oturabilirsek, kendi ağırlık merkezimizi atın ağırlık merkeziyle eşleştirebiliriz. Ancak doğru oturabilirsek ata yük olmuyoruz ve ağırlığın da çok fazla bir önemi kalmıyor. Atın üstünde doğru oturabilmeyi anlatmak için, Mahir Hoca minik kız öğrencilerine, 'prenses olun' diyormuş. Yani günlük vücut pozisyonları için biraz abartılı derecede dik durmak gerek. Bel tamamen çukur, göğüs dışarıda, çene aşağıda, omurga tam olması gerektiği doğrultuda. Üzengiye ayak parmaklarınızın bittiği yerden basıyor, topukları aşağı indiriyoruz. Ayağımızın biniş boyunca böyle bir açıda kalması gerekiyor.

Eğerin 'içine' oturmak
At üstünde oturmakla ilgili bana ilginç gelen bir diğer şey de, eğerin içine oturuyor olmak. Yani doğru şekilde oturmayı başardığında, eğerin, hatta atın içine oturuyormuş gibi olmaktan bahsetmişti Mahir hoca.

Denge ve Ritim
Ata binişde en önemli iki unsur denge ve ritm. Mahir hoca kendisinde ritim duygusu olmadığını iddia edenlerin tamamen yanıldıklarını, herkesin bir ritim duygusuna sahip olduğunu söylüyor. Bebeğin cenin halinde deneyimlediği bu 3 vuruşlu ritmi, insanın atın adımlarıyla yeniden bulup hatırladığını, yani aslında bu ritmin bir nevi ezelden beri içimizde olduğunu anlatıyor. dı-gı-dık dı-gı-dık dı-gı-dık. Fakat doğduğumuz anda bilip, büyüdükçe unuttuğumuz pek çok şey gibi, ritmi de unutmuş olduğumuz için tekrar hatırlamak, kendi bedenimizin salınımlarını atın ritmiyle tutturmak ilk tahlilde bana pek 'trivial' bi iş gibi gelmedi. Öğrenmek gerek.

Denge ise, ilk akla gelenin aksine, put gibi durmak demek değil. Tersine, atın üstüne dörtnala koşuyor, deli gibi sarsılıyorken, bunu aynı ritimde ve atla dengeli kalarak yapmak demek. Yani aslında sürekli bir devinim halinde olarak bir denge söz konusu. Çünkü aslında en ufak bir hareket, dengeyi bozmak demek oluyor; dengeyi yeniden kazanmak ise bu harekete direnerek değil, tersine onunla akarak, yeniden bir denge bulmak şeklinde gelişiyor. Denge dans etmek gibi, Tai Chi Chuan gibi, Yoga gibi (ağaç gibi kuş gibi :)). Bedenin aldığı her biçim ve şekli kabul etmesi, ona direnmemesi, fakat aynı zamanda da atın pozisyonunu dengelemesi, savrulmaması demek. Yani -yine- tam bir beden farkındalığı demek.

Ata binmek tamamen şimdiki anda olmak demek
Ata binmek sadece ve sadece anda olmayı başarınca inanılmaz bir şey oluyor. Bu anlamda ata binmek, en keyifli meditasyon yöntemi olsa gerek. Altında kocaman ve inanılmaz güzellikte bir hayvanla birlikte, onun ritmiyle bir olarak, onunla aynı dengenin iki parçası olarak, düzenli nefes alıp verir, zihnindeki çöpleri bir kenara bırakırken, sadece ritmi ve anı hissetmek, inanılmaz bir hediye. Bu yüzden atlar paha biçilmez rehberler olabilir. Eğer istersek tabi...